Orzeczenie · 2025-03-25

V KK 77/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-03-25
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
kasacjasąd najwyższyniezależność sądownictwapraworządnośćpowołanie sędziegokpkkonstytucjaekpc

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanej W.S., która została uznana za winną popełnienia czynów z art. 207 § 1a k.k. i in. w wyroku Sądu Rejonowego w Braniewie, utrzymanym w mocy przez Sąd Okręgowy w Elblągu. Głównym zarzutem kasacji była obraz art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. poprzez utrzymanie w mocy wyroku, w którego wydaniu brała udział sędzia X.Y., powołana na stanowisko w procedurze uznanej przez skarżącego za wadliwą konstytucyjnie. Sąd Najwyższy, powołując się na własne wcześniejsze orzecznictwo, stwierdził, że możliwość skutecznego zakwestionowania obsady sądu wymaga wykazania, iż wadliwość procesu powołania sędziego prowadziła do pozbawienia go przymiotu niezawisłości i bezstronności w ujęciu obiektywnym. Sąd uznał, że twierdzenia skarżącego miały charakter ogólnikowy i nie zostały poparte konkretnymi okolicznościami dowodzącymi braku bezstronności sędziego X.Y. Dodatkowo, obrońca nie kwestionował niezależności sędziego w pierwszej instancji. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazaną kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii oceny należytej obsady sądu w kontekście wadliwości procedury powoływania sędziów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwości procedury powoływania sędziów, ale wymaga indywidualnej oceny w każdym przypadku.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sędzia powołany w procedurze ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, która narusza standardy konstytucyjne, konwencyjne i unijne, może orzekać, a sąd z jego udziałem jest należycie obsadzony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie wykazano konkretnych okoliczności świadczących o braku bezstronności i niezawisłości sędziego, a skarżący nie kwestionował jego niezależności w niższych instancjach.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, stwierdził, że wadliwość procesu powołania sędziego musi prowadzić do obiektywnego pozbawienia go przymiotu niezawisłości i bezstronności, aby sąd był uznany za nienależycie obsadzony. Twierdzenia skarżącego miały charakter ogólnikowy i nie zostały poparte konkretnymi dowodami.

Czy sędzia, który przeszedł drogę asesury i został powołany na stanowisko sędziego sądu rejonowego w procedurze wadliwej konstytucyjnie, może być uznany za nieposiadającego uprawnień do orzekania?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie wykazano konkretnych okoliczności świadczących o braku bezstronności i niezawisłości sędziego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że sytuacja osób powołanych na stanowisko sędziego po przejściu drogi asesury jest odmienna od sytuacji osób już będących sędziami, które ubiegają się o wyższe stanowiska. Niemniej jednak, ogólne stwierdzenie o wadliwości procedury nie jest wystarczające do uznania sędziego za nieuprawnionego do orzekania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
W. S.osoba_fizycznaskazana
P.S.osoba_fizycznapokrzywdzony
M. S.osoba_fizycznapokrzywdzony
O. B.osoba_fizycznapokrzywdzony
M. B.osoba_fizycznapokrzywdzony
Prokurator Rejonowy w Braniewieorgan_państwowyinna
kurator małoletnich oskarżycieli posiłkowychinneinna
pełnomocnik oskarżyciela posiłkowegoinneinna

Przepisy (14)

Główne

k.k. art. 207 § 1a

Kodeks karny

k.k. art. 207 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 157 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 3

Kodeks karny

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

pkt 1 i 2 - dotyczy sędziego nieuprawnionego lub nienależytej obsady sądu

u.s.p. art. 2 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dz. U. z 2018 r. poz. 3

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 4

Kodeks postępowania karnego

u.s.p. art. 106k § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

u.s.p. art. 106xa

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jako oczywiście bezzasadna. • Brak wykazania konkretnych okoliczności świadczących o braku bezstronności i niezawisłości sędziego. • Nieskorzystanie z możliwości kwestionowania niezależności sędziego w niższych instancjach.

Odrzucone argumenty

Obraza art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. poprzez utrzymanie w mocy wyroku wydanego przez nienależycie obsadzony sąd. • Sędzia X.Y. powołana na stanowisko w wadliwej konstytucyjnie procedurze nie posiadała uprawnień do orzekania.

Godne uwagi sformułowania

możliwość skutecznego zakwestionowania należytej obsady sądu - w przypadku sądu powszechnego - uwarunkowana jest wykazaniem, iż w konkretnej sprawie wadliwość procesu powołania sędziego prowadziła do pozbawienia sędziego przymiotu niezawisłości i bezstronności w ujęciu obiektywnym • brak jest zatem podstawy do przyjęcia w sposób generalny, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony • udowodnienie zaistnienia nienależytej obsady sądu wymaga wykazania in concreto, że sędzia powołany w takich okolicznościach nie gwarantuje minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości.

Skład orzekający

Jarosław Matras

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii oceny należytej obsady sądu w kontekście wadliwości procedury powoływania sędziów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwości procedury powoływania sędziów, ale wymaga indywidualnej oceny w każdym przypadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezależności sądownictwa, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i społecznym.

Czy sędzia powołany w wadliwej procedurze może orzekać? Sąd Najwyższy rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst