V KO 102/22

Sąd Najwyższy2022-11-21
SNKarneprzekroczenie uprawnieńWysokanajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższyprzekroczenie uprawnieńpolicjaobiektywizmkpkzażalenie

Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy policji do rozpoznania innemu sądowi rejonowemu ze względu na udział Prezesa Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku w postępowaniu zażaleniowym.

Prokurator odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy policji, którzy niezasadnie doprowadzili R. K. do izby wytrzeźwień. Na to postanowienie wniesiono zażalenie, w tym przez Prezesa Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku. Sąd Rejonowy, powołując się na potencjalny brak obiektywizmu, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, przekazując sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Suwałkach.

Sprawa dotyczyła odmowy wszczęcia śledztwa przez Prokuraturę Rejonową w Wejherowie w sprawie przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy policji w Gdańsku, którzy mieli niezasadnie doprowadzić R. K. do izby wytrzeźwień i poświadczyć nieprawdę w protokole. Na postanowienie prokuratora zostało wniesione zażalenie, a wśród skarżących znalazł się Prezes Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku. Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe w Gdańsku, rozpoznając sprawę z zażalenia, postanowił zwrócić się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem była obecność Prezesa Sądu Rejonowego jako strony w postępowaniu zażaleniowym, co mogło budzić wątpliwości co do obiektywizmu orzekania przez sędziów tego samego sądu. Sąd Najwyższy, podzielając argumentację sądu niższej instancji i uznając, że taka sytuacja może wywołać w odbiorze społecznym przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Suwałkach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, udział Prezesa Sądu Rejonowego w postępowaniu zażaleniowym, jako strony wnoszącej środek odwoławczy, może wywołać w odbiorze społecznym przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy i uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której Prezes Sądu Rejonowego jest stroną postępowania zażaleniowego, może negatywnie wpływać na postrzeganie obiektywizmu orzekania przez sędziów tego sądu. Zastosowanie art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, ale w takich okolicznościach jest uzasadnione dla dobra wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
R. K.osoba_fizycznaskarżący
Prezes Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańskuinstytucjaskarżący
Prokurator Prokuratury Rejonowej w Wejherowieorgan_państwowystrona postępowania
funkcjonariusze Policji w Gdańskuorgan_państwowypodejrzani

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis ma charakter wyjątkowy i stosuje się go, gdy występują realne okoliczności mogące zagrażać dobru wymiaru sprawiedliwości, w tym wpływające na swobodę orzekania lub stwarzające przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.

Pomocnicze

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 271 § § 3

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Udział Prezesa Sądu Rejonowego w postępowaniu zażaleniowym jako strony może budzić wątpliwości co do obiektywizmu orzekania przez sędziów tego sądu. Sytuacja taka może wywołać w odbiorze społecznym przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości swoboda orzekania przekonanie, nawet mylne, o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny w odbiorze społecznym mogłaby wywołać przekonanie o możliwości braku obiektywizmu

Skład orzekający

Andrzej Tomczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na potencjalny konflikt interesów lub brak obiektywizmu, szczególnie gdy stroną postępowania jest organ sądowniczy lub jego przedstawiciel."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z przekazaniem sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. w kontekście udziału Prezesa Sądu w postępowaniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy dba o pozory obiektywizmu i zaufanie do wymiaru sprawiedliwości, nawet w sytuacjach, gdy bezpośredni wpływ na orzekanie nie jest oczywisty, ale może być postrzegany przez społeczeństwo.

Czy Prezes Sądu może być stroną w sprawie, która ma być przez jego sąd rozpoznana? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt V KO 102/22
POSTANOWIENIE
Dnia 21 listopada 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Tomczyk
w sprawie z zażalenia
R. K.
i
Prezesa Sądu Rejonowego Gdańsk- Południe w Gdańsku,
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 21 listopada 2022 r.
‎
wniosku Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Suwałkach.
UZASADNIENIE
Prokurator Prokuratury Rejonowej w Wejherowie odmówił wszczęcia śledztwa „w sprawie zaistniałego w dniu 6 września 2021 r. w Gdańsku przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy Komisariatu
[...]
Policji w Gdańsku, poprzez niezasadne doprowadzenie R. K. do izby wytrzeźwień oraz poświadczenie nieprawdy w protokole tej czynności w zakresie zachowania w/w uzasadniającego umieszczenie go w tej izbie, która to okoliczność miała znaczenie prawne, czym działano na szkodę interesu publicznego oraz interesu prywatnego R. K., tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 271 § 3 k.k.
‎
w zw. z art. 11 § 2 k.k. – wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego (na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.pk.)”, sygn. akt PR
[...]
‎
(k. 32-33).
Zażalenie na to postanowienie zostało wniesione między innymi przez, działającego w imieniu Sądu, Prezesa Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe
‎
w Gdańsku (k. 57-61).
Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe w Gdańsku właściwy do rozpoznania sprawy z zażalenia R. K. i Prezesa Sądu Rejonowego Gdańsk- Południe w Gdańsku, postanowieniem z dnia 7 października 2022 r. zwrócił się do Sądu Najwyższego o jej przekazanie innemu sądowi równorzędnemu, motywując to faktem, iż w sprawie będącej przedmiotem postępowania jednym z autorów środka odwoławczego jest Prezes Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Nie budzi wątpliwości, że stosowanie przepisu art. 37 k.p.k. ma wyjątkowy charakter z uwagi na możliwość odstąpienia od właściwości miejscowej sądu. Przekazanie sprawy powinno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności, które mogą zagrażać, w wypadku rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, dobru wymiaru sprawiedliwości. Za takie okoliczności można uznać tego rodzaju sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie, nawet mylne, o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995, nr 9 -10, poz. 68 i z dnia 13 listopada 2008 r., IV KO 130/08, R-OSNKW 2008, poz. 2280).
Wystąpienie takich okoliczności sygnalizuje w przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe w Gdańsku, sprawa bowiem dotyczy Prezesa Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku, działającego w charakterze skarżącego postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Wejherowie z dnia 31 stycznia 2022 r.
Taka sytuacja bezsprzecznie w odbiorze społecznym mogłaby wywołać przekonanie o możliwości braku obiektywizmu orzekających w tej sprawie sędziów Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku.
W związku z tym, Sąd Najwyższy w pełni podzielając argumentację sądu występującego zawartą w uzasadnieniu postanowienia, przekazał sprawę
‎
z zażalenia R.K. i Prezesa Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe
‎
w Gdańsku, Sądowi Rejonowemu w Suwałkach jako równorzędnemu Sądowi Rejonowemu Gdańsk-Południe w Gdańsku.
[as
ał]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI