V KK 73/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej braku orzeczenia o obligatoryjnym świadczeniu pieniężnym na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Rejonowego w Radziejowie, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego polegające na zaniechaniu orzeczenia obligatoryjnego świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym, zgodnie z art. 43a § 2 k.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji miał obowiązek orzec świadczenie w wysokości co najmniej 5000 zł, a jego zaniechanie stanowiło istotne naruszenie prawa. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w tej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego S. T., który został uznany winnym popełnienia czynu z art. 244 k.k. (kierowanie rowerem pomimo zakazu). Sąd Rejonowy w Radziejowie wymierzył skazanemu karę grzywny oraz orzekł środek karny w postaci podania wyroku do publicznej wiadomości. Kasacja dotyczyła braku orzeczenia obligatoryjnego świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, o którym mowa w art. 43a § 2 k.k. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie tego przepisu, wskazując, że w przypadku skazania za art. 244 k.k. orzeczenie świadczenia jest obligatoryjne i powinno wynosić co najmniej 5000 zł. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Prokuratora Generalnego, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji miał obowiązek zastosować art. 43a § 2 k.k., a jego zaniechanie stanowiło istotne naruszenie prawa materialnego. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej braku orzeczenia o środku karnym i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Radziejowie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, zgodnie z art. 43a § 2 k.k., stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis art. 43a § 2 k.k. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2023 r. nakłada na sąd obowiązek orzeczenia świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w przypadku skazania m.in. za przestępstwo z art. 244 k.k. Niezastosowanie tego przepisu przez sąd pierwszej instancji, mimo że czyn został popełniony w czasie obowiązywania przepisu, stanowiło rażące naruszenie prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku w części dotyczącej braku orzeczenia o środku karnym i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny (w zakresie uwzględnienia kasacji)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. T. | osoba_fizyczna | skazany |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
Przepisy (10)
Główne
k.k. art. 244
Kodeks karny
k.k. art. 43a § § 2
Kodeks karny
W razie skazania sprawcy m.in. za przestępstwo z art. 244 k.k. sąd orzeka świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 k.k. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5000 złotych.
Pomocnicze
k.k. art. 37a § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 43b
Kodeks karny
k.k. art. 39 § pkt 7
Kodeks karny
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 521 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 524 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 425 § § 2 zd. drugie
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, zgodnie z art. 43a § 2 k.k., stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.
Godne uwagi sformułowania
rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego orzeczenie świadczenia pieniężnego ma charakter obligatoryjny Obraza prawa materialnego ma miejsce m.in. w przypadku, gdy sąd nie zastosuje określonego przepisu z tego obszaru prawa, chociaż jego zastosowanie było obowiązkowe.
Skład orzekający
Zbigniew Puszkarski
przewodniczący-sprawozdawca
Jacek Błaszczyk
członek
Marek Pietruszyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 43a § 2 k.k. w kontekście przestępstw, za które orzeczenie świadczenia pieniężnego jest obligatoryjne."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu i rodzaju przestępstwa, ale stanowi ważny przykład stosowania przepisów o środkach karnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego materialnego - obligatoryjności orzekania środków karnych, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.
“Sąd Najwyższy przypomina: Świadczenie na Fundusz Pokrzywdzonych jest obligatoryjne!”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN V KK 73/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 maja 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jacek Błaszczyk SSN Marek Pietruszyński Protokolant Katarzyna Wełpa w sprawie S. T. skazanego za czyn z art. 244 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k. na posiedzeniu w dniu 14 maja 2024 r. kasacji Prokuratora Generalnego wniesionej na niekorzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w Radziejowie, z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt II K 92/23, uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej braku orzeczenia o środku karnym, o którym mowa w art. 43a § 2 k.k. i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Radziejowie. [J.J.] Jacek Błaszczyk Zbigniew Puszkarski Marek Pietruszyński UZASADNIENIE S. T. został oskarżony o to, że w dniu 19 marca 2023 r. w miejscowości C., gm. R., kierował rowerem po drodze publicznej, pomimo obowiązującego zakazu kierowania rowerami orzeczonego przez Sąd Rejonowy w Radziejowie wyrokiem z dnia 21 października 2022 r., sygn. akt II W 373/22, obowiązującego od dnia 15 listopada 2022 r. do 15 września 2023 r., tj. o czyn z art. 244 k.k. Sąd Rejonowy w Radziejowie wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt II K 92/23, uznał S. T. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to na podstawie art. 244 k.k., po zastosowaniu art. 37a § 1 k.k., wymierzył mu karę 120 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 zł. Na podstawie art. 43b k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci podania wyroku do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie jego treści na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w R. przez okres 1 miesiąca. Rozstrzygnął o kosztach procesu, zwalniając oskarżonego od uiszczenia opłaty, a wydatkami poniesionymi w sprawie obciążył Skarb Państwa. Wyrok ten uprawomocnił się bez zaskarżenia z dniem 27 kwietnia 2023 r. Kasację od opisanego wyroku wniósł Prokurator Generalny. Na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. zaskarżył wyrok w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym, w zakresie braku obligatoryjnego rozstrzygnięcia o świadczeniu pieniężnym, o którym stanowi przepis art. 43a § 2 k.k. na niekorzyść S. T. . Zarzucił „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 43a § 2 k.k., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2023 r., polegające na zaniechaniu orzeczenia wobec oskarżonego S. T. - w związku ze skazaniem za popełniony w dniu 3 marca 2023 r. czyn zabroniony z art. 244 k.k. - świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie co najmniej 5 000 złotych, podczas gdy zgodnie z przywołanym przepisem, w razie skazania m.in. za przestępstwo określone w art. 244 k.k. orzeczenie świadczenia pieniężnego ma charakter obligatoryjny” - i wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Radziejowie do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja, wniesiona przed upływem roku od daty uprawomocnienia się orzeczenia (art. 524 § 3 k.p.k.), jest oczywiście zasadna i jako taka podlegała uwzględnieniu w całości w trybie art. 535 § 5 k.p.k., tj. na posiedzeniu bez udziału stron. Obraza prawa materialnego ma miejsce m.in. w przypadku, gdy sąd nie zastosuje określonego przepisu z tego obszaru prawa, chociaż jego zastosowanie było obowiązkowe. Przypadek taki zaistniał w rozpatrywanej sprawie, bowiem Sąd meriti nie zastosował wobec ówcześnie oskarżonego S. T. przepisu art. 43a § 2 k.k., chociaż miał obowiązek to uczynić. Wymieniony przepis w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2023 r. stanowi, że w razie skazania sprawcy m.in. za przestępstwo z art. 244 k.k. sąd orzeka świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 k.k. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5000 złotych, do wysokości określonej w art. 43a § 1 k.k., tj. do 60 000 zł. Przypisany S. T. czyn zakwalifikowany z art. 244 k.k. został popełniony przez skazanego w takim czasie, że - jak zaznaczono - orzeczenie wspomnianego świadczenia pieniężnego było obligatoryjne, zatem niezamieszczenie w wyroku rozstrzygnięcia co do tego środka karnego skutkuje rażącym i mającym istotny wpływ na treść wyroku naruszeniem art. 43a § 2 k.k. Stwierdzenie, że sygnalizowane w kasacji uchybienie rzeczywiście zaistniało, nakazywało uchylić wyrok w zaskarżonej części, tj. niezawierającej orzeczenia o środku karnym, o którym mowa art. 43a § 2 k.k. (art. 425 § 2 zd. drugie k.p.k. dopuszcza zaskarżenie tylko braku określonego rozstrzygnięcia, co zgodnie z art. 433 § 1 k.p.k. determinuje treść orzeczenia) i przekazać sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Radziejowie, który wyda stosowne orzeczenie. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku. [J.J.] [ms] Jacek Błaszczyk Zbigniew Puszkarski Marek Pietruszyński
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI