V KK 67/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła subsydiarnego aktu oskarżenia wniesionego przez oskarżycieli subsydiarnych przeciwko P. K. i J. G. Sąd Rejonowy wezwał pełnomocnika oskarżycieli do usunięcia braków formalnych aktu oskarżenia, w tym dołączenia odpisu wraz z tłumaczeniem na język niemiecki, gdyż jeden z oskarżonych nie władał językiem polskim. Termin na usunięcie braku nie został dotrzymany, a pełnomocnik poinformował o trudnościach z uzyskaniem tłumaczenia. Sąd Rejonowy uznał akt oskarżenia za bezskuteczny. Sąd Okręgowy utrzymał to postanowienie w mocy. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 440 k.p.k., poprzez nierozpoznanie zażalenia w pełnym zakresie i utrzymanie w mocy wadliwego zarządzenia. Sąd Najwyższy uznał, że wezwanie do usunięcia braków formalnych powinno być skierowane do strony, a nie jej pełnomocnika, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i doktryną. W związku z tym, termin do usunięcia braków formalnych nie rozpoczął biegu, a uznanie aktu oskarżenia za bezskuteczny było rażąco niesprawiedliwe i naruszało prawo do sądu. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego oraz zarządzenie Sądu Rejonowego, wskazując, że obowiązek zapewnienia tłumaczenia aktu oskarżenia spoczywa na sądzie, a koszty ponosi Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wezwania do usunięcia braków formalnych aktu oskarżenia, roli pełnomocnika, obowiązku tłumaczenia dla oskarżonego nieznającego języka polskiego oraz zakresu kontroli sądu drugiej instancji na podstawie art. 440 k.p.k.
Dotyczy specyficznej sytuacji subsydiarnego aktu oskarżenia i braku znajomości języka polskiego przez oskarżonego, ale zasady dotyczące wezwań i kontroli odwoławczej mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wezwanie do usunięcia braków formalnych aktu oskarżenia powinno być skierowane do pełnomocnika oskarżyciela subsydiarnego, czy do samego oskarżyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wezwanie do usunięcia braków formalnych aktu oskarżenia powinno być skierowane do strony (oskarżyciela subsydiarnego), a nie do jej pełnomocnika.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i doktryną, pojęcie 'osoby, od której pismo pochodzi' w kontekście art. 120 § 1 k.p.k. odnosi się do strony, a nie jej przedstawiciela procesowego. Wezwanie skierowane do pełnomocnika nie rozpoczyna biegu terminu do usunięcia braków.
Czy brak tłumaczenia aktu oskarżenia na język oskarżonego, który nie włada językiem polskim, stanowi brak formalny aktu oskarżenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Brak tłumaczenia aktu oskarżenia dla oskarżonego nie władającego językiem polskim nie stanowi braku formalnego aktu oskarżenia, a obowiązek zapewnienia tłumaczenia spoczywa na sądzie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że przepisy k.p.k. nie formułują wymogu dołączenia tłumaczenia aktu oskarżenia przez oskarżyciela. Konieczność sporządzenia tłumaczenia aktualizuje się przed doręczeniem aktu oskarżenia, a obowiązek zlecenia tłumaczenia należy do sądu, który ponosi związane z tym koszty.
Czy sąd drugiej instancji, rozpoznając zażalenie, powinien badać kwestie wykraczające poza granice zaskarżenia, jeśli utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia prowadziłoby do rażąco niesprawiedliwego rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji powinien rozpoznać środek odwoławczy w zakresie szerszym, jeśli utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia byłoby rażąco niesprawiedliwe, zgodnie z art. 440 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy rażąco naruszył art. 440 k.p.k., nie dostrzegając uchybienia w skierowaniu wezwania do usunięcia braku formalnego do niewłaściwego podmiotu, co skutkowało rażąco niesprawiedliwym pozbawieniem oskarżycieli prawa do sądu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| J. G. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
| Oskarżyciele subsydiarni | inne | oskarżyciel subsydiarny |
Przepisy (7)
Główne
k.p.k. art. 120 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wezwanie do usunięcia braków formalnych pisma procesowego powinno być kierowane do osoby, od której pismo pochodzi (strony), a nie do jej pełnomocnika.
k.p.k. art. 120 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Uznanie pisma procesowego za bezskuteczne następuje, gdy braki nie zostaną usunięte w terminie, jednakże termin ten musi być prawidłowo rozpoczęty.
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
Sąd drugiej instancji orzeka niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów, jeśli utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia byłoby rażąco niesprawiedliwe.
Pomocnicze
k.p.k. art. 72 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Akt oskarżenia doręcza się oskarżonemu, który nie włada w wystarczającym stopniu językiem polskim, wraz z tłumaczeniem.
k.p.k. art. 204 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Sąd wzywa tłumacza, jeżeli zachodzi potrzeba przełożenia na język obcy pisma sporządzonego w języku polskim, co dotyczy również aktu oskarżenia.
k.p.k. art. 619 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Skarb Państwa ponosi koszty związane z udziałem tłumacza w postępowaniu w zakresie koniecznym dla zapewnienia oskarżonemu prawa do obrony.
k.p.k. art. 337
Kodeks postępowania karnego
Określa tryb usuwania braków formalnych aktu oskarżenia, stanowiąc lex specialis wobec art. 120 k.p.k. w zakresie braków samego aktu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wezwanie do usunięcia braków formalnych aktu oskarżenia skierowane do pełnomocnika, a nie do oskarżyciela subsydiarnego, jest wadliwe. • Brak tłumaczenia aktu oskarżenia nie jest brakiem formalnym aktu oskarżenia, a obowiązek zapewnienia tłumaczenia spoczywa na sądzie. • Sąd Okręgowy naruszył art. 440 k.p.k., nie badając sprawy w szerszym zakresie, co doprowadziło do rażąco niesprawiedliwego rozstrzygnięcia.
Godne uwagi sformułowania
nie można odmówić słuszności twierdzeniu zawartemu w kasacji • uznanie subsydiarnego aktu oskarżenia za bezskuteczny jawi się jako rażąco niesprawiedliwe • de facto pozbawiało oskarżycieli prawa do sądu • nie formułuje się wymogu dołączenia przez oskarżyciela tłumaczenia aktu oskarżenia • powinność zlecenia tłumaczenia aktu oskarżenia należy do sądu właściwego do rozpoznania sprawy
Skład orzekający
Henryk Gradzik
przewodniczący-sprawozdawca
Barbara Skoczkowska
członek
Dariusz Świecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wezwania do usunięcia braków formalnych aktu oskarżenia, roli pełnomocnika, obowiązku tłumaczenia dla oskarżonego nieznającego języka polskiego oraz zakresu kontroli sądu drugiej instancji na podstawie art. 440 k.p.k."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji subsydiarnego aktu oskarżenia i braku znajomości języka polskiego przez oskarżonego, ale zasady dotyczące wezwań i kontroli odwoławczej mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do sądu i obrony, a także precyzyjnej interpretacji procedury karnej w kontekście tłumaczenia i formalnych wymogów aktu oskarżenia. Pokazuje, jak drobne uchybienia proceduralne mogą prowadzić do poważnych konsekwencji.
“Czy brak tłumaczenia aktu oskarżenia może zamknąć drogę do sądu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.