V KK 77/18

Sąd Najwyższy2019-02-27
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
nierzetelne zaświadczeniewyłudzenie kredytuciąg przestępstwkasacjanaruszenie prawa procesowegonadzwyczajne złagodzenie kary

Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu okręgowego z powodu nierozpoznania przez ten sąd wszystkich zarzutów apelacji, w tym dotyczących możliwości nadzwyczajnego złagodzenia kary.

Skazany K.R. złożył nierzetelne zaświadczenia o dochodach, aby uzyskać kredyt. Sąd pierwszej instancji skazał go za ciąg przestępstw z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. Sąd odwoławczy utrzymał wyrok w mocy. Kasacja obrońcy została uwzględniona, ponieważ sąd odwoławczy nie rozpoznał zarzutu dotyczącego art. 61 § 1 k.k. i możliwości odstąpienia od wymierzenia kary, co mogło mieć wpływ na treść orzeczenia. Sąd Najwyższy uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego K.R., który został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. za złożenie nierzetelnych zaświadczeń o dochodach w celu uzyskania kredytu. Sąd pierwszej instancji wymierzył karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd odwoławczy utrzymał wyrok w mocy, mimo że obrońca podniósł zarzuty dotyczące m.in. obrazy art. 15 § 1 k.k. (zapobieżenie skutkom przestępstwa) i art. 61 § 1 k.k. (odstąpienie od wymierzenia kary). Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną w zakresie zarzutu naruszenia art. 433 § 2 k.p.k., wskazując, że sąd odwoławczy nie rozpoznał w pełni zarzutów apelacji, w szczególności dotyczących możliwości nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 60 § 3 k.k. Brak analizy tej kwestii przez sąd odwoławczy uniemożliwił Sądowi Najwyższemu ocenę wpływu tego uchybienia na treść orzeczenia. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę sądowi okręgowemu do ponownego rozpoznania, nakazując wnikliwe rozważenie wszystkich zarzutów apelacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy nie rozpoznał w pełni zarzutów apelacji, w szczególności dotyczących art. 61 § 1 k.k. i art. 60 § 3 k.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego wskazuje na nierozpoznanie zarzutu dotyczącego możliwości odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 61 § 1 k.k. w zw. z art. 60 § 3 k.k., co stanowi naruszenie art. 433 § 2 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

skazany (w zakresie uchylenia wyroku)

Strony

NazwaTypRola
K. R.osoba_fizycznaskazany
D. B.osoba_fizycznawspółpodejrzany
T. J.osoba_fizycznawspółpodejrzany
D. K.osoba_fizycznawspółpodejrzany
A. J.osoba_fizycznaobrońca skazanego
Prokuratura Krajowaorgan_państwowyprokurator
Prokuratura Rejonowa w W.organ_państwowyprokurator

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 297 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy składania nierzetelnych oświadczeń w celu uzyskania korzyści majątkowej.

k.k. art. 91 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy instytucji ciągu przestępstw.

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Nakłada na sąd odwoławczy obowiązek rozpoznania wszelkich zarzutów i wniosków apelacji.

Pomocnicze

k.k. art. 15 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy zapobieżenia skutkom przestępstwa (nie dotyczy przestępstw, które przekroczyły fazę usiłowania).

k.k. art. 61 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy odstąpienia od wymierzenia kary.

k.k. art. 60 § § 3

Kodeks karny

Dotyczy nadzwyczajnego złagodzenia kary.

k.p.k. art. 422 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy sporządzenia uzasadnienia wyroku w zakresie kary.

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy umorzenia postępowania przygotowawczego z powodu braku znamion czynu zabronionego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez sąd odwoławczy obowiązku rozpoznania wszystkich zarzutów apelacji (art. 433 § 2 k.p.k.).

Odrzucone argumenty

Zarzut obrazy art. 15 § 1 k.k. (niezasadny, gdyż przestępstwo nie było w fazie usiłowania). Zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 60 § 3 k.k. w zw. z art. 61 § 1 k.k.) - nie został w pełni rozpoznany przez sąd odwoławczy.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński (przewodniczący), SSN Andrzej Ryński, SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca) kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w P. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym Kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego K. R. w zakresie zarzutu rażącego naruszenia przepisu art. 433 § 2 k.p.k. jest zasadna. Sporządzone uzasadnienie zaskarżonego wyroku wskazuje, że został rozpoznany przez Sąd jedynie pierwszy zarzut apelacyjny... W apelacji obrońcy skazanego przedstawiono jednak jeszcze drugi zarzut, do którego Sąd odwoławczy w ogóle się nie odniósł.

Skład orzekający

Marek Pietruszyński

przewodniczący

Andrzej Ryński

członek

Barbara Skoczkowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie przez sądy odwoławcze obowiązku rozpoznania wszystkich zarzutów apelacji, w tym dotyczących możliwości nadzwyczajnego złagodzenia kary."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i zarzutów podniesionych w apelacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest prawidłowe rozpoznanie wszystkich zarzutów przez sąd odwoławczy, a uchybienie w tym zakresie może prowadzić do uchylenia wyroku. Jest to ważna lekcja proceduralna dla prawników.

Błąd proceduralny sądu odwoławczego doprowadził do uchylenia wyroku – co przeoczył sąd?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KK 77/18
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 lutego 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Pietruszyński (przewodniczący)
‎
SSN Andrzej Ryński
‎
SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca)
Protokolant Katarzyna Wełpa
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Jacka Radoniewicza,
‎
w sprawie
K. R.
‎
skazanego z art. 297 § 1 kk w zw. z art. 91 § 1 kk
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 27 lutego 2019 r.,
‎
kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w P.
‎
z dnia 3 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV Ka […]
‎
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W.
‎
z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. akt II K […],
1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w P. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym;
2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. J. z Kancelarii Adwokackiej w P. kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym 23% VAT za sporządzenie i wniesienie kasacji
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w W. wyrokiem z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. II K
[…]
, uznał K. R. za winnego tego, że:
1.
„w dniu 21 marca 2016 r. w B. S.A. 1 Oddział w R. usytuowanym przy ul. W.
[…]
w R. działając wspólnie i w porozumieniu oraz w ramach podziału ról z D. B., T. J. i D. K., w celu uzyskania kredytu dla siebie, a także w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez siebie i współpodejrzanych złożył nierzetelne zaświadczenie o źródle i wysokości osiąganych dochodów w ten sposób, że składając wniosek o przyznanie mu kredytu gotówkowego w kwocie 44.500 zł na operację i bieżące wydatki złożył niezgodne z prawdą zaświadczenie o rzekomym osiąganiu średniego miesięcznego dochodu w wysokości 3.156 zł netto miesięcznie i 3.250 zł netto w ostatnim miesiącu z tytułu zatrudnienia go na czas nieokreślony w Przedsiębiorstwie
[…]
z siedzibą w W., podczas gdy w rzeczywistości zatrudniał się w tej firmie jedynie dorywczo i bezumownie,
tj. popełnienia przestępstwa z art. 297 § 1 k.k.
2.
w dniu 20 kwietnia 2016 r. w B. S.A. 1 Oddział w R. usytuowanym przy ul. W.
[…]
w R. działając wspólnie i w porozumieniu oraz w ramach podziału ról z D. B., T. J. i D. K., w celu uzyskania kredytu dla siebie, a także w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez siebie i współpodejrzanych złożył nierzetelne zaświadczenie o źródle i wysokości osiąganych dochodów w ten sposób, że składając wniosek o przyznanie mu kredytu gotówkowego w kwocie 40.000 zł na bieżące wydatki złożył niezgodne z prawdą zaświadczenie o rzekomym osiąganiu średniego miesięcznego dochodu w wysokości 3.156 zł netto miesięcznie i 3.250 zł netto w ostatnim miesiącu z tytułu zatrudnienia go na czas nieokreślony w Przedsiębiorstwie
[…]
z siedzibą w W., podczas gdy w rzeczywistości zatrudniał się w tej firmie jedynie dorywczo i bezumownie,
tj. popełnienia przestępstwa z art. 297 § 1 k.k.
Sąd przyjmując, że te dwa czyny stanowią ciąg przestępstw opisany w dyspozycji art. 91 § 1 k.k., wymierzył K. R. karę 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Apelację od tego wyroku wniósł obrońca K. R.. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił:
„obrazę przepisów prawa materialnego, a w szczególności:
1.
art. 15 § 1 k.k. przez nie uwzględnienie tego, że oskarżony zgłaszając Policji zamiar wyłudzenia kredytów przez współsprawców zapobiegł skutkom stanowiącym znamię przestępstwa z art. 297 § 1 k.k.;
2.
art. 61 § 1 k.k. przez nie odstąpienie od wymierzenia kary”.
Podnosząc te zarzuty, obrońca wniósł o uniewinnienie oskarżonego od zarzutu popełnienia przypisanych mu czynów, ewentualnie odstąpienie od wymierzenia kary.
Sąd Okręgowy w P., wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2017 r., sygn. IV Ka
[…]
, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Kasację od wyroku sądu odwoławczego wniósł obrońca K. R.. Zaskarżając wyrok w całości, zarzucił:
„rażące naruszenia prawa, mające wpływ na treść orzeczenia, a to:
1.
naruszenie prawa materialnego tj. art. 60 § 3 k. k., poprzez niezastosowanie obligatoryjnego przepisu o konieczności zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary w stosunku do skazanego K. R.,
2.
naruszenie prawa procesowego tj. art. 433 § 1 i 2 k.p.k., które miało wpływ na wynik orzeczenia, poprzez nieprawidłowe rozpoznanie wszelkich zarzutów i wniosków apelacyjnych”.
Podnosząc powyższe zarzuty, obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w P. do ponownego rozpoznania.
Prokurator Prokuratury Rejonowej w W. w pisemnej odpowiedzi na kasację oraz prokurator Prokuratury Krajowej na rozprawie kasacyjnej, wnieśli o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego K. R. w zakresie zarzutu rażącego naruszenia przepisu art. 433 § 2 k.p.k. jest zasadna.
Słusznie wskazuje skarżący, że Sąd Okręgowy w P., rozpoznając apelację obrońcy oskarżonego nie podołał obowiązkowi wynikającemu z art. 433 § 2 k.p.k. Sporządzone uzasadnienie zaskarżonego wyroku wskazuje, że został rozpoznany przez Sąd jedynie pierwszy zarzut apelacyjny, tj. obrazy art. 15 § 1 k.k., który został uznany za niezasadny, gdyż oskarżonemu przypisano dokonanie ciągu przestępstw z art. 297 § 1 k.k., a żeby zastosować instytucję przewidzianą w art. 15 § 1 k.k. przestępstwo nie może przekroczyć fazy usiłowania. Taka ocena faktyczna i prawna Sądu odwoławczego, w tym zakresie, nie jest obecnie kwestionowana w kasacji przez skarżącego.
W apelacji obrońcy skazanego przedstawiono jednak jeszcze drugi zarzut, do którego Sąd odwoławczy w ogóle się nie odniósł. Skarżący podnosząc w apelacji zarzut naruszenia art. 61 § 1 k.k. wskazał w uzasadnieniu, że wobec K. R., Sąd Rejonowy winien był odstąpić od wymierzenia kary, gdyż oskarżony spełnił wymogi art. 60 § 3 k.k. Z uwagi na to, że Sąd Rejonowy w W. sporządził uzasadnienie wyroku w oparciu o przepis art. 422 § 2 k.p.k. tylko w zakresie kary, a Sąd odwoławczy potwierdził ustalenia Sądu I instancji co do działania oskarżonego
wspólnie i w porozumieniu oraz w ramach podziału ról
z D. B., T. J. i D. K.
, a którzy zostali imiennie wskazanymi w wyroku, nie jest możliwe poczynienie przez Sąd Najwyższy oceny obrazy art. 433 § 2 k.p.k. szczególnie w zakresie jej wpływu na treść zaskarżonego orzeczenia. Nie wiadomo więc, czy K. R. spełnia warunki do nadzwyczajnego złagodzenia kary, czy też nie, a jeżeli nie to z jakiego powodu, a więc czy z uwagi na to, że w żaden sposób nie przyczynił się on do ujęcia sprawców i nie ujawnił okoliczności popełnienia czynów, co wynika z zeznań św. A. Ł. z KPP w W., czy też dlatego, że nie została spełniona inna obligatoryjna przesłanka - współdziałania z innymi osobami. Trudne jest bowiem analizowanie zaskarżonego wyroku, w kontekście omawianego zarzutu kasacyjnego, skoro Sąd odwoławczy z jednej strony akceptuje opis czynów przypisanych oskarżonemu przez Sąd Rejonowy, podkreślając, że jest on prawidłowy, z drugiej strony wskazuje na postanowienie wydane przez prokuratora w dniu 31 października 2016 r o umorzeniu wobec D. B., T. J. i D. K. postępowania przygotowawczego na mocy art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k.
Z uwagi na to uchybienie, mogące mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone orzeczenie i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym
.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy rozważyć wnikliwie wszystkie zarzuty podniesione w apelacji obrońcy oskarżonego i w razie konieczności skorygować opis czynów przypisanych oskarżonemu w zakresie współdziałania z imiennie wskazanymi osobami.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI