V KK 8/25

SN
V KK 8/25
POSTANOWIENIE
Dnia 26 lutego 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Stanisław Stankiewicz
w sprawie
P.B.
uniewinnionego od popełnienia czynu z art. 267 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 26 lutego 2026 r.,
wniosku obrońcy o zasądzenie od oskarżycielki posiłkowej kosztów ustanowienia obrońcy w postępowania kasacyjnym,
na podstawie art. 626 § 2 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. i art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k. oraz § 15 ust. 2 w zw. z § 11 ust. 4 pkt 2 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz.1964 z późn. zm.)
p o s t a n o w i ł:
1. zasądzić od oskarżycielki posiłkowej O.P. na rzecz P.B. kwotę 720 zł (siedemset dwadzieścia złotych), tytułem zwrotu wydatków poniesionych w związku z udziałem obrońcy w postępowaniu kasacyjnym;
2. nie uwzględnić wniosku w pozostałym zakresie.
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 31 lipca 2025 r., wydanym w sprawie o sygn. akt V KK 8/25, oddalił kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej od wyroku Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 27 czerwca 2024 r., sygn. akt IX Ka 715/23, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 20 lipca 2023 r., sygn. akt VIII K 1041/20 - jako oczywiście bezzasadną, a nadto obciążył oskarżycielkę posiłkową O.P. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
Obrońca P.B. skierował do Sądu Najwyższego wniosek, w którym (nie wskazując podstawy prawnej żądania), domagał się „zasądzenia od oskarżycielki posiłkowej na rzecz oskarżonego P.B. kosztów obrony w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w kwocie 1200,00 zł”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek zasługiwał na częściowe uwzględnienie.
Z treści art. 626 § 2 k.p.k. wynika, że jeżeli w orzeczeniu kończącym postępowanie nie zamieszczono rozstrzygnięcia o kosztach, jak również gdy zachodzi konieczność dodatkowego ustalenia ich wysokości lub rozstrzygnięcia o kosztach postępowania wykonawczego, orzeczenie w tym przedmiocie wydaje odpowiednio sąd pierwszej instancji lub sąd odwoławczy, a w zakresie dodatkowego ustalenia wysokości kosztów także referendarz sądowy właściwego sądu. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie również w postępowaniu kasacyjnym (art. 637a k.p.k.).
Zgodnie z art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k. do kosztów procesu należą uzasadnione wydatki stron, w tym z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy lub pełnomocnika. W realiach przedmiotowej sprawy wydatkami P.B. będą zatem m.in. koszty, jakie poniósł on w związku z ustanowieniem obrońcy. Opłaty za czynności adwokackie ustala umowa zawarta przez adwokata z klientem (art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze [t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1564]). Jednak, gdy chodzi o zasądzenie na rzecz strony kosztów od przeciwnika procesowego, trzeba uwzględniać treść rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1964 z późn. zm.). W odniesieniu do wystąpienia obrońcy zauważyć należy, że kluczowe jest tu wskazanie, iż opłata wyższa od stawki minimalnej jest aktualna wtedy, gdy sprawa wymaga przeprowadzenia rozprawy. Tymczasem sprawa P.B., w postępowaniu kasacyjnym, nie wymagała przeprowadzenia rozprawy (orzeczenie wydano w trybie art. 535 § 3 k.p.k., tj. na posiedzeniu bez udziału stron) i w takim przypadku ma zastosowanie § 15 ust. 2 cyt. wyżej rozporządzenia, który stanowi, że „opłatę w sprawach niewymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w wysokości równej stawce minimalnej”, zatem nie przewiduje możliwości wykroczenia poza tę stawkę. Do rozważenia pozostawała zatem kwestia, która ze stawek minimalnych, przewidzianych w ww. rozporządzeniu, powinna być uznana za wyznacznik kwoty należnej oskarżonemu z tytułu ustanowienia obrońcy.
Aktywność obrońcy P.B. w postępowaniu kasacyjnym ograniczyła się do sporządzenia odpowiedzi na wniesioną kasację. Wprawdzie w ww. rozporządzeniu czynności tej nie wyszczególniono, jednakże respektując uregulowanie zawarte w § 20 ww. rozporządzenia, które stanowi, że wysokość stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu ustala się, przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju, uznać należało, iż zastosowanie znajduje tu przepis § 11 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, określający stawki minimalne przewidziane dla czynności sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji, co do której wysokość opłaty adwokackiej jest ustalona w kwocie 720 zł (zob. postanowienia SN: z 17 stycznia 2019 r., IV KK 702/18; z 26 czerwca 2019 r., IV KK 372/18; z 29 września 2020 r., IV KK 603/19).
Reasumując, w ocenie Sądu Najwyższego właściwą kwotą, którą należało zasądzić od oskarżycielki posiłkowej O.P. na rzecz P.B., tytułem zwrotu wydatków poniesionych w związku z udziałem obrońcy w postępowaniu kasacyjnym jest kwota 720 zł (za sporządzenie odpowiedzi na kasację). Stanowisko to implikowało wydanie rozstrzygnięcia o nieuwzględnieniu wniosku obrońcy w pozostałym zakresie.
Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
Stanisław Stankiewicz
[WB]
[a.ł]
‎