V KK 76/23

Sąd Najwyższy2023-10-04
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
kasacjasąd najwyższyprzesłuchanie świadkamałoletnipokrzywdzonyprawo procesowe karnewznowienie postępowaniazawieszenie postępowaniazagadnienie prawne

Sąd Najwyższy wznowił przewód sądowy i zawiesił postępowanie w sprawie kasacji obrońców skazanych z art. 207 § 1 i 1a k.k. do czasu rozpoznania zagadnienia prawnego dotyczącego ponownego przesłuchania małoletnich pokrzywdzonych.

Sąd Najwyższy, rozpoznając kasacje obrońców skazanych za przestępstwo z art. 207 § 1 i 1a k.k., postanowił wznowić przewód sądowy. Jednocześnie, z uwagi na rozbieżności w orzecznictwie dotyczące ponownego przesłuchania małoletnich pokrzywdzonych w sytuacji braku obrońcy w pierwszym przesłuchaniu, Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie. Zawieszenie nastąpiło do czasu rozpoznania zagadnienia prawnego przez skład siedmiu sędziów SN.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 4 października 2023 r. wznowił przewód sądowy w sprawie kasacji złożonych przez obrońców A. K. i M. A., skazanych z art. 207 § 1 i 1a k.k. Wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z 6 kwietnia 2022 r. (sygn. V Ka 1001/21), utrzymujący w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi z 29 marca 2021 r. (sygn. III K 78/20), zaskarżono m.in. z powodu zarzutu rażącego naruszenia prawa procesowego, w tym art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 185a k.p.k., polegającego na odmowie ponownego przesłuchania małoletnich pokrzywdzonych na wniosek oskarżonych, którzy nie mieli obrońców podczas pierwszego przesłuchania świadków. W związku z rozbieżnościami w orzecznictwie Sądu Najwyższego w tej kwestii, Prezes Sądu Najwyższego skierował wniosek o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez skład siedmiu sędziów. Sąd Najwyższy, uznając potrzebę zapewnienia jednolitej wykładni prawa, zawiesił postępowanie w sprawie na podstawie art. 22 § 1 k.p.k. do czasu rozpoznania zagadnienia prawnego przez skład siedmiu sędziów SN (sygn. I KZP 6/23), wyznaczonego na 17 stycznia 2024 r.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia tego zagadnienia przez skład siedmiu sędziów.

Uzasadnienie

W związku z rozbieżnościami w orzecznictwie Sądu Najwyższego w wykładni art. 185a § 1 k.p.k. w kontekście braku obrońcy w pierwszym przesłuchaniu małoletniego pokrzywdzonego, Prezes SN skierował wniosek o rozstrzygnięcie tego zagadnienia prawnego przez skład siedmiu sędziów. Sąd Najwyższy uznał, że potrzeba zapewnienia jednolitej wykładni prawa uzasadnia zawieszenie postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zawieszenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznaoskarżony
M. A.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 409

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 458

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 22 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 207 § § 1 i 1a

Kodeks karny

Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 83 § § 1

Pomocnicze

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 185a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 170 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

potrzeba zapewnienia jednolitej wykładni przepisów prawa długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania jednolitość stosowania prawa, u podstaw której leży jednolita wykładnia prawa stan niepewności co do treści normatywnej prawa

Skład orzekający

Antoni Bojańczyk

przewodniczący

Małgorzata Bednarek

członek

Ryszard Witkowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 185a § 1 k.p.k. w kontekście prawa do obrony i ponownego przesłuchania małoletniego pokrzywdzonego."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy oskarżony nie miał obrońcy w czasie pierwszego przesłuchania małoletniego pokrzywdzonego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego związanego z prawami oskarżonego i ochroną małoletnich świadków, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Czy brak obrońcy przy pierwszym przesłuchaniu dziecka otwiera drogę do ponownego przesłuchania? Sąd Najwyższy rozstrzygnie.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KK 76/23
POSTANOWIENIE
Dnia 4 października 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Antoni Bojańczyk (przewodniczący)
‎
SSN Małgorzata Bednarek
‎
SSN Ryszard Witkowski (sprawozdawca)
Protokolant Patrycja Kotlarska
Przy udziale Prokuratora del do Prokuratury Krajowej Anety Orzechowskiej
‎
Sprawę wywołano o godzinie 13:30
‎
-------------------------------------------------------------------------------------------
Postanowienie:
1) Na podstawie art. 409 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. Sąd Najwyższy postanowił wznowić przewód sądowy w sprawie;
2) po rozpoznaniu z urzędu kwestii zawieszenia postępowania na podstawie art. 22 § 1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. zawiesić postępowanie w sprawie sygn. akt V KK 76/23 do czasu rozpoznania zagadnienia prawnego sygn. I KZP 6/23.
UZASADNIENIE
Obrońcy
A. K.
oraz
M. A.
(poprzednio K.) skazanych z art. 207 § 1 i 1a k.k. złożyli kasacje od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z 6 kwietnia 2022 r. sygn. V Ka 1001/21, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi 29 marca 2021 r. sygn. III K 78/20, podnosząc między innymi zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego, mianowicie m.in. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 185a k.p.k., które sprowadzało się do odmowy uwzględnienia żądania ponownego przesłuchania małoletnich pokrzywdzonych, o jakich mowa w art. 185a § 1 k.p.k., złożone przez oskarżonych, którzy w czasie pierwszego przesłuchania takich świadków nie mieli obrońców.
W związku z ujawnionymi rozbieżnościami w orzecznictwie Sądu Najwyższego w wykładni powyższej normy prawnej, Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracami Izby Karnej, na podstawie art. 83 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2021 r., poz. 154), skierował w dniu 1 lipca 2023 r. wniosek o rozstrzygnięcie przez skład siedmiu sędziów Sądu Najwyższego następującego zagadnienia prawnego:
Czy żądanie ponownego przesłuchania małoletniego pokrzywdzonego,
‎
o jakim mowa w art. 185a § 1 k.p.k., złożone przez oskarżonego, który w czasie pierwszego przesłuchania takiego świadka nie miał obrońcy, stanowi zwykły wniosek dowodowy, który powinien być oceniony przez sąd przez pryzmat art. 170 § 1 k.p.k. czy też stanowi ono podstawę obligatoryjnego przeprowadzenia czynności przesłuchania takiego świadka?
Mając na uwadze potrzebę zapewnienia jednolitej wykładni przepisów prawa, których doniosłość ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, przedmiotowe postępowanie należało w oparciu o treść art. 22 § 1 k.p.k. zawiesić. Zgodnie z tym przepisem, postępowanie zawiesza się, jeżeli zachodzi długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania, na czas trwania przeszkody. Za taką uznaje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego wszczęcie procedur związanych ze zwróceniem się przez sąd z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego lub z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (zob. np. postanowienie Sądy Najwyższego z 14 kwietnia 2021 r., I NWW 12/21). Zdaniem Sądu Najwyższego do takich procedur niewątpliwie zaliczyć należy także tę, przewidzianą w art. 83 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym. Przepis art. 22 § 1 k.p.k., choć normuje wyjątek od zasady prowadzenia postępowania karnego bez nieuzasadnionej zwłoki, to służy także realizacji zasady trafnej reakcji karnej, której jednym z elementów jest jednolitość stosowania prawa, u podstaw której leży jednolita wykładnia prawa. W realiach procesowych niniejszej sprawy długotrwałość przeszkody procesowej materializuje się w stanie niepewności co do treści normatywnej prawa, jakie sąd ma zastosować w rozpatrywanej sprawie i potrzebie usunięcia przedstawionych w pytaniu prawnym wątpliwości interpretacyjnych. Długotrwałość tego stanu limitowana jest terminem posiedzenia Sądu Najwyższego w sprawie I KZP 6/23, które wyznaczony zostało na dzień 17 stycznia 2024 r. Zważywszy na wagę rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy, termin ten nie jest odległy na tyle, by ze względu na ekonomikę procesową wykluczyć zasadność zawieszenia niniejszego postępowania. Z tego względu, postanowiono jak w sentencji.
(B.B.)
[ms]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI