V KK 66/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżycielki prywatnej od wyroku Sądu Okręgowego w Elblągu, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Elblągu uniewinniający W. P. od zarzutów zniesławienia (art. 212 § 1 k.k.) i znieważenia (art. 216 § 1 k.k.). Oskarżycielka prywatna E. K.– M. zarzucała W. P., że w bliżej nieokreślonym okresie od marca 2020 r. pomawiał ją i znieważał poprzez rozpowszechnianie treści słownych i wizualnych, między innymi na terenie Szpitala Miejskiego, informując o tym oskarżycielkę prywatną za pomocą wiadomości SMS. Sąd Rejonowy uniewinnił oskarżonego, a Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy. Pełnomocnik oskarżycielki prywatnej wniósł kasację, zarzucając m.in. naruszenie art. 2 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 45 Konstytucji RP poprzez pozbawienie sprawiedliwego procesu, naruszenie art. 487 k.p.k. i art. 332 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez bezpodstawne zarzucenie oskarżycielce, że akt oskarżenia nie obejmuje czynów z 2022 r., naruszenie art. 337 § 1 k.p.k. w zw. z art. 487 k.p.k. i art. 485 k.p.k. poprzez bezpodstawne zarzucenie, że nie rozszerzyła zarzutu na okres 2022 r., naruszenie art. 398 § 1 i 2 k.p.k. poprzez bezpodstawne zarzucenie dopuszczalności rozszerzenia zarzutów, oraz naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. poprzez ogólnikowe uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Wskazał, że pierwszy zarzut jest chybiony, gdyż Sąd odwoławczy ma prawo przeprowadzić postępowanie dowodowe i nie ma obowiązku uchylenia wyroku uniewinniającego. Zarzuty dotyczące zakresu czynów (punkty 2-4) nie dotyczą wyroku Sądu odwoławczego, a są polemiką z krytyką prywatnego aktu oskarżenia, który musi precyzyjnie opisywać czyn i jego ramy czasowe. Sąd nie ma obowiązku ingerować w zakres skargi prywatnej. Ostatni zarzut dotyczący uzasadnienia został uznany za niezasadny, gdyż Sąd Okręgowy rozważył wszystkie zarzuty apelacji, a brak było podstaw do przypisania oskarżonemu przestępstw zniesławienia i zniewagi w przyjętym okresie. Sąd Najwyższy obciążył oskarżycielkę prywatną kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja wymogów formalnych prywatnego aktu oskarżenia, zakresu kontroli instancyjnej w sprawach karnych oraz możliwości prowadzenia postępowania dowodowego przez sąd odwoławczy.
Dotyczy specyfiki postępowania z oskarżenia prywatnego i interpretacji przepisów k.p.k. w kontekście konkretnych zarzutów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd odwoławczy, przeprowadzając postępowanie dowodowe w ramach rozpoznawania apelacji od wyroku uniewinniającego, narusza prawo do sprawiedliwego procesu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy ma prawo przeprowadzić postępowanie dowodowe w ramach rozpoznawania apelacji od wyroku uniewinniającego, a sytuacja taka stanowi normę, gdyż Sąd odwoławczy, uchylając orzeczenie uniewinniające i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, musi być przekonany o zasadności pociągnięcia oskarżonego do odpowiedzialności karnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że możliwość przeprowadzenia postępowania dowodowego przez sąd odwoławczy w celu oceny zasadności apelacji od wyroku uniewinniającego jest zgodna z przepisami Kodeksu postępowania karnego i nie narusza prawa do sprawiedliwego procesu. Nie istnieje ustawowy obowiązek uchylenia wyroku uniewinniającego w takiej sytuacji.
Jakie są wymogi formalne prywatnego aktu oskarżenia dotyczące określenia czynu i jego ram czasowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Prywatny akt oskarżenia musi opisywać czyn (zdarzenie historyczne) i przedstawić dowody, które go uzasadniają, podobnie jak prokuratorski akt oskarżenia. Musi dawać podstawy do prowadzenia postępowania karnego o konkretny czyn, wyznaczony między innymi ramami czasowymi. Oskarżyciel prywatny jest odpowiedzialny za właściwe sformułowanie skargi i zgromadzenie dowodów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że prywatny akt oskarżenia musi być precyzyjny, w tym określać czas popełnienia czynu. Brak rozszerzenia aktu oskarżenia przez oskarżyciela prywatnego o późniejsze zdarzenia stanowi konsekwencję jego braku inicjatywy, a sąd nie jest zobowiązany do ingerowania w zakres skargi prywatnej.
Czy uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego musi odnosić się do każdego wątku podniesionego w apelacji, aby spełnić wymogi kontroli instancyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego nie musi odnosić się do każdego wątku apelacji, jeśli nawiązując do treści uzasadnienia sądu pierwszej instancji, pozwala na ustalenie, że sąd odwoławczy rozważył wszystkie podniesione zarzuty i wnioski. Niedosyt co do obszerności wywodu nie zawsze oznacza rażące naruszenie prawa procesowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że mimo pewnego niedosytu co do obszerności wywodu Sądu Okręgowego, uzasadnienie to pozwalało na ustalenie, że sąd rozważył wszystkie zarzuty apelacji. Brak było podstaw do przypisania oskarżonemu popełnienia zarzucanych czynów w przyjętym okresie, co stanowiło kluczową kwestię.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. P. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| E. K.– M. | osoba_fizyczna | oskarżycielka prywatna |
Przepisy (23)
Główne
k.p.k. art. 535 § 3
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.k. art. 212 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 216 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 2 § 1
Kodeks postępowania karnego
Konstytucja RP art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.k. art. 487
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 332 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 337 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 485
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 398 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 398 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 430 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 432
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 454
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 539a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 636 § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw do przypisania oskarżonemu popełnienia przestępstw zniesławienia i zniewagi w przyjętym w akcie oskarżenia okresie. • Prywatny akt oskarżenia musi być precyzyjny co do czynu i jego ram czasowych. • Sąd odwoławczy ma prawo przeprowadzić postępowanie dowodowe w ramach rozpoznawania apelacji od wyroku uniewinniającego. • Uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego, nawiązując do uzasadnienia sądu pierwszej instancji, może być wystarczające, jeśli pozwala na ustalenie, że sąd rozważył wszystkie zarzuty apelacji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 2 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 45 Konstytucji RP poprzez pozbawienie oskarżycielki prywatnej sprawiedliwego procesu. • Naruszenie art. 487 k.p.k. w zw. z art. 332 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez bezpodstawne zarzucenie oskarżycielce, że akt oskarżenia nie obejmuje czynów z 2022 r. • Naruszenie art. 337 § 1 k.p.k. w zw. z art. 487 k.p.k. w zw. z art. 485 k.p.k. poprzez bezpodstawne zarzucenie, że nie rozszerzyła zarzutu na okres 2022 r. • Naruszenie art. 398 § 1 i 2 k.p.k. poprzez bezpodstawne zarzucenie dopuszczalności rozszerzenia zarzutów. • Naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. poprzez ogólnikowe uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego.
Godne uwagi sformułowania
Kasacja jest oczywiście bezzasadna • Nie jest bowiem prawdą, że w świetle obowiązujących norm postępowania karnego niemożliwe jest uchylenie wyroku uniewinniającego po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego. • Prywatny akt oskarżenia musi przyjąć formę oskarżenia, czyli opisać czyn (zdarzenie historyczne), z jakim oskarżyciel wiąże realizację znamion określonego typu, a także przedstawić dowody, jakie uzasadniają oskarżenie. • Czym innym są bowiem zniesławienie i zniewaga w języku potocznym, a czym innym w rozumieniu prawa karnego, o czym reprezentujący oskarżycielkę prywatną profesjonalny pełnomocnik musi wiedzieć.
Skład orzekający
Eugeniusz Wildowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych prywatnego aktu oskarżenia, zakresu kontroli instancyjnej w sprawach karnych oraz możliwości prowadzenia postępowania dowodowego przez sąd odwoławczy."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania z oskarżenia prywatnego i interpretacji przepisów k.p.k. w kontekście konkretnych zarzutów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, w szczególności wymogów formalnych aktu oskarżenia i zakresu kontroli sądowej, co jest interesujące dla prawników procesualistów.
“Czy prywatny akt oskarżenia musi być idealny? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.