V KK 647/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w S., który skazał T. M. za przestępstwo z art. 144 § 1 k.k. (niestawienie się do odbycia krótkotrwałych ćwiczeń wojskowych). Sąd Rejonowy wydał wyrok skazujący bez rozprawy, uznając okoliczności popełnienia czynu i winę skazanego za niebudzące wątpliwości. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów k.p.k., w tym art. 343 § 7 w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., wskazując, że czyn przypisany T. M. nie wyczerpywał znamion przestępstwa. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska kasacji, podkreślając, że sąd pierwszej instancji nie dokonał należytej kontroli przesłanek skazania bez rozprawy. Kluczowe było stwierdzenie, że T. M. stawił się w wyznaczonym terminie i miejscu, choć był w stanie nietrzeźwości. Sąd Najwyższy, odwołując się do własnego orzecznictwa (I KZP 11/20), podkreślił konieczność literalnej wykładni art. 144 § 1 k.k., zgodnie z którą 'niezgłoszenie się' oznacza wyłącznie zaniechanie fizycznego stawienia się. Stawienie się w stanie nietrzeźwości nie może być utożsamiane z niestawieniem się. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i uniewinnił T. M.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja znamion przestępstwa niestawienia się do służby wojskowej (art. 144 § 1 k.k.) oraz prawidłowość stosowania trybu skazania bez rozprawy.
Dotyczy specyficznej sytuacji stawienia się w stanie nietrzeźwości. Wykładnia literalna może być kwestionowana w innych kontekstach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy stawienie się do odbycia służby wojskowej w wyznaczonym terminie i miejscu, lecz w stanie nietrzeźwości, wypełnia znamiona przestępstwa 'niezgłoszenia się' w rozumieniu art. 144 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stawienie się w stanie nietrzeźwości nie jest równoznaczne z 'niezgłoszeniem się' do odbycia służby wojskowej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił konieczność literalnej wykładni art. 144 § 1 k.k. Zgodnie z językowym znaczeniem, 'niezgłoszenie się' oznacza wyłącznie zaniechanie fizycznego stawienia się. Stawienie się w stanie psychofizycznym uniemożliwiającym podjęcie służby, np. w stanie nietrzeźwości, nie może być utożsamiane z niestawieniem się.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował tryb skazania bez rozprawy (art. 335 k.p.k.), uznając okoliczności popełnienia przestępstwa i winę sprawcy za niebudzące wątpliwości, mimo stawienia się w stanie nietrzeźwości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie dokonał należytej kontroli przesłanek skazania bez rozprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd pierwszej instancji zaakceptował wniosek prokuratora o skazanie bez rozprawy, nieprawidłowo uznając stawienie się w stanie nietrzeźwości za równoznaczne z niestawieniem się, co stanowiło wadliwe zastosowanie trybu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. M. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (4)
Główne
k.k. art. 144 § § 1
Kodeks karny
Znamiona przestępstwa 'niezgłoszenia się' do odbycia służby wojskowej należy interpretować literalnie jako zaniechanie fizycznego stawienia się w określonym terminie i miejscu. Stawienie się w stanie nietrzeźwości nie jest równoznaczne z niestawieniem się.
Pomocnicze
k.p.k. art. 335 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymaga należytej kontroli sądu co do istnienia przesłanek skazania bez rozprawy, w szczególności tego, czy okoliczności popełnienia przestępstwa i wina sprawcy nie budzą wątpliwości.
k.p.k. art. 343 § § 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Reguluje tryb rozpoznawania kasacji na posiedzeniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stawienie się w wyznaczonym terminie i miejscu, nawet w stanie nietrzeźwości, nie jest równoznaczne z 'niezgłoszeniem się' w rozumieniu art. 144 § 1 k.k. • Sąd pierwszej instancji nie dokonał należytej kontroli przesłanek skazania bez rozprawy. • Konieczność literalnej wykładni znamion przestępstwa.
Godne uwagi sformułowania
To jest postąpienie oczywiście wadliwe. • Trafny jest bowiem pogląd zaprezentowany przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 26 maja 2021 r., sygn.akt IKZP 11/20, o konieczności stosowania wykładni literalnej tego przepisu, a konkretnie znamienia jakim jest „niezgłoszenie się” do odbywania służby wojskowej w określonym terminie i miejscu. • Literalna wykładnia musi zaś prowadzić do wniosku, że oznacza ono wyłącznie zaniechanie fizycznego stawienia się (wbrew obowiązkowi) w określonym miejscu i czasie.
Skład orzekający
Andrzej Siuchniński
przewodniczący-sprawozdawca
Andrzej Stępka
członek
Paweł Wiliński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa niestawienia się do służby wojskowej (art. 144 § 1 k.k.) oraz prawidłowość stosowania trybu skazania bez rozprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji stawienia się w stanie nietrzeźwości. Wykładnia literalna może być kwestionowana w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna wykładnia przepisów i jak literalne znaczenie słów może decydować o losach sprawy karnej, nawet w kontekście służby wojskowej.
“Czy stawienie się na ćwiczenia wojskowe w stanie nietrzeźwości to to samo co niestawienie się? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.