V KO 101/25

Sąd Najwyższy2025-07-03
SNKarnepostępowanie wykonawczeŚrednianajwyższy
sąd najwyższyprzekazanie sprawydobro wymiaru sprawiedliwościbezstronnośćniezawisłość sędziowskapokrzywdzeni sędziowiepostępowanie karne wykonawcze

Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą wykonania kary pozbawienia wolności do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Toruniu, aby zapewnić niezawisłość i bezstronność postępowania, ze względu na fakt, że pokrzywdzonymi w sprawie są sędziowie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy.

Sąd Rejonowy w Bydgoszczy zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej wykonania kary pozbawienia wolności innemu sądowi, argumentując, że pokrzywdzonymi w sprawie są sędziowie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, co może budzić wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, wskazując na potencjalne zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Toruniu, który był już właściwy w podobnej sprawie.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Bydgoszczy o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, zgodnie z art. 37 k.p.k. Wniosek dotyczył sprawy wykonania kary 1 roku pozbawienia wolności wobec Ł. B., której wykonanie miało być zarządzone przez kuratora zawodowego. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy uzasadnił wniosek tym, że pokrzywdzonymi w sprawie, zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu, są sędziowie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, w tym jego wiceprezes. Sąd Najwyższy uznał, że taka sytuacja może budzić w odbiorze opinii publicznej wątpliwości co do niezawisłości i bezstronności sądu miejscowo właściwego. Z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości i potrzebę zapewnienia obiektywnego przeprowadzenia postępowania wykonawczego, Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Toruniu. Wybór tego sądu uzasadniono również względami ekonomiki procesowej oraz faktem, że sprawa ta była już wcześniej rozpoznawana przez ten sąd w podobnym trybie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, zachodzi uzasadniona obawa naruszenia dobra wymiaru sprawiedliwości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zależność służbowa pomiędzy wiceprezesem Sądu Rejonowego w Bydgoszczy a innymi sędziami tego sądu, którzy są jednocześnie pokrzywdzonymi w sprawie, nakazuje przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w celu zapewnienia obiektywnego w odbiorze zewnętrznym przeprowadzenia postępowania wykonawczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
Ł. B.osoba_fizycznaskazany
Sąd Rejonowy w Bydgoszczyinstytucjapokrzywdzony
M. K.osoba_fizycznapokrzywdzona
A. M.osoba_fizycznapokrzywdzona

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis umożliwia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w celu ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości, gdy istnieją wątpliwości co do bezstronności lub swobody orzekania sądu właściwego miejscowo.

Pomocnicze

k.k. art. 226 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 75 § 2

Kodeks karny

Dotyczy zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pokrzywdzonymi w sprawie są sędziowie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, w tym jego wiceprezes. Zależność służbowa pomiędzy pokrzywdzonymi sędziami a potencjalnymi orzecznikami w Sądzie Rejonowym w Bydgoszczy może budzić wątpliwości co do bezstronności i niezawisłości. Konieczność zapewnienia obiektywnego w odbiorze zewnętrznym przeprowadzenia postępowania wykonawczego.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości brak niezawisłości i bezstronności zależność służbowa obiektywnego w odbiorze zewnętrznym przeprowadzenia postępowania wykonawczego wizerunek sądu jako organu w pełni niezależnego

Skład orzekający

Marek Siwek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 37 k.p.k. w kontekście sytuacji, gdy pokrzywdzonymi w sprawie są sędziowie sądu właściwego miejscowo, a także kwestie związane z zapewnieniem pozorów bezstronności w postępowaniu wykonawczym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pokrzywdzonymi są sędziowie sądu miejscowo właściwego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa jest interesująca, ponieważ pokazuje, jak nawet potencjalne pozory braku bezstronności, wynikające z relacji służbowych, mogą prowadzić do przekazania sprawy innemu sądowi, co podkreśla wagę niezawisłości sędziowskiej.

Czy sędziowie mogą być pokrzywdzonymi w sprawach, które sami mają rozpoznać?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KO 101/25
POSTANOWIENIE
Dnia 3 lipca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Siwek
w sprawie
Ł. B.
skazanego z art. 226 § 3 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 3 lipca 2025 r.,
wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w Bydgoszczy
z dnia 28 maja 2025 r., sygn. akt III Ko 138/25
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu
‎
w Toruniu.
[J.J.]
UZASADNIENIE
Wskazanym wyżej postanowieniem Sąd Rejonowy w Bydgoszczy wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k., o przekazanie do rozpoznania sprawy dotyczącej rozpoznania wniosku kuratora zawodowego o zarządzenie wobec Ł. B. wykonania kary 1 roku pozbawienia wolności innemu równorzędnemu sądowi, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, które miałoby być zagrożone w tej sprawie poprzez fakt, iż pokrzywdzonym w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu z 8 maja 2024 r. o sygn. akt VIII K 772/20, jest Sąd Rejonowy w Bydgoszczy oraz orzekający w nim sędziowie, co może powodować w odbiorze opinii publicznej przekonanie o braku niezawisłości i bezstronności w rozpoznaniu sformułowanego przez kuratora wniosku przez sąd miejscowo właściwy.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Wniosek jest zasadny.
W niniejszej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające skorzystanie z art. 37 k.p.k. Zmiana właściwości sądu, o której mowa w tym przepisie, ma służyć wyeliminowaniu potencjalnego zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości związanego z faktem rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Zagrożenie to dotyczy okoliczności, które w realiach konkretnej sprawy mogą stwarzać w odbiorze opinii publicznej wątpliwości co do możliwości bezstronnego i w pełni obiektywnego rozpoznania sprawy, czy też okoliczności rzutujących na swobodę orzekania.
Jak wynika z akt sprawy oraz przywołanego wyżej wniosku, przed Sądem Rejonowym w Bydgoszczy ma być rozpoznany wniosek kuratora zawodowego w przedmiocie zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności w trybie art. 75 § 2 k.k. wobec Ł. B.. Został on prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu z 9 czerwca 2023 r., sygn. akt VIII K 772/20, częściowo zmienionym wyrokiem Sądu Okręgowego w Toruniu z 8 maja 2024 r., sygn. akt IX Ka 688/23, na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zwieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat.
Jak wynika z treści przywołanego wniosku, przedmiotem oceny miałaby być kwestia tego, czy skazany skutecznie wykonał zawarte w skazującym go orzeczeniu zobowiązanie pisemnego przeproszenia pokrzywdzonych M. K. i A. M. (pkt 8 wyroku SR). Wymienione zaś pokrzywdzone, jak ustalono, są sędziami różnych wydziałów rodzinnych i nieletnich Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, przy czym A. M. jest także wiceprezesem tego Sądu.
Suma tych argumentów przekonuje zatem, że sama tylko
zależność służbowa pomiędzy wiceprezesem Sądu Rejonowego w Bydgoszczy – A. M., a sędziami pełniącymi służbę w tym sądzie, nakazuje przekazanie jej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Konieczność przekazania tej sprawy wynika w tym wypadku z potrzeby
zapewnienia warunków do obiektywnego w odbiorze zewnętrznym przeprowadzenia postępowania wykonawczego. Warunki te nie byłyby odpowiednio zapewnione, gdyby sprawę dotyczącą oceny postawy oskarżonego i realizacji przez niego postanowień wyroku wobec m. in. wiceprezesa Sądu miejscowo właściwego rozpoznawał sędzia pozostający z tym wiceprezesem w relacji zależności służbowej. Dbałość o dobro wymiaru sprawiedliwości, którego wyrazem jest m.in. wizerunek sądu jako organu w pełni niezależnego, w którym orzekają niezawiśli sędziowie, jest w tej sytuacji priorytetowa, zapewnieniu czemu służyć ma właśnie instytucja z art. 37 k.p.k.
Sąd Najwyższy uwzględniając przedmiotowy wniosek uznał jednocześnie, że rozpoznanie sprawy przez Sąd Rejonowy w Toruniu uwzględni wskazany wcześniej aspekt wykluczenia podejrzeń co do bezstronnego rozstrzygnięcia sprawy, a także względy ekonomiki procesowej związane z nieznaczną odległością sądu wyznaczonego w myśl art. 37 k.p.k. od siedziby sądu właściwego miejscowo. Zauważyć także należy, że sprawa niniejsza była rozpoznawana przed Sądem Rejonowym w Toruniu w pierwszej instancji (patrz postanowienie SN z 11 sierpnia 2020, III KO 68/20, w trybie art. 37 k.p.k., k. 33), co dodatkowo przekonuje o trafności wyboru równorzędnego Sądu do rozpoznania wniosku kuratora w trybie art. 75 § 2 k.k.
Wobec powyższego orzeczono jak wyżej.
[J.J.]
[r.g.]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI