V KK 97/22

Sąd Najwyższy2022-03-29
SNKarnewykroczeniaWysokanajwyższy
wykroczeniekwarantannaruch drogowykolizjakasacjazasada skargowościpostępowanie nakazoweSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego z powodu rażącego naruszenia zasady skargowości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Z. dotyczącego wykroczeń z art. 116 § 1a k.w. i art. 86 § 1 k.w. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów procesowych, polegające na błędnym wskazaniu czynów, przypisaniu wykroczenia, które nie zostało zarzucone, oraz zaniechaniu rozstrzygnięcia co do jednego z zarzucanych czynów. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną i uchylił zaskarżony wyrok, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w składzie sędziego Wiesława Kozielewicza rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść obwinionego A. Z. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Z. z dnia 2 lipca 2021 r., sygn. akt II W (…). Obwiniony został oskarżony o dwa wykroczenia: z art. 116 § 1a k.w. (nieprzestrzeganie kwarantanny) oraz z art. 86 § 1 k.w. (spowodowanie zagrożenia w ruchu drogowym i ucieczka z miejsca kolizji). Sąd Rejonowy w wyroku nakazowym błędnie wskazał zarzucane czyny, przypisując obwinionemu dwa wykroczenia z art. 116 § 1a k.w. (jedno z nich nie zostało mu w ogóle zarzucone) i nie rozstrzygając kwestii wykroczenia z art. 86 § 1 k.w. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym zasady skargowości, co miało istotny wpływ na treść wyroku. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, stwierdzając naruszenie art. 14 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 k.p.s.w. i art. 57 § 1 i § 2 pkt 2 k.p.s.w. oraz art. 504 § 1 pkt 4 k.p.k. w zw. z art. 94 § 1 k.p.s.w. Podkreślono, że sąd jest związany granicami wniosku o ukaranie i nie może orzekać o czynach nieobjętych wnioskiem ani pozostawiać części sprawy nierozpoznanej. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Z. do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd jest związany granicami wniosku o ukaranie, które wyznaczają tożsamość czynu poprzez określenie zarzucanego obwinionemu czynu ze wskazaniem miejsca, czasu, sposobu i okoliczności jego popełnienia.

Uzasadnienie

Zasada skargowości (art. 14 k.p.k. w zw. z art. 8 k.p.s.w.) i art. 57 § 1 k.p.s.w. wyznaczają granice podmiotowe i przedmiotowe rozpoznania sprawy. Sąd nie może orzekać o tym, co nie jest objęte wnioskiem, ani pozostawić części sprawy bez rozpoznania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

obwiniony A. Z. (w sensie proceduralnym)

Strony

NazwaTypRola
A. Z.osoba_fizycznaobwiniony
M. D.osoba_fizycznauczestnik postępowania (kierowca pojazdu V.)
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji

Przepisy (9)

Główne

k.w. art. 116 § § 1a

Kodeks wykroczeń

Nieprzestrzeganie nakazów i zakazów zawartych w przepisach o zapobieganiu chorobom zakaźnym, w tym obowiązków związanych z kwarantanną.

k.w. art. 86 § § 1

Kodeks wykroczeń

Spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

Pomocnicze

k.p.k. art. 14 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zasada skargowości.

k.p.s.w. art. 8

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Stosowanie przepisów k.p.k. do postępowania w sprawach o wykroczenia.

k.p.s.w. art. 57 § § 1 i § 2 pkt 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Podstawa wszczęcia postępowania o wykroczenie (wniosek o ukaranie) i granice rozpoznania sprawy.

k.p.k. art. 504 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania karnego

Podstawa uchylenia orzeczenia z powodu naruszenia przepisów postępowania.

k.p.s.w. art. 94 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Obowiązek sądu do rozstrzygnięcia wszystkich zarzucanych czynów.

k.p.k. art. 537 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie kasacji.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Podstawa uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie przepisów prawa procesowego przez Sąd Rejonowy, polegające na błędnym wskazaniu czynów, przypisaniu wykroczenia niezarzuconego i zaniechaniu rozstrzygnięcia co do zarzuconego wykroczenia. Naruszenie zasady skargowości i związanie sądu granicami wniosku o ukaranie.

Godne uwagi sformułowania

granice podmiotowe i przedmiotowe rozpoznania sprawy w postępowaniu wykroczeniowym, którymi związany jest sąd orzekający sąd nie może pozostawić części sprawy bez rozpoznania, oraz będąc związany granicami wniosku (skargi), nie może orzekać o tym co nie jest objęte wnioskiem zaskarżony kasacją wyrok Sądu Rejonowego w Z. zapadł z rażącym naruszeniem zasady skargowości

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady skargowości w postępowaniu wykroczeniowym, obowiązki sądu w zakresie rozpoznawania wniosków o ukaranie, konsekwencje naruszenia tych zasad."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania wykroczeniowego i wyroku nakazowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania sądowego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku, nawet jeśli merytoryczne rozstrzygnięcie wydaje się uzasadnione. Jest to ważna lekcja dla prawników procesowych.

Błąd proceduralny zniweczył wyrok nakazowy – Sąd Najwyższy wyjaśnia granice postępowania wykroczeniowego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt V KK 97/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 marca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Kozielewicz
w sprawie
A. Z.
obwinionego z art. 116 § 1a k.w. i art. 86 § 1 k.w.
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 29 marca 2022 r.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Z.
z dnia 2 lipca 2021 r., sygn. akt II W (…)
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę obwinionego A.
Z.  przekazuje Sądowi Rejonowemu w Z.
do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
A.
Z.
obwiniony został o to, że:
I.
w dniu 5 marca 2021 r. około godz. 12:20 w Z., woj. (…), przy ul. U., wiedząc o tym. że jest podejrzany o chorobę zakaźną nie przestrzegał nakazów i zakazów zawartych w przepisach o zapobieganiu tym chorobom w ten sposób, że opuścił lokal pomimo objęcia kwarantanną i obowiązku przebywania pod wskazanym adresem do czasu jej zakończenia,
tj. o czyn z art. 116 § 1a k.w.;
II.
w dniu 5 marca 2021 r. około godz. 12:20 w Z., woj. (…), na ul. D., kierując pojazdem marki S.
(…)
, nr rej. (…), po tym jak umundurowani funkcjonariusze policji przy użyciu oznakowanego radiowozu marki K., nr rej. (…) zatrzymali ww. pojazd po pościgu, chcąc uniknąć kontroli drogowej wykonał manewr cofania w wyniku czego lewym bokiem pojazdu uszkodził radiowóz marki K., nr rej. (…), a następnie uderzył w stojący za nim pojazd marki V., nr rej. (…), kierowany przez M. D., który to pojazd, w wyniku uderzenia przemieścił się do tyłu i uderzył w ogrodzenie posesji przy ul. D., po czym oddalił się z miejsca kolizji, czym spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym,
tj. o czyn z art. 86 § 1 k.w.
(wniosek o ukaranie - k. 170).
Sąd Rejonowy w Z.  rozpoznał sprawę obwinionego A. Z. w trybie nakazowym na posiedzeniu w dniu 2 lipca 2021 r.  W wydanym tego dnia  wyroku nakazowym, sygn. akt II W (…) (k. 172), błędnie jednakże przytoczył we wstępnej części zarzucane obwinionemu wykroczenia wskazując, że A. Z. obwiniony został:
w pkt I - o popełnienie w dniu 5 marca 2021 r. wykroczenia z art. 116 § 1a k.w.,
polegającego na nieprzestrzeganiu obowiązków w związku z kwarantanną (zgodnie z opisem tego czynu wskazanym we wniosku o ukaranie);
w pkt II - o to, że w dniu 31 marca D. w sklepie ,,P." nie stosował się do nakazu zasłaniania ust oraz nosa. tj. o popełnienie wykroczenia z art. 116 § 1a k.w.
i w  orzekł, co następuje:
1.
obwinionego
A. Z.
uznał za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów z tą zmianą, że obwiniony każdym z czynów opisanych w punktach I i II wypełnił dyspozycję art. 116 § 1a k.w., i za oba czyny na podstawie art. 116 § 1a k.w. wymierzył mu łącznie karę grzywny w wysokości 800  złotych;
2.
zwolnił obwinionego w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów postępowania.
Powyższy wyrok nakazowy uprawomocnił się w dniu 20 lipca 2021 r., po upływie terminu
do wniesienia sprzeciwu (k. 174).
Od tego wyroku nakazowego kasację złożył Prokurator Generalny. Zaskarżył go w całości na korzyść A. Z.,
zarzucając
rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 14 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 k.p.s.w. i w zw. z art. 57 § 1 i § 2 pkt 2 k.p.s.w. i art. 504 § 1 pkt 4 k.p.k. w zw. z art. 94 § 1 k.p.s.w.,  polegające na tym, że na skutek błędnego wskazania czynów, których popełnienie oskarżyciel zarzucił A. Z., Sąd uznał go winnym i ukarał za dwa wykroczenia z art. 116 § 1a k.w., z których jedno nie zostało mu w ogóle zarzucone, przy jednoczesnym zaniechaniu wydania rozstrzygnięcia co do drugiego z zarzuconych obwinionemu we wniosku o ukaranie wykroczenia - z art. 86 § 1 k.w. Podnosząc ten zarzut
wniósł
o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Z.  do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, albowiem zaskarżone nią orzeczenie zapadło z rażącym i mającym istotny wpływ na jego treść naruszeniem przepisów prawa procesowego wskazanych w zarzucie kasacji.
Zgodnie z art. 57 § 1 k.p.s.w. podstawę wszczęcia postępowania o wykroczenie stanowi wniosek o ukaranie złożony przez organ uprawniony do występowania w charakterze oskarżyciela publicznego. Rozwinięta w tym przepisie zasada skargowości (ujęta w art. 14 k.p.k. w zw. z art. 8 k.p.s.w.) wyznacza granice podmiotowe i przedmiotowe rozpoznania sprawy w postępowaniu wykroczeniowym, którymi związany jest sąd orzekający w danej sprawie. Przedmiotem osądu w postępowaniu sądowym  jest bowiem konkretne zdarzenie historyczne wskazane we wniosku o ukaranie, którego granice wyznacza tożsamość czynu poprzez m.in. określenie zarzucanego obwinionemu czynu ze wskazaniem miejsca, czasu, sposobu i okoliczności jego popełnienia (art. 57 § 2 pkt 2 k.p.s.w.). Wniosek o ukaranie zobowiązuje sąd do rozpoznania w pełnym zakresie  sprawy o wykroczenie. Innymi słowy sąd nie może pozostawić części sprawy bez rozpoznania, oraz  będąc związany granicami wniosku (skargi), nie może orzekać o tym co nie jest objęte wnioskiem. W niniejszej sprawie oskarżyciel publiczny, w skierowanym wniosku o ukaranie, wyraźnie wskazał granice rozpoznania sprawy. A. Z. został  przecież  obwiniony o popełnienie w dniu 5 marca 2021 r. dwóch odrębnych wykroczeń. Pierwsze z nich, według oskarżyciela publicznego, wyczerpywało znamiona wykroczenia określonego w art. 116 § 1a k.w., natomiast  drugie, znamiona wykroczenia z  art. 86 § 1 k.w. Opisane zaś we wstępnej części zaskarżonego kasacją wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Z. z 2 dnia lipca 2021 r., sygn. akt II W (…), wykroczenia, których popełnienie zarzucił oskarżyciel publiczny A. Z. , a w konsekwencji przypisane tymże wyrokiem przez Sąd, nie odpowiadają zarzucanym  we wniosku o ukaranie. Sąd ten nieprawidłowo bowiem wskazał, że A. Z. zarzucono popełnienie w dniach: 5 marca 2021 r. w Z. i 31 marca 2021 r. w SA., dwóch wykroczeń z art. 116 § 1a k.w., zamiast, tak  jak jest we wniosku o ukaranie, popełnionych w dniu 5 marca 2021 r. w Z.  dwóch odrębnych wykroczeń z art. 116 § 1a k.w. i  z art. 86 § 1 k.w. W wyniku  tego błędu Sąd Rejonowy w Z.  przypisał A. Z. popełnienie w dniu 31 marca 2021 r. wykroczenia z art. 116 § 1a k.w., które w ogóle nie zostało mu zarzucone, natomiast nie  rozstrzygnął w przedmiocie zarzucanego mu wykroczenia z art. 86 § 1 k.w., popełnionego w dniu 5 marca 2021 r. W tej sytuacji rację ma Prokurator Generalny podnosząc, że zaskarżony kasacją wyrok Sądu Rejonowego w Z.  zapadł z  rażącym naruszeniem zasady skargowości, gdyż uznano w nim A. Z. winnym popełnienia wykroczenia, które nie zostało mu zarzucone, jak i normy określonej w art. 504 § 1 pkt 4 k.p.k. w zw. z art. 94 § 1 k.p.s.w., poprzez zaniechanie rozstrzygnięcia co do jednego z dwóch zarzucanych mu we wniosku o ukaranie wykroczeń.
Kierując się przedstawionymi wyżej motywami Sąd Najwyższy, z mocy art.537 § 2 k.p.k. i art. 535 § 5 k.p.k., orzekł jak wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI