V KK 85/21

Sąd Najwyższy2021-03-29
SNKarneprzestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajowościŚrednianajwyższy
kasacjaSąd Najwyższyzakaz zbliżania sięnaruszenie zakazugroźby karalneprawo karnekodeks karnypostępowanie karne

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił kasację skazanego za naruszenie zakazu zbliżania się i groźby karalne, uznając ją za oczywiście bezzasadną.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego G.D. od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego, zmieniając jedynie karę łączną. Kasacja dotyczyła czynu z art. 244 k.k. (naruszenie zakazu zbliżania się) i zarzucała błędną wykładnię tego przepisu. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, wskazując na jej niezgodność z wymogami formalnymi (zaskarżenie wyroku sądu odwoławczego) oraz na prawidłowe rozpoznanie zarzutu przez sąd odwoławczy.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego G.D. od wyroku Sądu Okręgowego w O., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w G. w części dotyczącej skazania za przestępstwa z art. 244 k.k. (naruszenie zakazu zbliżania się) i art. 190 § 1 k.k. (groźby karalne), obniżając jedynie karę łączną. Kasacja skupiała się na zarzucie rażącego naruszenia prawa materialnego, tj. art. 244 k.k., poprzez błędną wykładnię znamion przestępstwa naruszenia zakazu zbliżania się. Obrońca argumentował, że skazany nie naruszył zakazu, ponieważ stał pod swoim blokiem i nie zbliżał się do pokrzywdzonej. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, wskazując przede wszystkim na jej niezgodność z art. 519 k.p.k., który stanowi, że przedmiotem zaskarżenia może być jedynie wyrok sądu odwoławczego. Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzut naruszenia art. 244 k.k. i zaakceptował ustalenia faktyczne oraz ocenę prawną zachowania skazanego. Sąd odwoławczy słusznie uznał, że zachowanie skazanego, który oczekiwał na pokrzywdzoną w pobliżu jej domu i masturbował się w jej obecności, stanowiło naruszenie zakazu zbliżania się, mającego na celu zapewnienie bezpieczeństwa pokrzywdzonej. Sąd Najwyższy obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, takie zachowanie stanowi naruszenie zakazu zbliżania się, gdyż istotą zakazu jest zapewnienie bezpieczeństwa pokrzywdzonego i zagwarantowanie, by sprawca nie znalazł się w stosunku do niego w odległości mniejszej niż wskazana przez sąd, a działanie sprawcy było celowe i miało na celu uniknięcie przypadkowości spotkania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sąd odwoławczy prawidłowo zinterpretował art. 244 k.k., akceptując ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji. Sąd odwoławczy słusznie wskazał, że istotą zakazu zbliżania się jest bezpieczeństwo pokrzywdzonego, a celowe działanie skazanego (oczekiwanie na pokrzywdzoną i specyficzne zachowanie) wyklucza przypadkowość spotkania i wypełnia znamiona przestępstwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa / Prokuratura

Strony

NazwaTypRola
G. D.osoba_fizycznaskazany
A. D.osoba_fizycznapokrzywdzona
J. J.osoba_fizycznapokrzywdzona

Przepisy (10)

Główne

k.k. art. 244

Kodeks karny

Zachowanie polegające na oczekiwaniu na pokrzywdzoną w pobliżu jej miejsca zamieszkania i masturbowaniu się w jej obecności, mimo orzeczonego zakazu zbliżania się, stanowi naruszenie tego zakazu, gdyż istotą jest zapewnienie bezpieczeństwa pokrzywdzonego i uniknięcie przez sprawcę znalezienia się w niedozwolonej odległości.

k.k. art. 190 § § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 85 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 63 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej na posiedzeniu bez udziału stron.

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

Przedmiotem zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym może być jedynie wyrok sądu odwoławczego.

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do obciążenia skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest oczywiście bezzasadna. Kasacja nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 519 k.p.k. (przedmiotem zaskarżenia może być tylko wyrok sądu odwoławczego). Sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzut naruszenia art. 244 k.k. i zaakceptował ustalenia faktyczne oraz ocenę prawną zachowania skazanego. Zachowanie skazanego wypełnia znamiona przestępstwa z art. 244 k.k., gdyż istotą zakazu jest bezpieczeństwo pokrzywdzonego, a działanie skazanego było celowe i miało na celu uniknięcie przypadkowości spotkania.

Odrzucone argumenty

Błędna wykładnia art. 244 k.k. przez sądy obu instancji. Skazany nie naruszył zakazu zbliżania się, gdyż stał pod swoim blokiem i nie wykonał ruchu w stronę pokrzywdzonej. Ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji dotyczące naruszenia zakazu zbliżania się są błędne.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k. przedmiotem zaskarżenia może być jedynie wyrok Sądu odwoławczego Kasacja nie jest natomiast kolejnym środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia Sądu II instancji. istotą zakazu zbliżania się do pokrzywdzonego jest jego bezpieczeństwo i zagwarantowanie mu, by sprawca nie znalazł się w stosunku do niego w odległości mniejszej niż wskazana przez Sąd. Inna wykładnia przepisu art. 244 k.k. niż dokonana przez Sądy, prowadziła by do bezkarności sprawcy

Skład orzekający

Barbara Skoczkowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa naruszenia zakazu zbliżania się (art. 244 k.k.) oraz wymogów formalnych postępowania kasacyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego; wymogi formalne kasacji są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa osobistego i interpretacji przepisów karnych dotyczących zakazu zbliżania się, a także procedury kasacyjnej.

Czy stanie pod własnym blokiem może być naruszeniem zakazu zbliżania się? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt V KK 85/21
POSTANOWIENIE
Dnia 29 marca 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Skoczkowska
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2021 r.
sprawy
G. D.
,
skazanego za popełnienie przestępstw z art. 244 k.k. i z art. 190 § 1 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego,
od wyroku Sądu Okręgowego w O.
z dnia 17 listopada 2020 r., sygn. akt VII Ka (…),
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w G.
z dnia 9 czerwca 2020r., sygn. akt II K (…)
postanowił
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. obciążyć skazanego G.D. kosztami postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w G. wyrokiem z dnia 9 czerwca 2020 r., sygn. akt II K
(…)
uznał G. D. za winnego, tego że:
1.
w dniu 9 grudnia 2019 r. w miejscowości Z. oczekiwał na powracającą ze szkoły małoletnią A. D. w pobliżu jej domu, a następnie masturbował się w jej obecności z odległości ok. 5 metrów, nie stosując się tym samym do orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 11 marca 2019 r. sygn. akt. II K
(…)
w sprawie o przestępstwo z art. 200 § 4 k.k., zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej A. D. na odległość nie mniejszą niż 10 metrów na okres 5 lat, to jest czynu z art. 244 k.k. i za ten czyn wymierzył mu karę roku pozbawienia wolności,
2.
w dniu 19 grudnia 2019 r. w miejscowości Z. groził J. J. zabójstwem i zniszczeniem mienia przez spalenie jej i jej domu, czym wzbudził w zagrożonej uzasadnioną obawę, że groźba ta będzie spełniona, to jest czynu z art. 190 § l k.k. i za ten czyn wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Sąd na podstawie art. 85 § l k.k. i art. 86 § 1 k.k. w miejsce kar jednostkowych wymierzył oskarżonemu karę łączną roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, na poczet której na podstawie art. 63 § 1 k.k. zaliczył okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie.
Apelację od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego, który zaskarżając go w całości zarzucił:
1.
odnośnie obu czynów: szereg zarzutów opartych o
obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 7 k.p.k. i art. 4 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., które zostały szczegółowo opisane w apelacji, a które w konsekwencji doprowadziły do błędów w ustaleniach faktycznych,
2.
odnośnie pierwszego czynu również obrazę przepisów prawa materialnego, a to art. 244 k.k. poprzez jego błędną wykładnię.
Podnosząc te zarzuty obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od obu zarzucanych mu czynów.
Sąd Okręgowy w O. wyrokiem z dnia 17 listopada 2020 r., sygn. akt VII Ka
(…)
zaskarżony wyrok Sądu I instancji zmienił w ten sposób, że obniżył orzeczoną karę łączną do roku i 2 miesięcy, na poczet której zaliczył okres rzeczywistego pozbawienia wolności od 19 grudnia 2019 r. do 13 maja 2020 r.
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanego G. D., który zaskarżając wyrok w odniesieniu do pierwszego z zarzucanych skazanemu czynów, tj. co do czynu z art. 244 k.k. zarzucił:
„rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a to przepisu art. 244 k.k. polegające na błędnej wykładni ustawowych znamion przestępstwa naruszenia zakazu zbliżania się do określonej osoby, wyrażający się w nieuprawnionym przyjęciu, że skazany naruszył orzeczony wobec niego zakaz zbliżania się do pokrzywdzonej, podczas gdy G. D., który- jak wynika z poczynionych ustaleń faktycznych- nie wykonał żadnego ruchu w stronę pokrzywdzonej, bowiem stał koło swojego bloku, tym samym nie wypełnił swoim zachowaniem podstawowego znamienia przypisanego mu przestępstwa, jakim jest „zbliżanie się”, a zatem nietrafnie uznano- wbrew ugruntowanemu poglądowi doktryny - iż oskarżony swoim zachowaniem wypełnił wszystkie znamiona przypisanego mu czynu”.
Stawiając taki zarzut, obrońca wniósł o
uchylenie wyroków obu Sądów i uniewinnienie skazanego od popełnienia czynu z art. 244 k.k., ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania w zakresie czynu z art. 244 k.k.
Prokurator Prokuratury Rejonowej w G., w pisemnej odpowiedzi na kasację, wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja obrońcy skazanego G. D. jest oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k.
Przede wszystkim należy wskazać, że tak sformułowany przez wnoszącego kasację zarzut - naruszenia
art. 244 k.k.
- dotyczy tylko i wyłącznie orzeczenia Sądu I instancji i jest całkowicie niezgodny z wymogami określonymi w treści art. 519 k.p.k., który stanowi, iż przedmiotem zaskarżenia może być jedynie wyrok Sądu odwoławczego.
Nie mogło dojść przy orzekaniu w Sądzie odwoławczym do naruszenia prawa materialnego, gdyż Sąd ten nie stosował art. 244 k.k.
Zarzut ten w istocie sprowadza się do powielenia zarzutu postawionego w apelacji przez autora obecnie wniesionej kasacji i zmierza do poddania ponownej ocenie orzeczenia Sądu I instancji.  Kasacja nie jest natomiast kolejnym środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia Sądu II instancji.  Wyrok Sądu I instancji może być w postępowaniu kasacyjnym zaskarżony skutecznie, ale jedynie w sposób pośredni, poprzez wykazanie uchybień, które nastąpiły w trakcie prowadzonej zwyczajnej kontroli odwoławczej.  Skarżący w kasacji nie zarzuca jednak naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. lub art. 457 § 3 k.p.k. i jedynie poprzez jej uzasadnienie można odczytać intencje skarżącego, iż kwestionuje on w istocie kontrolę odwoławczą orzeczenia Sądu I instancji.  Po analizie orzeczenia Sądu odwoławczego należy jednak stwierdzić, że u
zasadnienie zaskarżonego wyroku wskazuje, że został w sposób prawidłowy rozpoznany zarzut naruszenia art. 244 k.k. i
Sąd Okręgowy w O., postępując zgodnie z zasadami określonymi w tych przepisach, w sposób wyczerpujący ustosunkował się do tego zarzutu.  Wbrew stanowisku obrońcy, słusznie Sąd odwoławczy zaakceptował dokonane w tym zakresie ustalenia faktyczne oraz ocenę prawną zachowania oskarżonego.
Obrońca forsując zarówno w apelacji jak i w kasacji tezę, że oskarżony nie naruszył orzeczonego wcześniej wobec niego zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej, gdyż skazany stał jedynie pod swoim blokiem i nie wykonywał żadnego ruchu w kierunku pokrzywdzonej, która zbliżyła się do niego i przechodziła obok niego, w rzeczywistości kwestionuje dokonane w tym zakresie ustalenia faktyczne, czego czynić na tym etapie postępowania nie wolno.  Z ustaleń tych natomiast wynika, że G. D. działał z zamiarem bezpośrednim, gdyż znając codzienne zwyczaje pokrzywdzonej, oczekiwał na jej powrót autobusem ze szkoły, przed swoim blokiem, który znajduje się obok jej miejsca zamieszkania i specjalnie stanął na jej drodze do domu, a następnie gdy była ona od niego w odległości około 5 metrów, zaczął się masturbować.  Nie można przy ocenie zdarzenia pomijać tego, że zarówno skazany jak i pokrzywdzona mieszkają w małej miejscowości i była to jedyna droga powrotu pokrzywdzonej do domu.  Słusznie wskazał Sąd odwoławczy, że istotą zakazu zbliżania się do pokrzywdzonego jest jego bezpieczeństwo i zagwarantowanie mu, by sprawca nie znalazł się w stosunku do niego w odległości mniejszej niż wskazana przez Sąd.  Inna wykładnia przepisu art. 244 k.k. niż dokonana przez Sądy, prowadziła by do bezkarności sprawcy, który tak jak skazany w tej sprawie, który miał obowiązek unikania kontaktu z pokrzywdzoną i zbliżania się do niej na odległość mniejszą niż 10 metrów, działał celowo wychodząc przed swój dom przed nadejściem pokrzywdzonej, co potwierdza również specyficzne jego zachowanie się na widok pokrzywdzonej, co wyklucza przypadkowość spotkania.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia, obciążając skazanego G. D. kosztami postępowania kasacyjnego w oparciu o przepis art. 636 § 1 k.p.k.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę