V KK 94/22

Sąd Najwyższy2023-04-20
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
Sąd Najwyższykasacjawyłączenie sędziegobezstronnośćskład sądukodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania wnioski obrońcy o wyłączenie sędziów od udziału w sprawie, uznając je za zbędne po zakończeniu postępowania kasacyjnego.

Obrońca skazanego D. M. złożył wnioski o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego: Marka Siwka, Igora Zgolińskiego i Ryszarda Witkowskiego, argumentując wadliwość ich powołania i wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy uznał te wnioski za zbędne, ponieważ zostały złożone po prawomocnym oddaleniu kasacji przez sędziego Marka Siwka, co zakończyło etap jurysdykcyjny postępowania kasacyjnego.

Sprawa dotyczyła wniosków obrońcy skazanego D. M. o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego od udziału w sprawie. Obrońca argumentował wadliwość powołania sędziów Marka Siwka, Igora Zgolińskiego i Ryszarda Witkowskiego, co miało skutkować wątpliwościami co do ich bezstronności. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w dniu 20 kwietnia 2023 r., postanowił pozostawić wnioski bez rozpoznania. Uzasadnienie wskazuje, że wniosek o wyłączenie sędziego Marka Siwka został złożony po wydaniu przez Sąd Najwyższy postanowienia oddalającego kasację, co zakończyło postępowanie kasacyjne. W związku z tym dalsze rozpoznawanie wniosku o wyłączenie sędziego Siwka, a co za tym idzie, również wniosków dotyczących sędziów Zgolińskiego i Witkowskiego, stało się zbędne. Sąd podkreślił również, że skład sądu został wyznaczony przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o Sądzie Najwyższym, co zwalniało z obowiązku powiadamiania o składzie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, takie wnioski należy pozostawić bez rozpoznania jako zbędne.

Uzasadnienie

Wnioski o wyłączenie sędziego złożone po prawomocnym zakończeniu postępowania jurysdykcyjnego, w którym brał udział dany sędzia, tracą swój cel i powinny zostać pozostawione bez rozpoznania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
D. M.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

u.SN art. 7 § ust. 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

u.SN art. 7 § ust. 3

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioski o wyłączenie sędziego złożone po zakończeniu postępowania kasacyjnego są zbędne i nie podlegają rozpoznaniu. Skład sądu został wyznaczony przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o Sądzie Najwyższym, co zwalniało z obowiązku powiadamiania o składzie.

Godne uwagi sformułowania

merytoryczne wypowiadanie się w kwestii udziału w sprawie kasacyjnej [...] sędziego SN [...] obecnie jest zbędne wniosek został sporządzony i wpłynął do Sądu Najwyższego, kiedy udział sędziego [...] w sprawie kasacyjnej [...] został zakończony nie rysuje się [...] potrzeba podejmowania przez wymienionego sędziego jakiejkolwiek decyzji procesowej mogącej zapaść po wydaniu orzeczenia w przedmiocie kasacji nie uznaje ww. postanowienia za orzeczenie wydane przez skład Sądu Najwyższego powołany zgodnie z ustawą

Skład orzekający

Zbigniew Puszkarski

przewodniczący

Marek Siwek

członek

Igor Zgoliński

członek

Ryszard Witkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego po zakończeniu postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej po zakończeniu postępowania kasacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z wyłączeniem sędziego i funkcjonowaniem Sądu Najwyższego, co jest interesujące dla prawników procesualistów.

Wnioski o wyłączenie sędziów SN złożone po fakcie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KK 94/22
POSTANOWIENIE
Dnia 20 kwietnia 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Puszkarski
w sprawie
D. M.
skazanego za czyn z art. 272 k.k.
procedując w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 20 kwietnia 2023 r.,
w przedmiocie wniosków obrońcy skazanego
o wyłączenie sędziów od udziału w sprawie,
na podstawie art. 41 § 2 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
pozostawić bez rozpoznania wnioski obrońcy skazanego D. M. o wyłączenie od udziału w sprawie tego skazanego
sędziów Sądu Najwyższego: Marka Siwka, Igora Zgolińskiego oraz Ryszarda Witkowskiego.
UZASADNIENIE
W dniu 4 marca 2022 r. w Sądzie Najwyższym zarejestrowana została sprawa o sygn. akt V KK 94/22, w związku z wniesieniem kasacji przez obrońcę skazanego D. M. od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 30 września 2021 r., sygn. akt VI Ka 210/21, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Kołobrzegu z dnia 13 listopada 2020 r., sygn. akt II K 51/20. Zarządzeniem Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Karnej sprawa została przydzielona sędziemu SN Markowi Siwkowi, który zarządził skierowanie przedmiotowej sprawy na posiedzenie w celu rozpoznania kasacji w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Postanowieniem z dnia 21 września 2022 r., sygn. akt V KK 94/22, Sąd Najwyższy w składzie jednego sędziego (SSN Marka Siwka) oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, a kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążył skazanego.
Pismem datowanym 29 września 2022 r. obrońca skazanego wystąpił na podstawie art. 42 § 1 w zw. z art. 41 § 1 i 2 k.p.k. z wnioskiem „o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, Pana Marka Siwka od udziału w sprawie z uwagi na wadliwość jego powołania, która skutkuje uzasadnioną wątpliwością co do bezstronności sędziego w trakcie rozpoznawania sprawy oraz obarczenie bezwzględną wadą nieważności każdego orzeczenia wydanego przez ww. sędziego”. Nadmienił przy tym, że wiedzę o składzie orzekającym Sądu Najwyższego powziął 26 września 2022 r.
Sprawę zarejestrowano pod nr 67 w Kontrolce rozstrzygnięć incydentalnych (KRI) i przydzielono sędziemu SN Igorowi Zgolińskiemu
.
Pismem datowanym 20 października 2022 r. obrońca skazanego, ponownie powołując się na art. 42 § 1 w zw. z art. 41 § 1 i 2 k.p.k., wniósł o „wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, Pana Igora Zgolińskiego od udziału w sprawie, w tym od rozpoznania wniosku obrońcy z dnia 29 września 2022 r. o wyłączenie sędziego, z uwagi na wadliwość jego powołania, która skutkuje uzasadnioną wątpliwością co do bezstronności sędziego w trakcie rozpoznawania sprawy oraz obarczenie bezwzględną wadą nieważności każdego orzeczenia wydanego przez ww. sędziego”. Wniosek został zarejestrowany w Kontrolce rozstrzygnięć incydentalnych – pod nr 82, a sprawę przydzielono sędziemu SN Ryszardowi Witkowskiemu. Następnie wyznaczono posiedzenie na dzień 23 listopada 2022 r., jednak sprawę zdjęto z wokandy z uwagi na wpłynięcie wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego SN Ryszarda Witkowskiego od udziału w sprawie („w tym od rozpoznania wniosku obrońcy z dnia 29 września 2022 r. o wyłączenie sędziego”). Tak jak poprzednio, obrońca akcentował „wadliwość jego powołania, która skutkuje uzasadnioną wątpliwością co do bezstronności sędziego w trakcie rozpoznawania sprawy oraz obarczenie bezwzględną wadą nieważności każdego orzeczenia wydanego przez ww. sędziego”. Również ten wniosek, znowu oparty na art. 42 § 1 w zw. z art. 41 § 1 i 2 k.p.k., został zarejestrowany w Kontrolce rozstrzygnięć incydentalnych – pod nr 126, a sprawę przydzielono sędziemu SN Zbigniewowi Puszkarskiemu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Przedstawione realia procesowe sprawy każą uznać, że merytoryczne wypowiadanie się w kwestii udziału w sprawie kasacyjnej skazanego
D. M.  sędziego SN Marka Siwka obecnie jest zbędne. Wynika to z faktu sporządzenia przez obrońcę skazanego
wniosku o wyłączenie od udziału w sprawie
sędziego Marka Siwka już po wydaniu przez
Sąd Najwyższy
postanowienia oddalającego kasację, a więc kończącego kasacyjny etap postępowania jurysdykcyjnego. Wobec tego należy uznać, że wspomniany wniosek został sporządzony i wpłynął do Sądu Najwyższego, kiedy udział sędziego Marka Siwka w sprawie kasacyjnej
skazanego
D. M. został zakończony. Wynika to również z tego, że obecnie nie rysuje się, w każdym razie obrońca takiej nie przedstawił, potrzeba podejmowania przez wymienionego sędziego jakiejkolwiek decyzji procesowej mogącej zapaść po wydaniu orzeczenia w przedmiocie kasacji, np. co do kosztów postępowania kasacyjnego (rozstrzygnięcie co do tych kosztów zostało zawarte w pkt II postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 września      2022 r., V KK 94/22) lub wynagrodzenia obrońcy z urzędu (D. M. korzysta z pomocy obrońcy przez siebie ustanowionego; nie jest zresztą oczywiste, że tego rodzaju postępowania w kwestiach incydentalnych podpadają pod pojęcie „sprawy”).  Dodatkowo należy odnotować, że na wniosek obrońcy zawarty w piśmie z dnia 17 października 2022 r. sędzia Marek Siwek sporządził pisemne uzasadnienie wspomnianego postanowienia oraz że poza polem widzenia obecnie procedującego Sądu Najwyższego musi pozostać deklaracja autora wspomnianego pisma, że „nie uznaje ww. postanowienia za orzeczenie wydane przez skład Sądu Najwyższego powołany zgodnie z ustawą” i wnosi o „rozstrzygnięcie niniejszej sprawy przez bezstronny Sąd powołany zgodnie z konstytucyjnymi standardami”. W tym zakresie podmiotowi fachowemu z pewnością znana jest możliwość ewentualnego przeniesienia sprawy na forum Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.
Zbędność rozpoznawania pierwotnego wniosku o wyłączenie od udziału w sprawie sędziego SN Marka Siwka siłą rzeczy powoduje również zbędność rozpoznawania takich samych kolejno wnoszonych wniosków dotyczących sędziów SN Igora Zgolińskiego oraz Ryszarda Witkowskiego, zatem wszystkie te wnioski należało pozostawić bez rozpoznania. Zupełnie nieracjonalne byłoby bowiem ograniczenie niniejszego orzeczenia jedynie do kwestii wyłączenia od udziału w sprawie sędziego SN Ryszarda Witkowskiego.
Na koniec celowe będzie nadmienić, że w sprawie kasacyjnej D. M.  skład sądu został wyznaczony w marcu 2022 r. (k. 26 akt SN), zatem w świetle art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1259) nie było obowiązku powiadamiania zainteresowanych osób o składzie Sądu Najwyższego rozpoznającego przedmiotową sprawę. Z kolei treść art. 7 ust. 3 tej ustawy nie daje podstaw do przyjęcia, że w następstwie wniosku o
wyłączenie od udziału w sprawie
sędziego SN Marka Siwka mogłoby zostać orzeczenie polegające na stwierdzeniu, że zachodziła podstawa do wyłączenia tego sędziego.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie, jako podstawę prawną orzeczenia stosując odpowiednio art. 41 § 2 k.p.k.
[SOP]
[ał]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI