V KK 71/24

Sąd Najwyższy2024-04-16
SNKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwościWysokanajwyższy
art. 244 k.k.zakaz kierowania roweremciąg przestępstwświadczenie pieniężneFundusz Pomocy PokrzywdzonymkasacjaSąd Najwyższyprawo karne materialne

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za kierowanie rowerem mimo zakazu z powodu niezastosowania obligatoryjnego świadczenia pieniężnego na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego dotyczącą wyroku skazującego R. U. za kierowanie rowerem mimo sądowego zakazu. Prokurator zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego polegające na niezastosowaniu obligatoryjnego świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym, zgodnie ze zmienionym art. 43a § 2 k.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia prawa, które miało istotny wpływ na treść wyroku. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego skierowaną na niekorzyść skazanego R. U., który został prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Radziejowie z dnia 22 maja 2023 r. (sygn. II K 97/23) za popełnienie ciągu przestępstw z art. 244 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. Czyny polegały na kierowaniu rowerem po drodze publicznej pomimo obowiązującego zakazu. Sąd Rejonowy wymierzył skazanemu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na rok. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa karnego materialnego, a konkretnie art. 43a § 2 k.k. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2023 r., polegające na zaniechaniu orzeczenia obligatoryjnego świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie co najmniej 5 000 zł. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdził, że zgodnie z obowiązującym przepisem, w przypadku skazania za przestępstwo z art. 244 k.k., orzeczenie świadczenia pieniężnego ma charakter obligatoryjny. Podkreślono również, że w przypadku ciągu przestępstw, zasada ta ma odpowiednie zastosowanie. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w zaskarżonej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, aby sąd pierwszej instancji mógł orzec o obligatoryjnym świadczeniu pieniężnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, orzeczenie świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej jest obligatoryjne w przypadku skazania za przestępstwo z art. 244 k.k., zgodnie z art. 43a § 2 k.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że przepis art. 43a § 2 k.k. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2023 r. nakłada na sąd obowiązek orzeczenia świadczenia pieniężnego w wysokości co najmniej 5 000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w razie skazania za przestępstwo z art. 244 k.k. Podkreślono, że przepis ten ma zastosowanie również w przypadku ciągu przestępstw.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
R. U.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (5)

Główne

k.k. art. 244

Kodeks karny

Kierowanie pojazdem wbrew orzeczonemu zakazowi.

k.k. art. 91 § § 1

Kodeks karny

Zasady orzekania kary i środków karnych w przypadku ciągu przestępstw.

k.k. art. 43a § § 2

Kodeks karny

Obligatoryjność orzeczenia świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w przypadku skazania za przestępstwo z art. 244 k.k.

Pomocnicze

k.k. art. 39 § pkt 7

Kodeks karny

Określenie rodzaju świadczenia pieniężnego.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Możliwość rozpoznania kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 43a § 2 k.k. poprzez zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym.

Godne uwagi sformułowania

kasacja okazała się oczywiście zasadna orzeczenie świadczenia pieniężnego ma charakter obligatoryjny sąd dopuścił się rażącego naruszenia prawa karnego materialnego, które miało istotny wpływ na treść wyroku

Skład orzekający

Marek Pietruszyński

przewodniczący-sprawozdawca

Tomasz Artymiuk

członek

Barbara Skoczkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 43a § 2 k.k. w kontekście obligatoryjności świadczenia pieniężnego przy skazaniu za art. 244 k.k. oraz w przypadku ciągu przestępstw."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego od 1 stycznia 2023 r. i specyfiki czynu z art. 244 k.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest dokładne stosowanie przepisów prawa karnego materialnego, nawet w pozornie prostych sprawach, a także jak zmiany legislacyjne wpływają na obowiązki sądów.

Nawet za jazdę rowerem po zakazie grozi więcej niż tylko kara! Sąd Najwyższy przypomina o obowiązkowym świadczeniu pieniężnym.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KK 71/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 kwietnia 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Pietruszyński (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Tomasz Artymiuk
‎
SSN Barbara Skoczkowska
Protokolant Katarzyna Wełpa
w sprawie
R. U.
skazanego za ciąg przestępstw z art. 244 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2024 r. w Izbie Karnej
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
kasacji Prokuratora Generalnego skierowanej na niekorzyść oskarżonego
od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Radziejowie
z dnia 22 maja 2023 r., sygn. II K 97/23,
uchyla wyrok Sądu Rejonowego w Radziejowie w zaskarżonej części i w tym zakresie przekazuje sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
[J.J.]
Tomasz Artymiuk      Marek Pietruszyński     Barbara Skoczkowska
UZASADNIENIE
R. U. został oskarżony o popełnienie w dniach: 14 marca, 15 marca i 20 marca 2023 r. trzech czynów kwalifikowanych z art. 244 k.k. polegających na kierowaniu w tych dniach rowerem po drodze publicznej pomimo obowiązującego go od 29 września 2022 r. do 29 maja 2023 r. zakazu kierowania rowerami orzeczonego przez Sąd Rejonowy w Radziejowie wyrokiem z dnia 12 września 2022 r., sygn. II W 315/22.
Sąd Rejonowy w Radziejowie wyrokiem z dnia 22 maja 2023 r., sygn. II K 97/23 uznał oskarżonego R. U. za winnego popełnienia wszystkich opisanych czynów z ustaleniem, że stanowią one ciąg przestępstw z art. 91 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 244 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres próby roku, zobowiązując go do informowania kuratora o przebiegu okresu próby.
Wyrok ten uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego.
Od tego wyroku kasację na niekorzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny.
‎
W kasacji skarżący zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie prawa karnego materialnego, a to art. 43a § 2 k.k., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2023 r., polegające na zaniechaniu orzeczenia wobec oskarżonego – w związku ze skazaniem za ciąg występków z art. 244 k.k. popełnionych kolejno w dniach: 14 marca 2023 r, 15 marca 2023 r., 20 marca 2023 r., polegających każdorazowo na kierowaniu rowerem wbrew obowiązującego oskarżonego sądowego zakazu kierowania rowerem – świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie co najmniej 5 000 zł, podczas gdy zgodnie ze wskazanym przepisem w razie skazania za przestępstwo określone w art. 244 k.k. orzeczenie tego świadczenia ma charakter obligatoryjny.
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Radziejowie do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiało jej uwzględnienie na posiedzeniu bez udziału stron ( art. 535 § 5 k.p.k.)
Przepis art. 43a § 2 k.k. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2022.1855 z dnia 2 września 2022 r.) i obowiązującym od dnia 1 stycznia 2023 r. stanowi, że w razie skazania sprawcy za przestępstwo m.in. z art. 244 k.k. sąd orzeka świadczenie pieniężne wskazane w art. 39 pkt 7 k.k. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5 000 zł. Zgodnie ze wskazanym przepisem, w jego brzmieniu obowiązującym zarówno w trakcie popełnienia przez oskarżonego każdego z czynów jak i w dacie wyrokowania, tj. 22 maja 2023 r., sąd skazując oskarżonego za ciąg występków z art. 244 k.k. zobowiązany był do orzeczenia świadczenia pieniężnego (por. wyrok SN z 29 września 2022 r., I KK 203/22).
Na marginesie podnieść nadto należało, że w razie skazania za przestępstwa składające się na ciąg przestępstw przewidziany w art. 91 § 1 k.k., zawarta w przepisie dyrektywa nakazująca wymierzenie jednej kary za wszystkie przestępstwa ma odpowiednie zastosowanie do orzekania środków karnych tego samego rodzaju (zob. uchwałę SN z 26 września 2002 r., I KZP 21/02; wyrok SN z 3 czerwca 2020 r., I KK 66/19.
W kontekście przytoczonych okoliczności nie budzi wątpliwości, że sąd dopuścił się rażącego naruszenia prawa karnego materialnego, które miało istotny wpływ na treść wyroku, gdyż nie orzeczono wobec oskarżonego obligatoryjnego środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego, a zatem nie poniósł on wszystkich konsekwencji prawnych swojego czynu.
Mając to na uwadze, należało uchylić wyrok Sądu Rejonowego w Radziejowie w zaskarżonej części zakresie i w tym zakresie sprawę przekazać temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Z tych względów orzeczono jak na wstępie.
[J.J.]
[ms]
Tomasz Artymiuk      Marek Pietruszyński     Barbara Skoczkowska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI