V KK 78/24

Sąd Najwyższy2024-07-04
SNKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwościŚrednianajwyższy
art. 244 k.k.zakaz kierowania roweremkasacjaświadczenie pieniężneFundusz Pomocy PokrzywdzonymSąd Najwyższynowelizacja k.k.

Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu niższej instancji w części dotyczącej braku orzeczenia o obligatoryjnym świadczeniu pieniężnym na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Prokurator Generalny wniósł kasację na niekorzyść skazanego S.N. od wyroku Sądu Rejonowego w Radziejowie, zarzucając rażące naruszenie art. 43a § 2 k.k. poprzez zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok w tej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi niższej instancji, wskazując na obowiązek orzeczenia świadczenia w wysokości co najmniej 5000 zł.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego S.N. od wyroku Sądu Rejonowego w Radziejowie z dnia 19 kwietnia 2023 r. (sygn. akt II K 75/23). Skazany został uznany za winnego popełnienia czynu z art. 244 k.k. (kierowanie rowerem pomimo sądowego zakazu) i wymierzono mu karę 6 miesięcy ograniczenia wolności oraz środek karny w postaci podania wyroku do publicznej wiadomości. Prokurator Generalny zarzucił sądowi niższej instancji rażące naruszenie art. 43a § 2 k.k. poprzez zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie co najmniej 5000 zł. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Prokuratora Generalnego, stwierdzając, że przepis ten, obowiązujący od 1 stycznia 2023 r., nakłada obowiązek orzeczenia takiego świadczenia w przypadku skazania m.in. za przestępstwo z art. 244 k.k. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej braku orzeczenia o tym środku karnym i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Radziejowie, wskazując na konieczność zastosowania wspomnianego przepisu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, zgodnie z art. 43a § 2 k.k., stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku.

Uzasadnienie

Przepis art. 43a § 2 k.k. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2023 r. nakłada obligatoryjny obowiązek orzeczenia świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5000 zł w przypadku skazania m.in. za przestępstwo z art. 244 k.k. Zaniechanie tego rozstrzygnięcia przez sąd niższej instancji jest rażącym naruszeniem prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny (w zakresie zarzutu kasacyjnego)

Strony

NazwaTypRola
S. N.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji

Przepisy (7)

Główne

k.k. art. 244

Kodeks karny

k.k. art. 43a § § 2

Kodeks karny

Przepis ten nakłada obligatoryjny obowiązek orzeczenia świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5000 zł w przypadku skazania m.in. za przestępstwo z art. 244 k.k. Obowiązek ten obowiązywał w dacie popełnienia czynu i orzekania przez sąd pierwszej instancji.

Pomocnicze

k.k. art. 37a § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 35 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 43 § b

Kodeks karny

k.p.k. art. 524 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, zgodnie z art. 43a § 2 k.k. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2023 r., stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.

Godne uwagi sformułowania

obligatoryjne było orzeczenie wobec niego świadczenia pieniężnego rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie art. 43 a § 2 k.k.

Skład orzekający

Małgorzata Bednarek

przewodniczący-sprawozdawca

Anna Dziergawka

członek

Ryszard Witkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 43a § 2 k.k. w kontekście nowelizacji prawa karnego oraz obligatoryjności orzekania świadczeń pieniężnych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu prawa karnego materialnego i jego stosowania w określonym stanie faktycznym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej zmiany w prawie karnym materialnym, która wprowadziła obligatoryjne świadczenia pieniężne. Pokazuje, jak nowelizacje mogą wpływać na praktykę sądową i jakie mogą być konsekwencje ich niezastosowania.

Sąd Najwyższy przypomina: brak 5000 zł dla Funduszu Pokrzywdzonych to błąd!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KK 78/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 lipca 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Bednarek (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Anna Dziergawka
‎
SSN Ryszard Witkowski
w sprawie
S. N.
skazanego za czyn z art. 244 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 4 lipca 2024 r.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego
od wyroku Sądu Rejonowego w Radziejowie
z 19 kwietnia 2023 r., o sygn. akt II K 75/23
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej braku orzeczenia o środku karnym, o którym mowa w art. 43a § 2 k.k. i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Radziejowie.
Anna Dziergawka      Małgorzata Bednarek     Ryszard Witkowski
UZASADNIENIE
S. N. został oskarżony o to, że w dniu 16 lutego 2023 r. w miejscowości D., gmina D., w powiecie r., województwie k. – p., kierował rowerem po drodze publicznej pomimo sądowego zakazu kierowania rowerami, orzeczonego wyrokiem łącznym przez Sąd Rejonowy w Radziejowie, o sygn. akt VI K 30/14 z dnia 2 lipca 2013 r. na okres 8 lat obowiązujący od uprawomocnienia się wyroku, tj. od dnia 3 kwietnia 2014 r. z wydłużonym okresem obowiązywania na skutek odbywania przez wymienionego kar pozbawienia wolności, tj. o czyn z art. 244 k.k.
Sąd Rejonowy w Radziejowie wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt II K 75/23, uznał oskarżonego S. N. za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu aktem oskarżenia, z tym ustaleniem, że zakaz kierowania rowerami obowiązywał do dnia 6 sierpnia 2023 r., tj. występku z art. 244 k.k. i za to na podstawie art. 244 k.k. przy zastosowaniu art. 37a § 1 k.k. wymierzył mu karę 6 (sześciu) miesięcy
ograniczenia wolności, polegającą na mocy art. 35 § 1 k.k. na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w rozmiarze 30 godzin miesięcznie.
Nadto, na podstawie art. 43 b k.k., sąd orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci podania wyroku do publicznej wiadomości, poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w D. przez okres 1 (jednego) miesiąca.
Wskazany wyrok uprawomocnił się w dniu 27 kwietnia 2023 r. bez postępowania odwoławczego.
Od powyższego wyroku 12 lutego 2024 r. kasację na niekorzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny, który zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:
rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 43 a § 2 k.k., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2023 r., polegające na zaniechaniu orzeczenia wobec oskarżonego S. N. - w związku ze skazaniem za popełniony w dniu 16 lutego 2023 r. czyn zabroniony z art. 244 k.k. - świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie co najmniej 5.000 zł, podczas gdy zgodnie z przywołanym przepisem, w razie skazania m.in. za przestępstwo określone w art. 244 k.k. orzeczenie świadczenia pieniężnego ma charakter obligatoryjny.
Stawiając powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Radziejowie do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Kasacja, wniesiona przed upływem roku od daty uprawomocnienia się orzeczenia (art. 524 § 3 k.p.k.), jest oczywiście zasadna i jako taka podlegała uwzględnieniu w całości w trybie art. 535 § 5 k.p.k., tj. na posiedzeniu bez udziału stron.
Istotnie po zmianie dokonanej na mocy art. 7 pkt 1 lit. a ustawy z dnia
‎
5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2022.1855), obowiązującej od dnia 1 stycznia 2023 r., przepis art. 43 a § 2 k.k. stanowi, że w razie skazania sprawcy za przestępstwo określone m.in. w art. 244 k.k. sąd orzeka świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 k.k. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5000 złotych. Oznacza to, że w chwili popełnienia przez skazanego przypisanego mu czynu z art. 244 k.k. oraz w dacie orzekania przez Sąd Rejonowy w Radziejowie, obligatoryjne było orzeczenie wobec niego świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości, co najmniej 5.000 złotych. Zatem niewydanie tego rozstrzygnięcia skutkuje rażącym i mającym istotny wpływ na treść wyroku naruszeniem art. 43 a § 2 k.k. W związku z powyższym uznając kasację Prokuratora Generalnego za oczywiście zasadną, na posiedzeniu należało uchylić zaskarżony wyrok w zakresie braku obligatoryjnego rozstrzygnięcia o świadczeniu pieniężnym, o którym mowa w treści art. 43 a § 2 k.k. i sprawę w tej części przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Radziejowie. W ponowionym postępowaniu sąd ten winien
kierować się powyższymi wskazaniami prawnymi
.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku.
Anna Dziergawka           Małgorzata Bednarek               Ryszard Witkowski
[PGW]
(r.g.)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI