V KK 98/13

Sąd Najwyższy2013-06-20
SNKarneprzestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajowościWysokanajwyższy
kasacjaSąd Najwyższyprawo karnenaruszenie prawa procesowegoustalenia faktycznekara łącznapomoc prawna z urzędu

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego J. K. od wyroku Sądu Okręgowego, uznając ją za oczywiście bezzasadną.

Obrońca skazanego J. K. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego, zarzucając m.in. rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego oraz błędy w ustaleniach faktycznych. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, podkreślając, że postępowanie kasacyjne nie jest kolejną instancją odwoławczą i nie służy do ponownej kontroli oceny dowodów czy ustaleń faktycznych.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego J. K. od wyroku Sądu Okręgowego w Ś., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ś. skazujący J. K. za przestępstwa z art. 197 § 2 k.k. i art. 193 k.k. Obrońca zarzucał m.in. rażące naruszenie prawa procesowego (art. 410 k.p.k., art. 7 k.p.k.), błędy w ustaleniach faktycznych, naruszenie zasad sprawiedliwego procesu (art. 42 ust. 2 Konstytucji RP, art. 6 EKPC) przez prowadzenie czynności z podejrzanym alkoholikiem, a także rażącą niewspółmierność kary. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. W uzasadnieniu podkreślono, że kasacja jest środkiem nadzwyczajnym, a postępowanie kasacyjne nie jest ponowną kontrolą odwoławczą. Sąd Najwyższy wskazał, że zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych i oceny dowodów wykraczają poza zakres kontroli kasacyjnej. Odniesiono się również do zarzutu niewspółmierności kary, wskazując, że można go podnosić jedynie w sytuacji, gdy wynika on z obrazy prawa materialnego lub procesowego, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. W konsekwencji kasację oddalono, zasądzono koszty pomocy prawnej z urzędu i zwolniono skazanego od kosztów sądowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie kasacyjne nie jest kolejną instancją odwoławczą i nie służy do ponownej kontroli oceny dowodów ani weryfikacji ustaleń faktycznych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja jest środkiem nadzwyczajnym, a jej zakres jest ograniczony do rażących naruszeń prawa, które miały istotny wpływ na treść orzeczenia. Polemika z ustaleniami faktycznymi sądu niższej instancji stanowi naruszenie art. 523 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
J. K.osoba_fizycznaskazany
adw. A. B.inneobrońca z urzędu

Przepisy (13)

Główne

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do oddalenia kasacji w trybie posiedzenia niejawnego, gdy jest ona oczywiście bezzasadna.

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

Ograniczenia dotyczące wnoszenia kasacji, w tym zakaz wnoszenia jej wyłącznie z powodu niewspółmierności kary.

k.p.k. art. 624 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do zwolnienia skazanego od kosztów sądowych.

Pomocnicze

k.k. art. 197 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 193

Kodeks karny

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zarzut naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Zarzut oparcia wyroku na faktach nieznajdujących podstawy w materiale dowodowym.

Konstytucja RP art. 42 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zarzut naruszenia zasad sprawiedliwego procesu.

Konstytucja RP art. 45

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zarzut naruszenia prawa do obrony.

EKPC art. 6

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Zarzut naruszenia prawa do rzetelnego procesu.

k.k. art. 53 § 2

Kodeks karny

Zarzut naruszenia zasad wymiaru kary.

Dz. U. z 2013 r., poz. 461 art. 14 § 3 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Podstawa do ustalenia wynagrodzenia obrońcy z urzędu.

Dz. U. z 2013 r., poz. 461 art. 2 § 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Podstawa do ustalenia wynagrodzenia obrońcy z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest środkiem nadzwyczajnym i nie służy do ponownej kontroli ustaleń faktycznych i oceny dowodów. Zarzut niewspółmierności kary jest skuteczny w kasacji tylko wtedy, gdy wynika z obrazy prawa materialnego lub procesowego.

Odrzucone argumenty

Rażące naruszenie prawa procesowego (art. 410 k.p.k., art. 7 k.p.k.) przez błędy w ustaleniach faktycznych. Naruszenie zasad sprawiedliwego procesu (art. 42 ust. 2 Konstytucji RP, art. 6 EKPC) przez prowadzenie czynności z alkoholikiem. Rażąca niewspółmierność wymierzonej kary.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia skierowanym przeciwko orzeczeniu wydanemu przez sąd odwoławczy na skutek rozpoznania środka odwoławczego. Postępowanie kasacyjne nie jest z pewnością postępowaniem, które ponawiać ma kontrolę odwoławczą. Podejmowane w ramach wniesionej skargi kasacyjnej próby takich zabiegów są jawnym naruszeniem ograniczeń zawartych w art. 523 k.p.k. i stanowią niczym nieuprawnione dążenie do przekształcenia kontroli kasacyjnej w kolejną kontrolę apelacyjną.

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasad postępowania kasacyjnego, ograniczeń kontroli kasacyjnej, dopuszczalności zarzutu niewspółmierności kary w kasacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie przypomina o fundamentalnych zasadach postępowania kasacyjnego, co jest kluczowe dla praktyków prawa karnego. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy strzeże granic swojej jurysdykcji.

Kasacja to nie apelacja! Sąd Najwyższy przypomina o granicach kontroli kasacyjnej w sprawach karnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KK 98/13
POSTANOWIENIE
Dnia 20 czerwca 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 20 czerwca 2013 r.
sprawy
J. K.
skazanego z art. 197 § 2 k.k., art. 193 k.k.,
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Ś.
z dnia 7 grudnia 2012 r.,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ś.
z dnia 23 lipca 2012 r.
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację, jako oczywiście bezzasadną;
2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. B. – Kancelaria Adwokacka w Ś. kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote i osiemdziesiąt groszy) – w tym 23 % podatku VAT – tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym;
3. zwolnić skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego i poniesionymi w jego toku wydatkami obciążyć Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 23 lipca 2012 roku, uznał J. K. za winnego popełnienia przestępstw z art. 197 § 2 k.k. oraz z art. 193 k.k. i za te przestępstwa wymierzył mu kary odpowiednio 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz 6 miesięcy pozbawienia wolności, a następnie wymierzone oskarżonemu kary jednostkowe połączył i wymierzył J. K. karę łączną 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Jednocześnie na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczono oskarżonemu okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania w sprawie od dnia 21 lipca 2011 roku do dnia 21 października 2011 roku.
Apelację od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego J. K. Zarzucił w niej naruszenie prawa procesowego tj. art. 7 k.p.k., a także mające istotny wpływ na treść wyroku błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę ustaleń przebiegu zdarzenia. Apelacja obrońcy oskarżonego zawierała także zarzut rażącej niewspółmierności wymierzonej oskarżonemu kary.
Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 7 grudnia 2012 r., utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Kasację od tego wyroku wniósł obrońca skazanego J. K., który zarzucił:
1.
rażące naruszenie prawa procesowego, a to art. 410 k.p.k. przez oparcie wyroku na faktach nie znajdujących podstawy w materiale dowodowym ujawnionym w toku rozprawy głównej i nie wskazanych w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji:
– przyjęcie, że skazany dostał się do mieszkania pokrzywdzonej przez otwarte skrzydło okienne, którego to otwarcia nigdy nie potwierdziła pokrzywdzona,
– przyjęcie wbrew twierdzeniom pokrzywdzonej i skazanego, że obrażenia żeber, których doznał, powstały z powodu kopania po brzuchu przez pokrzywdzoną, co jest nie tylko sprzeczne z jej zeznaniami, ale i po prostu niemożliwe z fizycznego i logicznego punktu widzenia;
2.
rażące naruszenie prawa procesowego, a to art. 7 k.p.k. przez taką ocenę materiału dowodowego, która doprowadziła do zignorowania, iż poszlaki wskazujące na winę skazanego nie stanowiły wzajemnie zazębiających się zdarzeń, które mogły przebiegać tylko w jeden logicznie uzasadniony sposób;
3.
rażące naruszenie zasad sprawiedliwego procesu zawartych w art. 42 ust. 2, art. 45 Konstytucji RP oraz w art. 6 Konwencji Praw Człowieka przez zaakceptowanie prowadzenia czynności procesowych z podejrzanym alkoholikiem bez zbadania stanu jego trzeźwości, co musi prowadzić do zakwestionowania legalności przesłuchań skazanego dokonywanych w okresie co najmniej kilku dni od zatrzymania. Uznanie tak przeprowadzonych czynności procesowych za podstawę wyroku narusza rażąco prawo do obrony skazanego;
4.
naruszenie prawa materialnego w postaci podstawowych zasad wymiaru kary wskazanych w art. 53 § 2 k.k. przez wymierzenie rażąco surowej kary bezwzględnego pozbawienia wolności nie uwzględniającej sposobu popełnienia przestępstwa, braku jakiejkolwiek brutalności, a następnie natychmiastowej ucieczki z miejsca zdarzenia, co zawsze ma korzystny wpływ na pokrzywdzonego i jego poczucie bezpieczeństwa. Naruszenie to jest tym bardziej rażące, że jedynie werbalnie uwzględniono wcześniejszą niekaralność skazanego, co ma szczególne znaczenie z uwagi na jego dojrzały wiek.
Obrońca skazanego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i uniewinnienie skazanego.
Prokurator Prokuratury Okręgowej w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja obrońcy skazanego J. K. jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym, uzasadniającym jej oddalenie w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
Na wstępie przypomnieć należy, że kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia skierowanym przeciwko orzeczeniu wydanemu przez sąd odwoławczy na skutek rozpoznania środka odwoławczego. Celem postępowania kasacyjnego jest bowiem wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń dotkniętych poważnymi wadami w postaci bezwzględnych przyczyn odwoławczych lub innych naruszeń prawa, ale o charakterze rażącym, a jednocześnie takich, które miały istotny wpływ na treść orzeczenia. Możliwość wniesienia skutecznej kasacji jest zatem istotnie ograniczona. Postępowanie kasacyjne nie jest z pewnością postępowaniem, które ponawiać ma kontrolę odwoławczą. W toku tego postępowania z założenia nie dokonuje się zatem kontroli poprawności oceny poszczególnych dowodów, nie weryfikuje zasadności ustaleń faktycznych i nie bada współmierności orzeczonej kary.
To skrótowe przypomnienie zasad i granic postępowania kasacyjnego stało się niezbędne wobec zarzutów podniesionych w wywiedzionej przez obrońcę skazanego kasacji i treści jej uzasadnienia, w których nie tylko powielono zarzuty zawarte w apelacji, ale także w znacznej części skoncentrowano się na polemice z ustaleniami dokonanymi przez Sąd I instancji.
Podejmowane w ramach wniesionej skargi kasacyjnej próby takich zabiegów są jawnym naruszeniem ograniczeń zawartych w art. 523 k.p.k. i stanowią niczym nieuprawnione dążenie do przekształcenia kontroli kasacyjnej w kolejną kontrolę apelacyjną. Autor kasacji przedstawił bowiem własny pogląd, jak należało rozstrzygnąć daną kwestię lub ocenić wiarygodność poszczególnych źródeł dowodowych.
Tymczasem w uzasadnieniu wyroku sądu odwoławczego wyczerpująco odniesiono się zarówno do podnoszonej w kasacji kwestii wejścia skazanego do mieszkania pokrzywdzonej
(s. 5 uzasadnienia)
, mechanizmu powstania obrażeń u J. K.
(s. 6 uzasadnienia)
, a także legalności jego przesłuchania bezpośrednio po zatrzymaniu
(s. 5–6 uzasadnienia)
, a rozumowanie tam przedstawione nie zawiera takich luk lub błędów, które pozwoliłyby na podważenie wyników tej oceny. Zauważyć przy tym trzeba, że w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego w Ś. nie ograniczono się jedynie do wyrażenia aprobaty dla zaskarżonego rozstrzygnięcia, ale przedstawiono dodatkowe argumenty i własne wywody przemawiające za trafnością wyroku i niezasadnością zarzutów apelacji.
Skuteczny nie mógł okazać się również podniesiony przez skarżącego zarzut „wymierzenia rażąco surowej kary pozbawienia wolności”, gdyż w istocie dotyczy on materii leżącej poza zakresem kontroli kasacyjnej. To, że zgodnie z dyspozycją przepisu art. 523 § 1 k.p.k. kasacja nie może być wniesiona wyłącznie z powodu niewspółmierności kary, nie oznacza w ogóle  niedopuszczalności podnoszenia zarzutu niewspółmierności kary, szczególnie w sytuacji, gdy nie jest to jedyny zarzut kasacji. W myśl utrwalonej w orzecznictwie Sądu Najwyższego wykładni przepisu art. 523 § 1 k.p.k. możliwe jest kwestionowanie w kasacji wymierzonej skazanemu kary jedynie poprzez wykazanie, że zarzucana jej niewspółmierność jest wynikiem obrazy prawa materialnego lub procesowego, która mogła mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia o karze
(por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 31 maja 2001 r., IV KKN 67/01, LEX nr 51838)
. Sytuacja taka jednak w niniejszej sprawie nie zachodzi, albowiem skarżący ograniczył się wyłącznie do przedstawienia własnej oceny okoliczności, mogących rzutować na wymiar kary.
W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy uznał zarzuty skarżącego za bezzasadne w stopniu oczywistym i w konsekwencji orzekł, jak w części dyspozytywnej postanowienia.
O wynagrodzeniu obrońcy z urzędu Sąd Najwyższy orzekł zgodnie z § 14 ust. 3 pkt 1 oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy sprawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 461).
O kosztach sądowych postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zwalniając J. K. od obowiązku ich ponoszenia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI