V KK 97/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego z powodu rażącego naruszenia zasady skargowości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Z. dotyczącego wykroczeń z art. 116 § 1a k.w. i art. 86 § 1 k.w. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów procesowych, polegające na błędnym wskazaniu czynów, przypisaniu wykroczenia, które nie zostało zarzucone, oraz zaniechaniu rozstrzygnięcia co do jednego z zarzucanych czynów. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną i uchylił zaskarżony wyrok, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy w składzie sędziego Wiesława Kozielewicza rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść obwinionego A. Z. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Z. z dnia 2 lipca 2021 r., sygn. akt II W (…). Obwiniony został oskarżony o dwa wykroczenia: z art. 116 § 1a k.w. (nieprzestrzeganie kwarantanny) oraz z art. 86 § 1 k.w. (spowodowanie zagrożenia w ruchu drogowym i ucieczka z miejsca kolizji). Sąd Rejonowy w wyroku nakazowym błędnie wskazał zarzucane czyny, przypisując obwinionemu dwa wykroczenia z art. 116 § 1a k.w. (jedno z nich nie zostało mu w ogóle zarzucone) i nie rozstrzygając kwestii wykroczenia z art. 86 § 1 k.w. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym zasady skargowości, co miało istotny wpływ na treść wyroku. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, stwierdzając naruszenie art. 14 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 k.p.s.w. i art. 57 § 1 i § 2 pkt 2 k.p.s.w. oraz art. 504 § 1 pkt 4 k.p.k. w zw. z art. 94 § 1 k.p.s.w. Podkreślono, że sąd jest związany granicami wniosku o ukaranie i nie może orzekać o czynach nieobjętych wnioskiem ani pozostawiać części sprawy nierozpoznanej. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Z. do ponownego rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd jest związany granicami wniosku o ukaranie, które wyznaczają tożsamość czynu poprzez określenie zarzucanego obwinionemu czynu ze wskazaniem miejsca, czasu, sposobu i okoliczności jego popełnienia.
Uzasadnienie
Zasada skargowości (art. 14 k.p.k. w zw. z art. 8 k.p.s.w.) i art. 57 § 1 k.p.s.w. wyznaczają granice podmiotowe i przedmiotowe rozpoznania sprawy. Sąd nie może orzekać o tym, co nie jest objęte wnioskiem, ani pozostawić części sprawy bez rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
obwiniony A. Z. (w sensie proceduralnym)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. Z. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| M. D. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania (kierowca pojazdu V.) |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
Przepisy (9)
Główne
k.w. art. 116 § § 1a
Kodeks wykroczeń
Nieprzestrzeganie nakazów i zakazów zawartych w przepisach o zapobieganiu chorobom zakaźnym, w tym obowiązków związanych z kwarantanną.
k.w. art. 86 § § 1
Kodeks wykroczeń
Spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym.
Pomocnicze
k.p.k. art. 14 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zasada skargowości.
k.p.s.w. art. 8
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Stosowanie przepisów k.p.k. do postępowania w sprawach o wykroczenia.
k.p.s.w. art. 57 § § 1 i § 2 pkt 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Podstawa wszczęcia postępowania o wykroczenie (wniosek o ukaranie) i granice rozpoznania sprawy.
k.p.k. art. 504 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania karnego
Podstawa uchylenia orzeczenia z powodu naruszenia przepisów postępowania.
k.p.s.w. art. 94 § § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Obowiązek sądu do rozstrzygnięcia wszystkich zarzucanych czynów.
k.p.k. art. 537 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie kasacji.
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Podstawa uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rażące naruszenie przepisów prawa procesowego przez Sąd Rejonowy, polegające na błędnym wskazaniu czynów, przypisaniu wykroczenia niezarzuconego i zaniechaniu rozstrzygnięcia co do zarzuconego wykroczenia. Naruszenie zasady skargowości i związanie sądu granicami wniosku o ukaranie.
Godne uwagi sformułowania
granice podmiotowe i przedmiotowe rozpoznania sprawy w postępowaniu wykroczeniowym, którymi związany jest sąd orzekający sąd nie może pozostawić części sprawy bez rozpoznania, oraz będąc związany granicami wniosku (skargi), nie może orzekać o tym co nie jest objęte wnioskiem zaskarżony kasacją wyrok Sądu Rejonowego w Z. zapadł z rażącym naruszeniem zasady skargowości
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady skargowości w postępowaniu wykroczeniowym, obowiązki sądu w zakresie rozpoznawania wniosków o ukaranie, konsekwencje naruszenia tych zasad."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania wykroczeniowego i wyroku nakazowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania sądowego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku, nawet jeśli merytoryczne rozstrzygnięcie wydaje się uzasadnione. Jest to ważna lekcja dla prawników procesowych.
“Błąd proceduralny zniweczył wyrok nakazowy – Sąd Najwyższy wyjaśnia granice postępowania wykroczeniowego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt V KK 97/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 marca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz w sprawie A. Z. obwinionego z art. 116 § 1a k.w. i art. 86 § 1 k.w. po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 29 marca 2022 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Z. z dnia 2 lipca 2021 r., sygn. akt II W (…) uchyla zaskarżony wyrok i sprawę obwinionego A. Z. przekazuje Sądowi Rejonowemu w Z. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE A. Z. obwiniony został o to, że: I. w dniu 5 marca 2021 r. około godz. 12:20 w Z., woj. (…), przy ul. U., wiedząc o tym. że jest podejrzany o chorobę zakaźną nie przestrzegał nakazów i zakazów zawartych w przepisach o zapobieganiu tym chorobom w ten sposób, że opuścił lokal pomimo objęcia kwarantanną i obowiązku przebywania pod wskazanym adresem do czasu jej zakończenia, tj. o czyn z art. 116 § 1a k.w.; II. w dniu 5 marca 2021 r. około godz. 12:20 w Z., woj. (…), na ul. D., kierując pojazdem marki S. (…) , nr rej. (…), po tym jak umundurowani funkcjonariusze policji przy użyciu oznakowanego radiowozu marki K., nr rej. (…) zatrzymali ww. pojazd po pościgu, chcąc uniknąć kontroli drogowej wykonał manewr cofania w wyniku czego lewym bokiem pojazdu uszkodził radiowóz marki K., nr rej. (…), a następnie uderzył w stojący za nim pojazd marki V., nr rej. (…), kierowany przez M. D., który to pojazd, w wyniku uderzenia przemieścił się do tyłu i uderzył w ogrodzenie posesji przy ul. D., po czym oddalił się z miejsca kolizji, czym spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, tj. o czyn z art. 86 § 1 k.w. (wniosek o ukaranie - k. 170). Sąd Rejonowy w Z. rozpoznał sprawę obwinionego A. Z. w trybie nakazowym na posiedzeniu w dniu 2 lipca 2021 r. W wydanym tego dnia wyroku nakazowym, sygn. akt II W (…) (k. 172), błędnie jednakże przytoczył we wstępnej części zarzucane obwinionemu wykroczenia wskazując, że A. Z. obwiniony został: w pkt I - o popełnienie w dniu 5 marca 2021 r. wykroczenia z art. 116 § 1a k.w., polegającego na nieprzestrzeganiu obowiązków w związku z kwarantanną (zgodnie z opisem tego czynu wskazanym we wniosku o ukaranie); w pkt II - o to, że w dniu 31 marca D. w sklepie ,,P." nie stosował się do nakazu zasłaniania ust oraz nosa. tj. o popełnienie wykroczenia z art. 116 § 1a k.w. i w orzekł, co następuje: 1. obwinionego A. Z. uznał za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów z tą zmianą, że obwiniony każdym z czynów opisanych w punktach I i II wypełnił dyspozycję art. 116 § 1a k.w., i za oba czyny na podstawie art. 116 § 1a k.w. wymierzył mu łącznie karę grzywny w wysokości 800 złotych; 2. zwolnił obwinionego w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów postępowania. Powyższy wyrok nakazowy uprawomocnił się w dniu 20 lipca 2021 r., po upływie terminu do wniesienia sprzeciwu (k. 174). Od tego wyroku nakazowego kasację złożył Prokurator Generalny. Zaskarżył go w całości na korzyść A. Z., zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 14 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 k.p.s.w. i w zw. z art. 57 § 1 i § 2 pkt 2 k.p.s.w. i art. 504 § 1 pkt 4 k.p.k. w zw. z art. 94 § 1 k.p.s.w., polegające na tym, że na skutek błędnego wskazania czynów, których popełnienie oskarżyciel zarzucił A. Z., Sąd uznał go winnym i ukarał za dwa wykroczenia z art. 116 § 1a k.w., z których jedno nie zostało mu w ogóle zarzucone, przy jednoczesnym zaniechaniu wydania rozstrzygnięcia co do drugiego z zarzuconych obwinionemu we wniosku o ukaranie wykroczenia - z art. 86 § 1 k.w. Podnosząc ten zarzut wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Z. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, albowiem zaskarżone nią orzeczenie zapadło z rażącym i mającym istotny wpływ na jego treść naruszeniem przepisów prawa procesowego wskazanych w zarzucie kasacji. Zgodnie z art. 57 § 1 k.p.s.w. podstawę wszczęcia postępowania o wykroczenie stanowi wniosek o ukaranie złożony przez organ uprawniony do występowania w charakterze oskarżyciela publicznego. Rozwinięta w tym przepisie zasada skargowości (ujęta w art. 14 k.p.k. w zw. z art. 8 k.p.s.w.) wyznacza granice podmiotowe i przedmiotowe rozpoznania sprawy w postępowaniu wykroczeniowym, którymi związany jest sąd orzekający w danej sprawie. Przedmiotem osądu w postępowaniu sądowym jest bowiem konkretne zdarzenie historyczne wskazane we wniosku o ukaranie, którego granice wyznacza tożsamość czynu poprzez m.in. określenie zarzucanego obwinionemu czynu ze wskazaniem miejsca, czasu, sposobu i okoliczności jego popełnienia (art. 57 § 2 pkt 2 k.p.s.w.). Wniosek o ukaranie zobowiązuje sąd do rozpoznania w pełnym zakresie sprawy o wykroczenie. Innymi słowy sąd nie może pozostawić części sprawy bez rozpoznania, oraz będąc związany granicami wniosku (skargi), nie może orzekać o tym co nie jest objęte wnioskiem. W niniejszej sprawie oskarżyciel publiczny, w skierowanym wniosku o ukaranie, wyraźnie wskazał granice rozpoznania sprawy. A. Z. został przecież obwiniony o popełnienie w dniu 5 marca 2021 r. dwóch odrębnych wykroczeń. Pierwsze z nich, według oskarżyciela publicznego, wyczerpywało znamiona wykroczenia określonego w art. 116 § 1a k.w., natomiast drugie, znamiona wykroczenia z art. 86 § 1 k.w. Opisane zaś we wstępnej części zaskarżonego kasacją wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Z. z 2 dnia lipca 2021 r., sygn. akt II W (…), wykroczenia, których popełnienie zarzucił oskarżyciel publiczny A. Z. , a w konsekwencji przypisane tymże wyrokiem przez Sąd, nie odpowiadają zarzucanym we wniosku o ukaranie. Sąd ten nieprawidłowo bowiem wskazał, że A. Z. zarzucono popełnienie w dniach: 5 marca 2021 r. w Z. i 31 marca 2021 r. w SA., dwóch wykroczeń z art. 116 § 1a k.w., zamiast, tak jak jest we wniosku o ukaranie, popełnionych w dniu 5 marca 2021 r. w Z. dwóch odrębnych wykroczeń z art. 116 § 1a k.w. i z art. 86 § 1 k.w. W wyniku tego błędu Sąd Rejonowy w Z. przypisał A. Z. popełnienie w dniu 31 marca 2021 r. wykroczenia z art. 116 § 1a k.w., które w ogóle nie zostało mu zarzucone, natomiast nie rozstrzygnął w przedmiocie zarzucanego mu wykroczenia z art. 86 § 1 k.w., popełnionego w dniu 5 marca 2021 r. W tej sytuacji rację ma Prokurator Generalny podnosząc, że zaskarżony kasacją wyrok Sądu Rejonowego w Z. zapadł z rażącym naruszeniem zasady skargowości, gdyż uznano w nim A. Z. winnym popełnienia wykroczenia, które nie zostało mu zarzucone, jak i normy określonej w art. 504 § 1 pkt 4 k.p.k. w zw. z art. 94 § 1 k.p.s.w., poprzez zaniechanie rozstrzygnięcia co do jednego z dwóch zarzucanych mu we wniosku o ukaranie wykroczeń. Kierując się przedstawionymi wyżej motywami Sąd Najwyższy, z mocy art.537 § 2 k.p.k. i art. 535 § 5 k.p.k., orzekł jak wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI