V KK 649/21
Podsumowanie
Sąd Najwyższy uniewinnił skazanego za uchylanie się od służby wojskowej, stwierdzając, że stawienie się w stanie nietrzeźwości nie jest równoznaczne z 'niezgłoszeniem się' wymaganym przez przepis.
Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku skazującego W. R. za nieusprawiedliwione niestawienie się do służby wojskowej. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylając wyrok. Kluczowe było stwierdzenie, że stawienie się do służby w stanie nietrzeźwości nie jest tym samym co 'niezgłoszenie się', co jest jedynym znamieniem przestępstwa z art. 144 § 1 k.k. W konsekwencji, W. R. został uniewinniony.
Sąd Rejonowy w S. skazał W. R. za przestępstwo z art. 144 § 1 k.k., polegające na niestawieniu się do odbycia krótkotrwałych ćwiczeń wojskowych. Wyrok zapadł na posiedzeniu, w trybie art. 335 § 2 k.p.k., na wniosek prokuratora, bez przeprowadzania rozprawy. Kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny, zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., wskazując, że okoliczności czynu budziły wątpliwości i nie wyczerpywały znamion przestępstwa. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 5 k.p.k., uznał kasację za zasadną. Podkreślono, że sąd uwzględniając wniosek o skazanie bez rozprawy, musi mieć pewność, że okoliczności czynu nie budzą wątpliwości. W tej sprawie W. R. stawił się do służby wojskowej, jednak był w stanie nietrzeźwości. Sąd Najwyższy rozróżnił stawienie się w stanie nietrzeźwości od 'niezgłoszenia się', które jest jedynym znamieniem przestępstwa z art. 144 § 1 k.k. Tym samym, skazanie było oczywiście niesłuszne, a Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i uniewinnił W. R.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, stawienie się do służby wojskowej w stanie nietrzeźwości nie jest równoznaczne z 'niezgłoszeniem się', które jest jedynym znamieniem przestępstwa z art. 144 § 1 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis art. 144 § 1 k.k. penalizuje wyłącznie 'niezgłoszenie się' do służby wojskowej w określonym terminie i miejscu. Stawienie się, nawet w stanie nietrzeźwości, nie jest tym samym co niestawienie się, a sąd nie powinien bezkrytycznie przyjmować wniosku o skazanie bez rozprawy, jeśli stan faktyczny budzi wątpliwości co do wyczerpania znamion czynu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i uniewinnienie
Strona wygrywająca
W. R.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. R. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (8)
Główne
k.k. art. 144 § § 1
Kodeks karny
Karze podlega ten, kto będąc powołanym do pełnienia czynnej służby wojskowej, nie zgłasza się do odbywania tej służby w określonym terminie i miejscu. Jedynym kryterium jest 'niezgłoszenie się'.
Pomocnicze
k.p.k. art. 335 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sąd może uwzględnić wniosek o skazanie bez rozprawy, gdy okoliczności czynu nie budzą wątpliwości.
k.p.k. art. 335 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Prokurator może wystąpić z wnioskiem o wydanie wyroku skazującego i orzeczenie uzgodnionej kary.
k.p.k. art. 343 § § 7
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy kontroli wniosku o skazanie bez rozprawy.
k.k. art. 37a
Kodeks karny
k.k. art. 34 § § 1 i § 1a pkt 1 oraz § 2
Kodeks karny
k.k. art. 35 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stawienie się do służby wojskowej w stanie nietrzeźwości nie jest równoznaczne z 'niezgłoszeniem się' w rozumieniu art. 144 § 1 k.k. Okoliczności popełnienia czynu budziły wątpliwości, co uniemożliwiało skazanie bez rozprawy na podstawie art. 335 § 2 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
Jedynym więc kryterium odnoszącym się do uchylania się do odbywania służby wojskowej jest „niezgłoszenie się” do odbywania tej służby w określonym terminie i miejscu Sąd Rejonowy przypisując oskarżonemu popełnienie zarzucanego mu czynu błędnie zrównał jego stan psychofizyczny z jego niestawiennictwem, będącym przesłanką odpowiedzialności karnej. W okolicznościach niniejszej sprawy oczywistym jest więc , że W. R. nie wyczerpał swoim zachowaniem dyspozycji art. 144 § 1 k.k.
Skład orzekający
Tomasz Artymiuk
przewodniczący
Barbara Skoczkowska
sprawozdawca
Włodzimierz Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje istotną różnicę między formalnym stawieniem się do służby a jej faktycznym odbyciem, a także podkreśla rolę sądu w kontroli wniosków o skazanie bez rozprawy. Jest to ciekawy przykład interpretacji znamion przestępstwa.
“Czy stawienie się na służbę wojskową na kacu to przestępstwo? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN Sygn. akt V KK 649/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 stycznia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący) SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca) SSN Włodzimierz Wróbel Protokolant Katarzyna Wełpa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 18 stycznia 2022 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w sprawie W. R. , skazanego za czyn z art. 144 § 1 k.k., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na korzyść skazanego, od wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 7 marca 2019 r., sygn. akt II K […] 1. uchyla zaskarżony wyrok i uniewinnia W. R. od popełnienia przypisanego mu przestępstwa z art. 144 § 1 k.k.; 2. obciąża Skarb Państwa kosztami postępowania w sprawie. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w S. wyrokiem z dnia 7 marca 2019 r., sygn. akt II K […] , uznał W. R. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu polegającego na tym, że: „będąc powołanym przez WKU S. kartą powołania seria […] nr […] z dnia 25.10.2018 r. do odbycia krótkotrwałych ćwiczeń wojskowych w terminie od 21.10.2018 r. do 30.10.2018 r. do Jednostki Wojskowej […] w S., nie stawił się w dniu 21.11.2018 r. do godziny 08:00 do odbycia tych ćwiczeń wojskowych” tj. przestępstwa z art. 144 § 1 k.k. i za to na mocy art. 144 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 37a k.k. i art. 34 § 1 i § 1a pkt 1 oraz § 2 k.k. i art. 35 § 1 k.k. wymierzył mu karę 9 miesięcy ograniczenia wolności polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym. Wyrok zapadł na posiedzeniu, w uwzględnieniu złożonego przez prokuratora, w trybie art. 335 § 2 k.p.k., wniosku o skazanie W. R. bez przeprowadzania rozprawy i orzeczenie uzgodnionej z oskarżonym kary. Orzeczenie to nie zostało zaskarżone i uprawomocniło się w dniu 15 marca 2019 roku. Kasację od tego wyroku wniósł, na korzyść skazanego, Prokurator Generalny, który zaskarżając go w całości zarzucił: „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego - art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., polegające na niezasadnym uznaniu, że okoliczności popełnienia zarzucanego czynu nie budzą wątpliwości i uwzględnieniu wniosku prokuratora i skazaniu W. R. za występek z art. 144 § 1 k.k. bez przeprowadzenia rozprawy pomimo, iż popełniony przez niego czyn nie wyczerpywał określonych w tym przepisie ustawowych znamion przestępstwa”. Podnosząc taki zarzut Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w całości i uniewinnienie W. R. od popełnienia przypisanego mu czynu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja Prokuratora Generalnego wniesiona korzyść skazanego W. R., jako zasadna w stopniu oczywistym podlegała uwzględnieniu na posiedzeniu bez udziału stron w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Istotnie w przedmiotowej sprawie doszło do rażącej obrazy wskazanych w kasacji przepisów. W myśl art. 335 § 2 k.p.k. prokurator może wystąpić z wnioskiem o wydanie wyroku skazującego i orzeczenie uzgodnionych z oskarżonym kary i środka karnego, a Sąd taki wniosek może uwzględnić tylko wówczas, gdy okoliczności zarzucanego oskarżonemu w akcie oskarżenia czynu nie budzą żadnych wątpliwości. Przy czym odnoszą się one nie tylko do zasadniczej kwestii sprawstwa czynu przez określoną osobę, ale do wszystkich istotnych okoliczności jego popełnienia, w tym mających znaczenie dla oceny prawnej czynu. Słusznie wskazuje skarżący, że Sąd Rejonowy w S. uwzględniając wniosek prokuratora i wydając wyrok skazujący bez przeprowadzenia rozprawy nie dokonał należytej kontroli przesłanek wskazanych w art. 335 § 1 k.p.k., gdyż wynikający z akt sprawy stan faktyczny nie pozwalał Sądowi na bezkrytyczne jego uwzględnienie, a obligował do skierowania sprawy na rozprawę. Z materiału dowodowego wynika bowiem, że W. R. zgłosił się do odbycia służby wojskowej w wyznaczonym miejscu i czasie, jednakże był on w stanie nietrzeźwym, co potwierdzają wyniki z przebiegu badania stanu jego nietrzeźwości urządzeniem elektronicznym. Zgodnie natomiast z art. 144 § 1 k.k. karze podlega ten, kto będąc powołany do pełnienia czynnej służby wojskowej, nie zgłasza się do odbywania tej służby w określonym terminie i miejscu. Jedynym więc kryterium odnoszącym się do uchylania się do odbywania służby wojskowej jest „niezgłoszenie się” do odbywania tej służby w określonym terminie i miejscu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2021 r., sygn. akt I KZP 11/20). W sprawie tej Sąd Rejonowy przypisując oskarżonemu popełnienie zarzucanego mu czynu błędnie zrównał jego stan psychofizyczny z jego niestawiennictwem, będącym przesłanką odpowiedzialności karnej. W okolicznościach niniejszej sprawy oczywistym jest więc , że W. R. nie wyczerpał swoim zachowaniem dyspozycji art. 144 § 1 k.k. Z uwagi na to, że W. R. nie popełnił przypisanego mu czynu, a zatem jego skazanie było oczywiście niesłuszne, konieczne było uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 7 marca 2019 r. i uniewinnienie go od popełnienia przypisanego mu przestępstwa z art. 144 § 1 k.k. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę