IV KO 102/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę o zniesławienie sędziego Sądu Rejonowego w O. innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Sąd Rejonowy w O. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zniesławienia sędziego tego sądu, który pełni również funkcję prezesa. Sąd Rejonowy uznał, że ze względu na osobę pokrzywdzonego, orzekanie przez sąd właściwy miejscowo mogłoby budzić wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, wskazując na potrzebę zapewnienia obiektywnego rozpoznania sprawy i przekazał ją do Sądu Rejonowego w S.
Sprawa dotyczyła wniosku Sądu Rejonowego w O. o przekazanie sprawy karnej o zniesławienie (art. 212 § 1 k.k.) innemu sądowi równorzędnemu. Oskarżonymi byli A. M. i J. M., którzy mieli zniesławić sędziego Sądu Rejonowego w O., pełniącego jednocześnie funkcję prezesa tego sądu. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że fakt, iż pokrzywdzonym jest sędzia orzekający w tym sądzie, a także jego przełożony, może negatywnie wpływać na opinię o postępowaniu i wzbudzać wątpliwości co do bezstronności sądu. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek na podstawie art. 37 k.p.k., uznał go za zasadny. Podkreślono, że instytucja właściwości z delegacji ma charakter wyjątkowy i stosuje się ją, gdy istnieją podstawy do twierdzenia, że sąd właściwy nie będzie w stanie rozpoznać sprawy obiektywnie i bezstronnie. Wskazano, że w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest sędzia sądu właściwego miejscowo i jednocześnie jego prezes, mogą powstać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy przywołał swoje wcześniejsze orzecznictwo potwierdzające, że dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy, gdy pokrzywdzonym jest sędzia sądu właściwego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S., podkreślając, że nie jest to dyskwalifikacja sądu właściwego, lecz zapewnienie lepszych warunków do rozstrzygnięcia sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że fakt, iż pokrzywdzonym jest sędzia sądu właściwego miejscowo i jednocześnie jego prezes, może stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, co uzasadnia zastosowanie instytucji właściwości z delegacji (art. 37 k.p.k.) w celu ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. M. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| J. M. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Sędzia Sądu Rejonowego G. M. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (2)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Instytucja właściwości z delegacji, stosowana w wyjątkowych sytuacjach, gdy istnieją podstawy do racjonalnego twierdzenia, że sąd właściwy nie będzie w stanie rozpoznać sprawy obiektywnie i bezstronnie, w celu ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości.
Pomocnicze
k.k. art. 212 § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pokrzywdzonym jest sędzia sądu właściwego miejscowo, który pełni funkcję prezesa. Możliwość negatywnego wpływu na opinię o postępowaniu i wątpliwości co do bezstronności sądu. Względ na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Godne uwagi sformułowania
orzekanie w sprawie przez sąd właściwy, wobec faktu, że pokrzywdzonym w sprawie jest sędzia tego Sądu, nadto – z racji wykonywanego zawodu i pełnionej funkcji – dobrze znany pozostałym sędziom Sądu Rejonowego w O., niektórym także na gruncie prywatnym, mogłoby negatywnie wpływać na opinię o przebiegu postępowania przed Sądem Rejonowym w O. oraz wzbudzić, tak u samych oskarżonych, jak i w odbiorze powszechnym, wątpliwości co do bezstronności tego Sądu. Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 k.p.k., ma charakter wyjątkowy. Samoistne istnienie okoliczności, dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym powstają wątpliwości, co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny.
Skład orzekający
Eugeniusz Wildowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy karnej innemu sądowi ze względu na osobę pokrzywdzonego będącego sędzią i prezesem sądu właściwego miejscowo, w kontekście ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości i zapewnienia bezstronności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest sędzia pełniący funkcję prezesa sądu właściwego miejscowo.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważna jest percepcja bezstronności sądu i jak system prawny reaguje na potencjalne konflikty interesów, nawet na najwyższym szczeblu.
“Czy sędzia może być stronniczy we własnym sądzie? Sąd Najwyższy rozstrzyga sprawę o zniesławienie.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt IV KO 102/20 POSTANOWIENIE Dnia 23 września 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie A. M. i J. M. oskarżonych o czyn z art. 212 § 1 k.k. po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 23 września 2020 r., wniosku Sądu Rejonowego w O. z dnia 4 września 2020 r. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S. . UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 4 września 2020 r. Sąd Rejonowy w O. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania – na podstawie art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu sprawy A. M. i J. M. oskarżonych o to, że w dniu 12 września 2019 r. w O. kierując pismo do Prezesa Sądu Rejonowego w O. działając wspólnie i w porozumieniu ze sobą pomówili wymienionego o wyłudzenie nieprawdy w dniu 6 lipca 2017 r., poprzez podstępne wprowadzenie w błąd funkcjonariusza publicznego lub innej osoby upoważnionej do wystawienia dokumentu, a następnie posługiwanie się takim dokumentem na potrzeby matactw procesowych, zaś opisane postępowanie mogło poniżyć Sędziego Sądu Rejonowego G. M. w opinii publicznej oraz narazić na utratę zaufania potrzebnego dla sprawowania stanowiska Prezesa Sądu Rejonowego w O., tj. o czyn z art. 212 § 1 k.k. Uzasadniając wystąpienie Sąd Rejonowy w O. stwierdził, że orzekanie w sprawie przez sąd właściwy, wobec faktu, że pokrzywdzonym w sprawie jest sędzia tego Sądu, od wielu lat orzekający w obszarze właściwości Sądu Okręgowego w K., a także pełniący od kilku lat funkcję prezesa, nadto – z racji wykonywanego zawodu i pełnionej funkcji – dobrze znany pozostałym sędziom Sądu Rejonowego w O., niektórym także na gruncie prywatnym, mogłoby negatywnie wpływać na opinię o przebiegu postępowania przed Sądem Rejonowym w O. oraz wzbudzić, tak u samych oskarżonych, jak i w odbiorze powszechnym, wątpliwości co do bezstronności tego Sądu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 k.p.k., ma charakter wyjątkowy. S korzystanie z niej możliwe jest tylko w razie zaistnienia okoliczności, dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym powstają wątpliwości, co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny . Takie okoliczności zaistniały w niniejszej sprawie. Istota postawionego oskarżonym zarzutu dotyczy bowiem bezpośrednio sędziego Sądu Rejonowego w O., pełniącego funkcję prezesa tego Sądu. Skoro pokrzywdzonym jest sędzia sądu miejscowo właściwego do rozpoznania sprawy, rownocześnie prezes – a więc administracyjny zwierzchnik wszystkich sędziów Sądu Rejonowego w O., może to stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego jej rozpoznania w tym sądzie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego konsekwentnie uznaje się, że "dobro wymiaru sprawiedliwości" w ujęciu art. 37 k.p.k., uzasadniające przekazanie sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi, zachodzi także wtedy, gdy osobą pokrzywdzoną w postępowaniu karnym jest sędzia orzekający w sądzie właściwym miejscowo (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 30 stycznia 2013 r., IV KO 102/12, Lex Nr 1254724; z dnia 25 listopada 2010 r., V KO 93/10, R - OSNKW 2010/Nr 1, poz. 2372; z dnia 25 listopada 2010 r., V KO 96/10, R - OSNKW 2010/Nr 1, poz. 2374). Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzić zatem należy, że wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem niniejszej sprawy innemu sądowi równorzędnemu, czyli w tym wypadku sądowi spoza okręgu kieleckiego – Sądowi Rejonowemu w S.. Na marginesie jedynie podnieść należy, że fakt przekazania sprawy nie oznacza bynajmniej swoistej "dyskwalifikacji" sądu właściwego ze względu na miejsce popełnienia przestępstwa, lecz jest jedynie potwierdzeniem przez Sąd Najwyższy trafnej inicjatywy tegoż sądu, że przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu stworzy lepsze warunki dla właściwego jej rozstrzygnięcia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 2014 r., V KO 1/14). Z tych względów, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI