V KO 101/16

Sąd Najwyższy2017-02-15
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
przekazanie sprawysędziaprokuratorobiektywizmzażaleniewymiar sprawiedliwościart. 37 k.p.k.

Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą zarzutów wobec sędziego i prokuratora innemu sądowi rejonowemu ze względu na potrzebę obiektywnego rozpoznania sprawy.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie K.W. na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie zarzutów przekroczenia uprawnień przez sędziego i asesora prokuratury, którzy spotkali się przed publikacją wyroku. Sąd Rejonowy w L. wystąpił o przekazanie sprawy innemu sądowi, wskazując na swój związek z jednym z podejrzanych. Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności te uzasadniają przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ś. w celu zapewnienia obiektywizmu i wyeliminowania potencjalnych spekulacji.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał sprawę dotyczącą zażalenia K.W. na postanowienie Zastępcy Prokuratora Rejonowego w Z. z dnia 21 września 2016 r., którym odmówiono wszczęcia śledztwa. Zarzuty dotyczyły przekroczenia uprawnień służbowych przez asesora Prokuratury Rejonowej w L. oraz sędziego Sądu Rejonowego w L., którzy mieli spotkać się przed publikacją wyroku w sprawie K.W., co mogło wpłynąć na jego treść. Sąd Rejonowy w L., rozpoznając zażalenie, postanowieniem z dnia 9 grudnia 2016 r. wystąpił o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, argumentując, że sprawa dotyczy sędziego tego sądu, co może budzić wątpliwości co do obiektywizmu. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, podkreślając, że przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. jest uzasadnione, gdy istnieją realne okoliczności mogące stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Wskazano, że rozpoznanie sprawy przez sąd miejscowo właściwy mogłoby wywołać przekonanie o działaniu we własnej sprawie, co jest sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości i potrzebą kształtowania przekonania o obiektywizmie sądów. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ś., położonemu poza obszarem właściwości Sądu Rejonowego w L., ale niezbyt odległemu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że okoliczność, iż sprawa dotyczy sędziego sądu miejscowo właściwego, może stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, co uzasadnia zastosowanie art. 37 k.p.k. dla zapewnienia optymalnych warunków orzekania i wykluczenia potencjalnych spekulacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi

Strony

NazwaTypRola
K. W.osoba_fizycznaskarżący
Zastępca Prokuratora Rejonowego w Z.organ_państwowyorgan prowadzący postępowanie
Sąd Rejonowy w L.organ_państwowywnioskujący o przekazanie sprawy
ascesor Prokuratury Rejonowej w L.osoba_fizycznapodejrzany
sędzia Sądu Rejonowego w L.osoba_fizycznapodejrzany

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu może nastąpić tylko wtedy, gdy realnie występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie.

Pomocnicze

k.p.k. art. 305 § 1 i 3

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 231 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Związek sędziego sądu miejscowo właściwego ze sprawą może budzić wątpliwości co do obiektywizmu. Potrzeba kształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywizmie sądów i bezstronności.

Godne uwagi sformułowania

rozpoznanie zażalenia przez Sąd miejscowo właściwy, mogłoby nie tylko w odbiorze społecznym, ale także u strony postępowania, wywołać przekonanie o działaniu tego organu niejako we własnej sprawie. W kategoriach dobra wymiaru sprawiedliwości, jako warunku przekazania sprawy w trybie art. 37 k.p.k., mieści się również potrzeba kształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywizmie sądów i bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy.

Skład orzekający

Andrzej Stępka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi w sytuacjach budzących wątpliwości co do obiektywizmu orzekania, zwłaszcza gdy sprawa dotyczy sędziego lub pracownika sądu."

Ograniczenia: Stosowanie art. 37 k.p.k. jest wyjątkiem i wymaga rygorystycznego podejścia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy potencjalnego konfliktu interesów i wpływu na niezawisłość sędziowską, co jest tematem budzącym zainteresowanie prawników i opinii publicznej.

Czy sędzia może sądzić we własnej sprawie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KO 101/16
POSTANOWIENIE
Dnia 15 lutego 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Stępka
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron
w dniu 15 lutego 2017 r.,
w sprawie zażalenia
K. W.
na postanowienie Zastępcy Prokuratora Rejonowego
w Z.
z dnia 21 września 2016 r., w sprawie […],
w przedmiocie odmowy wszczęcia śledztwa,
wniosku Sądu Rejonowego w L.
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.,
postanowił
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu
w Ś.
UZASADNIENIE
W przedmiotowej sprawie Zastępca Prokuratora Rejonowego w Z. w sprawie o sygnaturze akt […]., postanowieniem z dnia 21 września 2016 r. odmówił na podstawie art. 305 § 1 i § 3 k.p.k. wszczęcia śledztwa o przekroczenie uprawnień służbowych w dniu 4 marca 2016 roku w L. przez asesora Prokuratury Rejonowej w L. oraz sędziego Sądu Rejonowego w L., polegające na spotkaniu się przed publikacją wyroku w sprawie o sygnaturze akt V1II K …/15, dotyczącej oskarżonego K. W., w gabinecie przewodniczącego składu orzekającego, co mogło mieć wpływ na treść orzeczenia zapadłego wobec niego - to jest o czyn z art. 231 § 1 k.k.
Zażalenie na to postanowienie złożył K.W.
Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II Kp …/16, Sąd Rejonowy w L. wystąpił o przekazanie opisanej wyżej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Na uzasadnienie podniesiono, że sprawa, w której skarżący wystąpił z zawiadomieniem o popełnieniu czynu z art. 231 § 1 k.k. dotyczy sędziego tego Sądu.
Okoliczność ta uzasadnia zatem wystąpienie z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k., albowiem rozpoznanie zażalenia na w/w postanowienie zgodnie z właściwością miejscową przez Sąd Rejonowy w L. mogłoby stworzyć przekonanie o braku warunków do orzekania w sprawie w sposób obiektywny.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego w L. zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. może nastąpić tylko wtedy, gdy realnie występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Wyjątkowy charakter tego przepisu nakazuje jego stosowanie w rygorystyczny sposób. Zbyt szerokie jego stosowanie mogłoby bowiem osłabić poczucie zaufania do niezależności sądu i jego zdolności obiektywnego orzekania
(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 8 listopada 2016 r., III KO 83/16, Lex nr 2147282; z dnia 20 października 2016 r., V KO 70/16, Lex nr 2135822; z dnia 17 lipca 2014 r., WO 4/14, Lex Nr 1487003; z dnia 18 września 2013 r., V KO 68/13, Lex nr 1375260).
W zaistniałej sytuacji, rozpoznanie zażalenia przez Sąd miejscowo właściwy, mogłoby nie tylko w odbiorze społecznym, ale także u strony postępowania, wywołać przekonanie o działaniu tego organu niejako we własnej sprawie. W kategoriach dobra wymiaru sprawiedliwości, jako warunku przekazania sprawy w trybie art. 37 k.p.k., mieści się również potrzeba kształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywizmie sądów i bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy. W realiach sprawy, w której zarzut dotyczy między innymi sędziego związanego z sądem miejscowo właściwym, niewątpliwie występują podstawy do zastosowania powyższej regulacji tak dla zapewnienia optymalnych warunków orzekania, jak i dla wykluczenia potencjalnych spekulacji, że to pozamerytoryczne okoliczności mogłyby wywrzeć wpływ na treść rozstrzygnięcia
o zasadności bądź niezasadności zażalenia
K. W.
Implikacją tego stanowiska było przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ś., położonemu poza obszarem właściwości miejscowej Sądu Okręgowego oraz Rejonowego w L.,
a jednocześnie niezbyt odległemu od Sądu właściwego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI