V KO 103/22

Sąd Najwyższy2022-10-27
SNKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwościŚrednianajwyższy
przekazanie sprawywłaściwość sądusąd najwyższyznieważenie sąduobiektywizmbezstronnośćdobro wymiaru sprawiedliwościkodeks karnykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy przekazał sprawę o znieważenie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Toruniu, aby zapewnić obiektywizm i uniknąć wątpliwości co do bezstronności.

Sąd Rejonowy w Bydgoszczy wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej znieważenia tego sądu innemu sądowi równorzędnemu, wskazując na potencjalne wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając, że orzekanie przez sąd, który został znieważony, mogłoby budzić społeczne przekonanie o braku bezstronności. W celu ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości sprawę przekazano Sądowi Rejonowemu w Toruniu.

Sprawa dotyczyła wniosku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, zgodnie z art. 37 k.p.k. Oskarżony Ł. B. został oskarżony o znieważenie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, co stanowiło czyn kwalifikowany z art. 226 § 3 k.k. Sąd wnioskujący wskazał, że rozpoznanie sprawy przez Sąd Rejonowy w Bydgoszczy mogłoby stwarzać wątpliwości co do jego bezstronności, ponieważ zarzuty aktu oskarżenia dotyczyły znieważenia właśnie tego sądu. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, uznał go za zasadny. Podkreślono, że przekazanie sprawy jest środkiem wyjątkowym, stosowanym w sytuacjach, gdy pozostawienie sprawy w gestii sądu właściwego miejscowo sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości lub stwarzałoby przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania. W tej konkretnej sprawie, ze względu na bezpośredni związek zarzucanego czynu z działalnością sądu właściwego miejscowo, Sąd Najwyższy uznał, że przekazanie sprawy jest uzasadnione, aby wyeliminować podejrzenia o orzekaniu „we własnej sprawie” i zapewnić społeczne zaufanie do wymiaru sprawiedliwości. Sprawę przekazano Sądowi Rejonowemu w Toruniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Przekazanie sprawy jest uzasadnione, gdy rozpoznanie jej przez sąd właściwy miejscowo mogłoby stwarzać wątpliwości co do jego bezstronności i budzić społeczne przekonanie o orzekaniu we własnej sprawie, co naruszałoby dobro wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględniono wniosek i sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Toruniu

Strony

NazwaTypRola
Ł. B.osoba_fizycznaoskarżony
Sąd Rejonowy w Bydgoszczyinstytucjawnioskodawca

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis regulujący możliwość przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w wyjątkowych sytuacjach, gdy pozostawienie sprawy w dotychczasowej właściwości sprzeciwia się dobru wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.k. art. 226 § § 3

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty aktu oskarżenia dotyczą znieważenia sądu właściwego miejscowo. Rozpoznanie sprawy przez sąd, który został znieważony, może budzić wątpliwości co do jego bezstronności. Orzekanie we własnej sprawie może prowadzić do społecznego przekonania o braku obiektywizmu. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga wyeliminowania takich wątpliwości.

Godne uwagi sformułowania

mogą zasadnie stwarzać przekonanie o braku warunków do jego obiektywnego rozpoznania mogłoby stwarzać wątpliwości co do bezstronności tego Sądu orzekanie w tej sprawie przez Sąd Rejonowy w Bydgoszczy mogłoby więc powodować społeczne przekonanie, że Sąd Rejonowy orzeka we własnej sprawie dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie rozpoznania sprawy

Skład orzekający

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi w sytuacji, gdy zarzuty dotyczą znieważenia sądu właściwego miejscowo."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w sprawach karnych, gdzie zarzuty dotyczą bezpośrednio sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd dba o pozory bezstronności i zaufanie społeczne do wymiaru sprawiedliwości, nawet w przypadku zarzutów dotyczących samego sądu.

Czy sąd może być sędzią we własnej sprawie? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt V KO 103/22
POSTANOWIENIE
Dnia 27 października 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
w sprawie
Ł. B.
,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 października 2022 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy,
zawartego w postanowieniu z dnia 12 października 2022 r., sygn. XI K 781/22,
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
postanowił
uwzględnić wniosek i sprawę przekazać do rozpoznania
Sądowi Rejonowemu w Toruniu.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia
12 października 2022 r., sygn. XI K 781/22,
Sąd Rejonowy
w Bydgoszczy
wystąpił w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie przedmiotowej sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy wskazał, że w sprawie występują realnie okoliczności, które mogą zasadnie stwarzać przekonanie o braku warunków do jej obiektywnego rozpoznania przez Sąd właściwy miejscowo. Ł. B. został oskarżony o popełnienie dwóch czynów kwalifikowanych z art. 226 § 3 k.k., polegających na znieważeniu konstytucyjnego organu Rzeczypospolitej Polskiej w postaci Sądu Rejonowego w Bydgoszczy. W ocenie Sądu wnioskującego, rozpoznanie sprawy przez Sąd Rejonowy w Bydgoszczy mogłoby stwarzać wątpliwości co do bezstronności tego Sądu, skoro zarzuty aktu oskarżenia dotyczą znieważenia Sądu mającego rozpoznać niniejszą sprawę. Orzekanie w tej sprawie przez Sąd Rejonowy w Bydgoszczy mogłoby więc powodować społeczne przekonanie, że Sąd Rejonowy orzeka we własnej sprawie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek jest zasadny.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, zaś odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Chodzi tu o okoliczności, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania tej sprawy w sposób obiektywny (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z: dnia 29 grudnia 2021 r., IV KO 163/21; dnia 22 grudnia 2021 r., III KO 92/21; dnia 8 września 2022 r., I KO 86/22).
W tej konkretnej sprawie zachodzą szczególne okoliczności determinujące zmianę właściwości miejscowej Sądu.
Uzasadnia to fakt, że Ł. B. zarzucono znieważenie konstytucyjnego organu Rzeczypospolitej Polskiej w postaci Sądu Rejonowego w Bydgoszczy i to ten Sąd miały rozpoznać jego sprawę. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie wskazywano, że przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. jest uzasadnione z uwagi na powiązanie zdarzeń stanowiących podstawę oskarżenia z działalnością sądu właściwego miejscowo do rozpoznania sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dni: 7 kwietnia 2006 r., III KO 20/06; 21 kwietnia 2004 r., III KO 4/04; 19 maja 2006 r., IV KO 31/06).
Zaistniały układ procesowy może spowodować powstanie w osób postronnych podejrzeń, że „sąd orzeka we własnej sprawie”. W celu wyeliminowania takich spekulacji, Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie rozpoznania sprawy oskarżonego Ł. B. do innego sądu równorzędnego.
Wskazując Sąd mający rozpoznać sprawę po przekazaniu, Sąd Najwyższy doszedł do wniosku, że nie ma przeszkody w postaci zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości, aby niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd Rejonowy w Toruniu, a więc Sąd znajdujący się poza okręgiem Sądu Okręgowego w Bydgoszczy (jednostki nadrzędnej nad Sądem Rejonowym w Bydgoszczy).
Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej postanowienia.
[as]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI