V KK 648/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w S., który skazał B.S. za przestępstwo z art. 144 § 1 k.k. (niestawienie się do odbycia krótkotrwałych ćwiczeń wojskowych). Sąd Rejonowy uznał B.S. winnym i wymierzył mu karę grzywny, orzekając w trybie nakazowym, ponieważ uznał, że okoliczności czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, wskazując, że sąd niezasadnie uznał brak wątpliwości i skazał oskarżonego pomimo niewyczerpania znamion przestępstwa. Sąd Najwyższy przychylił się do kasacji, stwierdzając, że tryb nakazowy wymaga braku wątpliwości co do wszystkich znamion czynu. W niniejszej sprawie wątpliwości budziło to, czy stawienie się do służby wojskowej w stanie nietrzeźwości jest równoznaczne z niestawieniem się. Sąd Najwyższy, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, podkreślił, że art. 144 § 1 k.k. dotyczy wyłącznie braku stawiennictwa, a nie stawiennictwa w stanie nietrzeźwości. Ponieważ B.S. stawił się do jednostki wojskowej, choć pod wpływem alkoholu, nie popełnił przestępstwa z art. 144 § 1 k.k. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i uniewinnił B.S., obciążając jednocześnie Skarb Państwa kosztami procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja znamion przestępstwa niestawienia się do czynnej służby wojskowej (art. 144 § 1 k.k.) oraz warunków dopuszczalności wydania wyroku nakazowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji niestawienia się do służby wojskowej w stanie nietrzeźwości; nie dotyczy innych form uchylania się od służby.
Zagadnienia prawne (2)
Czy stawienie się do odbycia czynnej służby wojskowej w stanie nietrzeźwości wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 144 § 1 k.k. (niestawienie się do odbywania służby)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stawienie się do odbycia czynnej służby wojskowej w stanie nietrzeźwości nie jest równoznaczne z niestawieniem się do odbywania tej służby i nie wyczerpuje znamion przestępstwa z art. 144 § 1 k.k.
Uzasadnienie
Przestępstwo z art. 144 § 1 k.k. dotyczy wyłącznie zaniechania stawienia się w określonym miejscu i czasie. Ustawodawca nie przewidział penalizacji stawiennictwa w stanie nietrzeźwości w tym przepisie. Wątpliwości co do znamion czynu wykluczają możliwość orzeczenia wyroku nakazowego.
Czy sąd może wydać wyrok nakazowy, gdy istnieją wątpliwości co do znamion czynu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podstawowym warunkiem wydania wyroku nakazowego jest stwierdzenie braku wątpliwości co do okoliczności czynu i winy oskarżonego, w tym realizacji wszystkich znamion przestępstwa.
Uzasadnienie
Wątpliwości w zakresie sprawstwa, winy lub realizacji znamion przestępstwa wyłączają dopuszczalność orzekania w trybie nakazowym i nakazują skierowanie sprawy na rozprawę.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. S. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (4)
Główne
k.k. art. 144 § § 1
Kodeks karny
Przestępstwo popełnia tylko ten, kto będąc powołanym do pełnienia czynnej służby wojskowej nie zgłasza się do odbywania tej służby w określonym terminie i miejscu. Znamię 'nie zgłasza się do odbywania' obejmuje wyłącznie zaniechanie stawienia się w określonym miejscu i czasie.
k.p.k. art. 500 § § 1
Kodeks postępowania karnego
W sprawach, w których prowadzono dochodzenie, sąd może wydać wyrok nakazowy, jeśli przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne i można orzec karę ograniczenia wolności lub grzywny.
k.p.k. art. 500 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawowym warunkiem wydania wyroku nakazowego jest stwierdzenie na podstawie zebranego materiału, że okoliczności czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości.
Pomocnicze
k.p.k. art. 632 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do obciążenia Skarbu Państwa kosztami procesu w przypadku uchylenia wyroku i uniewinnienia oskarżonego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe zastosowanie trybu nakazowego przez Sąd Rejonowy. • Niewyczerpanie przez oskarżonego znamion przestępstwa z art. 144 § 1 k.k. poprzez niestawienie się do służby wojskowej. • Stawienie się do służby wojskowej w stanie nietrzeźwości nie jest równoznaczne z niestawieniem się.
Godne uwagi sformułowania
brak dopełnienia przez ustawodawcy znamion art. 144 § 1 k.k. o jeszcze inne zachowania aniżeli wskazane w tym przepisie (np. o stawiennictwo do pełnienia służby wojskowej w stanie nietrzeźwości), z góry wyklucza możliwość skazania za stypizowane w nim przestępstwo • stan psychofizyczny wywołany spożyciem alkoholu przez taką osobę, która stawiła się do odbycia służby wojskowej w określonym czasie i miejscu, nie może być traktowany jako równoznaczny z niestawieniem się przez nią do odbywania takiej służby
Skład orzekający
Marek Motuk
przewodniczący
Marek Siwek
sprawozdawca
Igor Zgoliński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa niestawienia się do czynnej służby wojskowej (art. 144 § 1 k.k.) oraz warunków dopuszczalności wydania wyroku nakazowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niestawienia się do służby wojskowej w stanie nietrzeźwości; nie dotyczy innych form uchylania się od służby.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie przepisów prawa karnego i procesowego, nawet w pozornie prostych przypadkach. Interpretacja znamion przestępstwa i ograniczenia trybu nakazowego są kluczowe dla praktyków.
“Czy stawienie się do wojska po alkoholu to przestępstwo? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.