V KK 71/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za kierowanie rowerem mimo zakazu z powodu niezastosowania obligatoryjnego świadczenia pieniężnego na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego dotyczącą wyroku skazującego R. U. za kierowanie rowerem mimo sądowego zakazu. Prokurator zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego polegające na niezastosowaniu obligatoryjnego świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym, zgodnie ze zmienionym art. 43a § 2 k.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia prawa, które miało istotny wpływ na treść wyroku. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego skierowaną na niekorzyść skazanego R. U., który został prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Radziejowie z dnia 22 maja 2023 r. (sygn. II K 97/23) za popełnienie ciągu przestępstw z art. 244 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. Czyny polegały na kierowaniu rowerem po drodze publicznej pomimo obowiązującego zakazu. Sąd Rejonowy wymierzył skazanemu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na rok. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa karnego materialnego, a konkretnie art. 43a § 2 k.k. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2023 r., polegające na zaniechaniu orzeczenia obligatoryjnego świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie co najmniej 5 000 zł. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdził, że zgodnie z obowiązującym przepisem, w przypadku skazania za przestępstwo z art. 244 k.k., orzeczenie świadczenia pieniężnego ma charakter obligatoryjny. Podkreślono również, że w przypadku ciągu przestępstw, zasada ta ma odpowiednie zastosowanie. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w zaskarżonej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, aby sąd pierwszej instancji mógł orzec o obligatoryjnym świadczeniu pieniężnym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, orzeczenie świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej jest obligatoryjne w przypadku skazania za przestępstwo z art. 244 k.k., zgodnie z art. 43a § 2 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że przepis art. 43a § 2 k.k. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2023 r. nakłada na sąd obowiązek orzeczenia świadczenia pieniężnego w wysokości co najmniej 5 000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w razie skazania za przestępstwo z art. 244 k.k. Podkreślono, że przepis ten ma zastosowanie również w przypadku ciągu przestępstw.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. U. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (5)
Główne
k.k. art. 244
Kodeks karny
Kierowanie pojazdem wbrew orzeczonemu zakazowi.
k.k. art. 91 § § 1
Kodeks karny
Zasady orzekania kary i środków karnych w przypadku ciągu przestępstw.
k.k. art. 43a § § 2
Kodeks karny
Obligatoryjność orzeczenia świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w przypadku skazania za przestępstwo z art. 244 k.k.
Pomocnicze
k.k. art. 39 § pkt 7
Kodeks karny
Określenie rodzaju świadczenia pieniężnego.
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Możliwość rozpoznania kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 43a § 2 k.k. poprzez zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym.
Godne uwagi sformułowania
kasacja okazała się oczywiście zasadna orzeczenie świadczenia pieniężnego ma charakter obligatoryjny sąd dopuścił się rażącego naruszenia prawa karnego materialnego, które miało istotny wpływ na treść wyroku
Skład orzekający
Marek Pietruszyński
przewodniczący-sprawozdawca
Tomasz Artymiuk
członek
Barbara Skoczkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 43a § 2 k.k. w kontekście obligatoryjności świadczenia pieniężnego przy skazaniu za art. 244 k.k. oraz w przypadku ciągu przestępstw."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego od 1 stycznia 2023 r. i specyfiki czynu z art. 244 k.k.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest dokładne stosowanie przepisów prawa karnego materialnego, nawet w pozornie prostych sprawach, a także jak zmiany legislacyjne wpływają na obowiązki sądów.
“Nawet za jazdę rowerem po zakazie grozi więcej niż tylko kara! Sąd Najwyższy przypomina o obowiązkowym świadczeniu pieniężnym.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN V KK 71/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Tomasz Artymiuk SSN Barbara Skoczkowska Protokolant Katarzyna Wełpa w sprawie R. U. skazanego za ciąg przestępstw z art. 244 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2024 r. w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji Prokuratora Generalnego skierowanej na niekorzyść oskarżonego od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Radziejowie z dnia 22 maja 2023 r., sygn. II K 97/23, uchyla wyrok Sądu Rejonowego w Radziejowie w zaskarżonej części i w tym zakresie przekazuje sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. [J.J.] Tomasz Artymiuk Marek Pietruszyński Barbara Skoczkowska UZASADNIENIE R. U. został oskarżony o popełnienie w dniach: 14 marca, 15 marca i 20 marca 2023 r. trzech czynów kwalifikowanych z art. 244 k.k. polegających na kierowaniu w tych dniach rowerem po drodze publicznej pomimo obowiązującego go od 29 września 2022 r. do 29 maja 2023 r. zakazu kierowania rowerami orzeczonego przez Sąd Rejonowy w Radziejowie wyrokiem z dnia 12 września 2022 r., sygn. II W 315/22. Sąd Rejonowy w Radziejowie wyrokiem z dnia 22 maja 2023 r., sygn. II K 97/23 uznał oskarżonego R. U. za winnego popełnienia wszystkich opisanych czynów z ustaleniem, że stanowią one ciąg przestępstw z art. 91 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 244 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres próby roku, zobowiązując go do informowania kuratora o przebiegu okresu próby. Wyrok ten uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego. Od tego wyroku kasację na niekorzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny. W kasacji skarżący zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie prawa karnego materialnego, a to art. 43a § 2 k.k., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2023 r., polegające na zaniechaniu orzeczenia wobec oskarżonego – w związku ze skazaniem za ciąg występków z art. 244 k.k. popełnionych kolejno w dniach: 14 marca 2023 r, 15 marca 2023 r., 20 marca 2023 r., polegających każdorazowo na kierowaniu rowerem wbrew obowiązującego oskarżonego sądowego zakazu kierowania rowerem – świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie co najmniej 5 000 zł, podczas gdy zgodnie ze wskazanym przepisem w razie skazania za przestępstwo określone w art. 244 k.k. orzeczenie tego świadczenia ma charakter obligatoryjny. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Radziejowie do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiało jej uwzględnienie na posiedzeniu bez udziału stron ( art. 535 § 5 k.p.k.) Przepis art. 43a § 2 k.k. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2022.1855 z dnia 2 września 2022 r.) i obowiązującym od dnia 1 stycznia 2023 r. stanowi, że w razie skazania sprawcy za przestępstwo m.in. z art. 244 k.k. sąd orzeka świadczenie pieniężne wskazane w art. 39 pkt 7 k.k. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5 000 zł. Zgodnie ze wskazanym przepisem, w jego brzmieniu obowiązującym zarówno w trakcie popełnienia przez oskarżonego każdego z czynów jak i w dacie wyrokowania, tj. 22 maja 2023 r., sąd skazując oskarżonego za ciąg występków z art. 244 k.k. zobowiązany był do orzeczenia świadczenia pieniężnego (por. wyrok SN z 29 września 2022 r., I KK 203/22). Na marginesie podnieść nadto należało, że w razie skazania za przestępstwa składające się na ciąg przestępstw przewidziany w art. 91 § 1 k.k., zawarta w przepisie dyrektywa nakazująca wymierzenie jednej kary za wszystkie przestępstwa ma odpowiednie zastosowanie do orzekania środków karnych tego samego rodzaju (zob. uchwałę SN z 26 września 2002 r., I KZP 21/02; wyrok SN z 3 czerwca 2020 r., I KK 66/19. W kontekście przytoczonych okoliczności nie budzi wątpliwości, że sąd dopuścił się rażącego naruszenia prawa karnego materialnego, które miało istotny wpływ na treść wyroku, gdyż nie orzeczono wobec oskarżonego obligatoryjnego środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego, a zatem nie poniósł on wszystkich konsekwencji prawnych swojego czynu. Mając to na uwadze, należało uchylić wyrok Sądu Rejonowego w Radziejowie w zaskarżonej części zakresie i w tym zakresie sprawę przekazać temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Z tych względów orzeczono jak na wstępie. [J.J.] [ms] Tomasz Artymiuk Marek Pietruszyński Barbara Skoczkowska
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI