Orzeczenie · 2025-03-26

V KK 82/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-03-26
SNKarneśrodki zabezpieczająceWysokanajwyższy
środek zabezpieczającyniepoczytalnośćpostępowanie wykonawczeSąd Najwyższykasacjazakład psychiatrycznyprawo karne

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od postanowienia Sądu Rejonowego w Łowiczu, które w toku postępowania wykonawczego zastosowało wobec podejrzanej L.B. środek zabezpieczający w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym, zastępując nim dotychczasową terapię. Sąd Rejonowy pierwotnie umorzył postępowanie karne wobec L.B. z powodu niepoczytalności i zastosował środki zabezpieczające w postaci zakazu prowadzenia pojazdów oraz terapii. W toku postępowania wykonawczego, po kolejnych opiniach biegłych, Sąd Rejonowy postanowił o dalszym stosowaniu zakazu prowadzenia pojazdów, zastosowaniu pobytu w szpitalu psychiatrycznym i uchyleniu terapii. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów, wskazując, że środek zabezpieczający w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym może być orzeczony jedynie w postępowaniu jurysdykcyjnym, a nie po raz pierwszy w postępowaniu wykonawczym. Sąd Najwyższy przychylił się do tego stanowiska, podkreślając, że jest to środek o charakterze izolacyjnym, który może być orzeczony tylko w ściśle określonych przypadkach, wskazanych w ustawie, i to w fazie jurysdykcyjnej. Zastosowanie tego środka w postępowaniu wykonawczym było bez podstawy prawnej. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej orzeczonego środka zabezpieczającego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących środków zabezpieczających w sprawach karnych, w szczególności możliwości ich orzekania w postępowaniu wykonawczym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji orzekania środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym w postępowaniu wykonawczym.

Zagadnienia prawne (1)

Czy w postępowaniu wykonawczym możliwe jest orzeczenie po raz pierwszy środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, orzeczenie środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym może nastąpić wyłącznie w postępowaniu jurysdykcyjnym, a nie w postępowaniu wykonawczym.

Uzasadnienie

Przepisy Kodeksu karnego (art. 93b § 5 w zw. z art. 93g § 1) wskazują, że środek izolacyjno-leczniczy (pobyt w zakładzie psychiatrycznym) może być orzeczony jedynie w konkretnych wypadkach w fazie jurysdykcyjnej postępowania karnego, a nie w toku postępowania wykonawczego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
L.B.osoba_fizycznapodejrzana
Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący

Przepisy (17)

Główne

k.k. art. 93g § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 93b § § 3 zd. drugie

Kodeks karny

k.k. art. 93b § § 5

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 178b

Kodeks karny

k.k. art. 31 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 17 § § 1 pkt 2

Kodeks karny

k.k. art. 93a § § 1 pkt 2 i § 2

Kodeks karny

k.k. art. 39 § pkt 3

Kodeks karny

k.k. art. 93b § § 1, 3 i 4

Kodeks karny

k.k. art. 93c § pkt 1

Kodeks karny

k.k.w. art. 204 § § 4

Kodeks karny wykonawczy

k.k. art. 99 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 93a § pkt 2,3 i 4

Kodeks karny

k.k. art. 93b § § 1-5

Kodeks karny

k.k. art. 93g § § 2 i § 3

Kodeks karny

k.k.w. art. 199a § § 1

Kodeks karny wykonawczy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Środek zabezpieczający w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym może być orzeczony jedynie w postępowaniu jurysdykcyjnym, a nie w postępowaniu wykonawczym. • Zmiana środka zabezpieczającego w postępowaniu wykonawczym nie może polegać na orzeczeniu po raz pierwszy środka izolacyjnego, jeśli nie został on orzeczony w fazie jurysdykcyjnej.

Godne uwagi sformułowania

orzeczenie środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym następuje wyłącznie przy wydawaniu orzeczenia przez sąd meriti, nie jest zaś możliwe orzeczenie tego środka po raz pierwszy dopiero w toku postępowania wykonawczego • środek izolacyjno-leczniczy, jako najsurowszy i najbardziej ograniczający prawa obywatelskie, będzie można stosować jedynie w wypadkach określonych w ustawie. • nieuprawnione orzeczenie środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym

Skład orzekający

Marek Pietruszyński

przewodniczący

Tomasz Artymiuk

członek

Jacek Błaszczyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących środków zabezpieczających w sprawach karnych, w szczególności możliwości ich orzekania w postępowaniu wykonawczym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji orzekania środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym w postępowaniu wykonawczym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie karnym - kiedy i w jakim trybie można zastosować środek zabezpieczający w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym, co ma istotne znaczenie dla praktyki prawniczej.

Czy pobyt w psychiatryku można nakazać po latach od wyroku? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst