V KK 647/21
Podsumowanie
Sąd Najwyższy uniewinnił skazanego od zarzutu niestawienia się do służby wojskowej, uznając, że stawienie się w stanie nietrzeźwości nie jest równoznaczne z niestawieniem się.
Sąd Rejonowy skazał T. M. za niestawienie się do krótkotrwałych ćwiczeń wojskowych. Sąd Najwyższy uchylił ten wyrok na skutek kasacji Prokuratora Generalnego. Uznano, że stawienie się w wyznaczonym terminie i miejscu, nawet w stanie nietrzeźwości, nie jest równoznaczne z 'niezgłoszeniem się' w rozumieniu art. 144 § 1 k.k., co wymaga literalnej wykładni przepisu.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w S., który skazał T. M. za przestępstwo z art. 144 § 1 k.k. (niestawienie się do odbycia krótkotrwałych ćwiczeń wojskowych). Sąd Rejonowy wydał wyrok skazujący bez rozprawy, uznając okoliczności popełnienia czynu i winę skazanego za niebudzące wątpliwości. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów k.p.k., w tym art. 343 § 7 w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., wskazując, że czyn przypisany T. M. nie wyczerpywał znamion przestępstwa. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska kasacji, podkreślając, że sąd pierwszej instancji nie dokonał należytej kontroli przesłanek skazania bez rozprawy. Kluczowe było stwierdzenie, że T. M. stawił się w wyznaczonym terminie i miejscu, choć był w stanie nietrzeźwości. Sąd Najwyższy, odwołując się do własnego orzecznictwa (I KZP 11/20), podkreślił konieczność literalnej wykładni art. 144 § 1 k.k., zgodnie z którą 'niezgłoszenie się' oznacza wyłącznie zaniechanie fizycznego stawienia się. Stawienie się w stanie nietrzeźwości nie może być utożsamiane z niestawieniem się. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i uniewinnił T. M.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, stawienie się w stanie nietrzeźwości nie jest równoznaczne z 'niezgłoszeniem się' do odbycia służby wojskowej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił konieczność literalnej wykładni art. 144 § 1 k.k. Zgodnie z językowym znaczeniem, 'niezgłoszenie się' oznacza wyłącznie zaniechanie fizycznego stawienia się. Stawienie się w stanie psychofizycznym uniemożliwiającym podjęcie służby, np. w stanie nietrzeźwości, nie może być utożsamiane z niestawieniem się.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i uniewinnienie
Strona wygrywająca
T. M.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. M. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (4)
Główne
k.k. art. 144 § § 1
Kodeks karny
Znamiona przestępstwa 'niezgłoszenia się' do odbycia służby wojskowej należy interpretować literalnie jako zaniechanie fizycznego stawienia się w określonym terminie i miejscu. Stawienie się w stanie nietrzeźwości nie jest równoznaczne z niestawieniem się.
Pomocnicze
k.p.k. art. 335 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymaga należytej kontroli sądu co do istnienia przesłanek skazania bez rozprawy, w szczególności tego, czy okoliczności popełnienia przestępstwa i wina sprawcy nie budzą wątpliwości.
k.p.k. art. 343 § § 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Reguluje tryb rozpoznawania kasacji na posiedzeniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stawienie się w wyznaczonym terminie i miejscu, nawet w stanie nietrzeźwości, nie jest równoznaczne z 'niezgłoszeniem się' w rozumieniu art. 144 § 1 k.k. Sąd pierwszej instancji nie dokonał należytej kontroli przesłanek skazania bez rozprawy. Konieczność literalnej wykładni znamion przestępstwa.
Godne uwagi sformułowania
To jest postąpienie oczywiście wadliwe. Trafny jest bowiem pogląd zaprezentowany przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 26 maja 2021 r., sygn.akt IKZP 11/20, o konieczności stosowania wykładni literalnej tego przepisu, a konkretnie znamienia jakim jest „niezgłoszenie się” do odbywania służby wojskowej w określonym terminie i miejscu. Literalna wykładnia musi zaś prowadzić do wniosku, że oznacza ono wyłącznie zaniechanie fizycznego stawienia się (wbrew obowiązkowi) w określonym miejscu i czasie.
Skład orzekający
Andrzej Siuchniński
przewodniczący-sprawozdawca
Andrzej Stępka
członek
Paweł Wiliński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa niestawienia się do służby wojskowej (art. 144 § 1 k.k.) oraz prawidłowość stosowania trybu skazania bez rozprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji stawienia się w stanie nietrzeźwości. Wykładnia literalna może być kwestionowana w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna wykładnia przepisów i jak literalne znaczenie słów może decydować o losach sprawy karnej, nawet w kontekście służby wojskowej.
“Czy stawienie się na ćwiczenia wojskowe w stanie nietrzeźwości to to samo co niestawienie się? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN Sygn. akt V KK 647/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 lutego 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Andrzej Stępka SSN Paweł Wiliński Protokolant Katarzyna Wełpa w sprawie T. M. skazanego z art. 144 § 1 k.k., po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2022r., w Izbie Karnej, na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., kasacji, wniesionej, na korzyść skazanego, przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 21 marca 2019r., sygn. akt II K […] uchyla zaskarżony wyrok i uniewinnia T. M. od popełnienia przypisanego mu czynu z art. 144 § 1 k.k. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 21 marca 2019 roku, sygn. akt II K […] , Sąd Rejonowy w S. uznał T. M. za winnego tego, że będąc powołanym przez WKU S. kartą powołania seria P nr […] z dnia 26.09.2018 roku do odbycia krótkotrwałych ćwiczeń wojskowych w terminie od 21.11.2018 roku do 30.11.2018 roku do Jednostki Wojskowej […] w S., nie stawił się w dniu 21.11.2018 roku o godzinie 08:00 do odbycia tych ćwiczeń wojskowych - tj. przestępstwa z art. 144 § 1 k.k. i za to na mocy tego przepisu, przy zastosowaniu art. 37a k.k., wymierzył mu karę grzywny w wymiarze 70 - ciu stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 50 zł. Wyrok ten nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 29 marca 2019 r. Kasację od tego wyroku, na korzyść skazanego, wywiódł Prokurator Generalny, zarzucając: „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego - art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k. - polegające na niezasadnym uznaniu, że okoliczności popełnienia przez oskarżonego zarzucanego mu czynu nie budzą wątpliwości, uwzględnieniu wniosku prokuratora i skazaniu T. M. za czyn z art. 144 § 1 k.k. bez przeprowadzenia rozprawy pomimo, iż popełniony przez niego czyn nie wyczerpywał określonych w tym przepisie ustawowych znamion przestępstwa”. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego kasacją wyroku w całości i uniewinnienie T. M. od popełnienia przypisanego mu czynu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja Prokuratora Generalnego jest zasadna w stopniu oczywistym. Rację ma skarżący argumentując, że w niniejszej sprawie sąd uwzględniając wniosek prokuratora o wydanie wobec T. M. wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy, nie dokonał należytej kontroli istnienia przesłanek wskazanych w art. 335 § 1 k.p.k. Podstawową z nich jest ta, która zakłada, że okoliczności popełnienia przestępstwa i wina sprawcy nie budzą wątpliwości. Tymczasem, zgodnie z art. 144 § 1 k.k., określonej w tym przepisie karze podlega ten, kto będąc powołany do pełnienia czynnej służby wojskowej, nie zgłasza się do odbywania tej służby w określonym terminie i miejscu. Z akt sprawy wynika, że T. M. będąc powołanym przez WKU S. kartą powołania seria P nr […] z dnia 26.09.2018 r. do odbycia krótkotrwałych ćwiczeń wojskowych w terminie od 21.11.2018 r. do 30.11.2018 r. do Jednostki Wojskowej […] w S., stawił się w wyznaczonym terminie i miejscu będąc w stanie nietrzeźwości (0,39 mg/1 alkoholu w wydychanym powietrzu, k- 3). Zaakceptowanie przez Sąd Rejonowy w S. wniosku prokuratora, sporządzonego w trybie art. 335 § 1 i 2 k.p.k., wskazuje, iż Sąd ten uznał stawiennictwo T. M. w wyznaczonym terminie i miejscu, ale w stanie nietrzeźwości za równoznaczne z niestawiennictwem, znamionującym odpowiedzialnością karną z art. 144 § 1 k.k. To jest postąpienie oczywiście wadliwe. Trafny jest bowiem pogląd zaprezentowany przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 26 maja 2021 r., sygn.akt I KZP 11/20, (do którego to uzasadnienia należy w pełni odwołać się) o konieczności stosowania wykładni literalnej tego przepisu, a konkretnie znamienia jakim jest „niezgłoszenie się” do odbywania służby wojskowej w określonym terminie i miejscu. Literalna wykładnia musi zaś prowadzić do wniosku, że oznacza ono wyłącznie zaniechanie fizycznego stawienia się (wbrew obowiązkowi) w określonym miejscu i czasie. Brak jest podstaw by odstąpić od jasnego i oczywistego sensu językowego tego pojęcia i przyjąć, że stawienie się w określonym miejscu i czasie, lecz w stanie psychofizycznym uniemożliwiającym podjęcie służby wojskowej (np. w stanie nietrzeźwości) może być uznane za wypełniające znamię „niezgłoszenia się”, typizujące przestępstwo z art. 144 § 1 k.k. Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku. a.s.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę