V KK 74/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za jazdę bez uprawnień, umarzając postępowanie z powodu wcześniejszego prawomocnego zakończenia sprawy dotyczącej tego samego czynu.
Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Rejonowego w L., który skazał P. L. za prowadzenie pojazdu mimo sądowego zakazu. Zarzucono rażące naruszenie prawa procesowego, wskazując, że sprawa P. L. o ten sam czyn została już wcześniej prawomocnie zakończona wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. Sąd Najwyższy uwzględnił kasację, uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie, uznając zaistnienie negatywnej przesłanki procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego P. L. od wyroku Sądu Rejonowego w L. z dnia 12 sierpnia 2014 r., którym P. L. został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 244 k.k. (prowadzenie pojazdu mimo orzeczonego zakazu). Kasacja zarzucała rażące naruszenie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. poprzez rozpoznanie sprawy, która została już wcześniej prawomocnie zakończona wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia 17 lipca 2014 r. Sąd Najwyższy stwierdził tożsamość czynu, sprawcy, daty i miejsca jego popełnienia w obu postępowaniach. Ponieważ wyrok Sądu Rejonowego w Z. uprawomocnił się wcześniej (25 lipca 2014 r.) niż wyrok Sądu Rejonowego w L. (20 sierpnia 2014 r.), Sąd Najwyższy uznał, że zaskarżony wyrok został wydany mimo zaistnienia negatywnej przesłanki procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej (ne bis in idem). W związku z tym, na podstawie art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. i art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie karne wobec P. L., obciążając kosztami procesu Skarb Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, rozpoznanie sprawy i wydanie wyroku jest niedopuszczalne, jeśli postępowanie karne co do tego samego oskarżonego i tego samego czynu zostało wcześniej prawomocnie zakończone.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że w przypadku, gdy dwa postępowania karne dotyczą tego samego czynu, tego samego sprawcy, daty i miejsca popełnienia, a jedno z nich zostało już prawomocnie zakończone, to wydanie wyroku w drugim postępowaniu stanowi rażące naruszenie prawa procesowego (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.) z powodu zaistnienia negatywnej przesłanki procesowej powagi rzeczy osądzonej (ne bis in idem).
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
P. L.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. L. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 7
Kodeks postępowania karnego
Umorzenie postępowania, gdy sprawca popełnił czyn zabroniony, za który na mocy ustawy można orzec karę pozbawienia wolności, a sprawca został już za ten czyn skazany prawomocnie.
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 8
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględna przyczyna odwoławcza - inne okoliczności wyłączające ściganie.
Pomocnicze
k.k. art. 244
Kodeks karny
Niestosowanie się do orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.
k.k. art. 58 § § 3
Kodeks karny
Określenie sposobu wymierzenia kary grzywny.
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Możliwość uwzględnienia kasacji w trybie uproszczonym.
k.p.k. art. 521
Kodeks postępowania karnego
Tryb wnoszenia kasacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Tożsamość czynu, sprawcy, daty i miejsca popełnienia w dwóch postępowaniach karnych. Wcześniejsze prawomocne zakończenie jednego z postępowań (wyrok Sądu Rejonowego w Z.). Zaistnienie negatywnej przesłanki procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej (ne bis in idem). Rażące naruszenie przepisu prawa karnego procesowego - art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
nie pozostawia żadnych wątpliwości co do ich tożsamości przeciwko P. L. prowadzone były równolegle dwa postępowania karne obejmujące ten sam czyn oczywiste jest zatem, że zaskarżony wyrok [...] wydany został mimo zaistnienia negatywnej przesłanki procesowej w postaci powagi rzeczy osadzonej stwierdzając zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt. 8 k.p.k.
Skład orzekający
Dorota Rysińska
przewodniczący
Józef Dołhy
sprawozdawca
Kazimierz Klugiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Zasada ne bis in idem w postępowaniu karnym, konieczność badania tożsamości czynu w przypadku równoległych postępowań, skutki naruszenia powagi rzeczy osądzonej."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy dwa postępowania dotyczą dokładnie tego samego czynu i sprawcy, a jedno z nich jest już prawomocnie zakończone.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę prawa karnego procesowego - ne bis in idem, pokazując, jak sąd najwyższej instancji koryguje błąd proceduralny sądu niższej instancji, który dopuścił się rozpoznania sprawy już osądzonej.
“Czy można być sądzonym dwa razy za to samo? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasadę ne bis in idem.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V KK 74/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 maja 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dorota Rysińska (przewodniczący) SSN Józef Dołhy (sprawozdawca) SSN Kazimierz Klugiewicz Protokolant Katarzyna Wełpa w sprawie P. L. skazanego z art. 244 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 13 maja 2015 r. kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego, od wyroku Sądu Rejonowego w L. z dnia 12 sierpnia 2014 r., uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umarza postępowanie karne wobec P. L., a kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Akt oskarżenia zarzucał P. L. popełnienie przestępstwa z art. 244 k.k., polegającego na tym, że „w dniu 13 kwietnia 2014 roku w ruchu lądowym, na 74 kilometrze autostrady […], przy zjeździe w kierunku C., kierował pojazdem marki FIAT DUCATO o nr rej. […], nie stosując się do orzeczonego przez Sąd Rejonowy 2 w C. zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, sygn. akt […], z dnia 19 lutego 2014 roku”. Sąd Rejonowy w L., wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2014 r., uznał oskarżonego P. L. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to na podstawie art. 244 k.k. i art. 33 § 1 k.k., przy zastosowaniu art. 58 § 3 k.k., wymierzył mu karę grzywny w wysokości 40 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 20 zł. Wyrok ten nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w I instancji w dniu 20 sierpnia 2014 r. Od tego wyroku kasację wniósł – w trybie art. 521 k.p.k. – Prokurator Generalny. Zaskarżając wyrok w całości na korzyść skazanego P. L., zarzucił rażące naruszenie przepisu prawa karnego procesowego – art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., polegające na rozpoznaniu sprawy P. L., oskarżonego o czyn z art. 244 k.k., popełniony w dniu 13 kwietnia 2014 roku i wydania wobec niego wyroku skazującego, pomimo iż postępowanie karne co do tego samego oskarżonego i tego samego czynu zostało wcześniej prawomocnie zakończone wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt […] – co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie wobec P. L. postępowania – na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym i należało ją uwzględnić w trybie art. 535 § 5 k.p.k. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt […], P. L. skazany został za popełnienie występku z art. 244 k.k., polegającego na tym, że w dniu 13 kwietnia 2014 roku na 74 kilometrze autostrady […], rejonu z., kierował samochodem marki Fiat Ducato o nr rej. […] w ruchu lądowym, wbrew orzeczonemu wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z dnia 19 lutego 2014 roku, w sprawie sygn. akt […], zakazowi prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy. Na podstawie art. 244 k.k. w zw. z art. 58 § 3 k.k. sąd wymierzył mu karę grzywny w 3 wysokości 150 stawek dziennych po 10 zł stawka. Wyrok ten nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 25 lipca 2014 r. Skarżący trafnie wywodzi, że porównanie opisu czynu z art. 244 k.k., za który P. L. został skazany powyższym wyrokiem, z opisem czynu przypisanego wyrokiem Sądu Rejonowego w L. z dnia 12 sierpnia 2014 r., sygn. akt […], nie pozostawia żadnych wątpliwości co do ich tożsamości odnoszącej się zarówno do sprawcy, daty i miejsca ich popełnienia, jak i czynności sprawczych. W sprawie […] Sądu Rejonowego w Z. akt oskarżenia skierowany został do Sądu w dniu 16 czerwca 2014 r., zaś w sprawie […] Sądu Rejonowego w L. akt oskarżenia wpłynął do Sądu w dniu 23 czerwca 2014 r. W świetle powyższego stwierdzić należy, iż przeciwko P. L. prowadzone były równolegle dwa postępowania karne obejmujące ten sam czyn. Oczywiste jest zatem, że zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w L., wobec wcześniejszego uprawomocnienia się w dniu 25 lipca 2014 r. wyroku Sądu Rejonowego w Z., sygn. akt […], wydany został mimo zaistnienia negatywnej przesłanki procesowej w postaci powagi rzeczy osadzonej. Stwierdzając zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt. 8 k.p.k., należało, uwzględniając zarzut i wniosek końcowy kasacji, uchylić zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w L. z dnia 12 sierpnia 2014 r., sygn. akt […], i na podstawie art. 17 § 1 pkt. 7 k.p.k. umorzyć postpowanie wobec P. L., zaś kosztami procesu w sprawie obciążyć Skarb Państwa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI