V KK 646/19

Sąd Najwyższy2020-06-03
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
art. 178a k.k.art. 42 k.k.środek karnyzakaz prowadzenia pojazdówsubstancje odurzającemarihuanakasacjaSąd Najwyższyprawo karne materialne

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego w części dotyczącej zakazu prowadzenia pojazdów, uznając, że okres 2 lat jest krótszy niż wymagane minimum 3 lata wynikające z art. 42 § 2 k.k.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego w P., zarzucając naruszenie art. 42 § 2 k.k. poprzez orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów na okres 2 lat, podczas gdy przepis ten, obowiązujący od 18 maja 2015 r., nakazuje orzeczenie zakazu na okres nie krótszy niż 3 lata dla sprawcy przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. popełnionego po tej dacie. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej środka karnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego w P., który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w N. w sprawie oskarżonego D. M. o przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. (prowadzenie pojazdu pod wpływem substancji odurzającej). Sąd Okręgowy uznał oskarżonego za winnego popełnienia przestępstwa, wymierzył karę grzywny oraz orzekł środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że zgodnie z art. 42 § 2 k.k. (obowiązującym od 18 maja 2015 r.), zakaz prowadzenia pojazdów wobec sprawcy przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. popełnionego po tej dacie, powinien być orzeczony na okres nie krótszy niż 3 lata. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Prokuratora Generalnego, stwierdzając, że Sąd Okręgowy rażąco naruszył przepis art. 42 § 2 k.k., orzekając zakaz na okres krótszy niż ustawowe minimum. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w P. do ponownego rozpoznania w tym zakresie, nakazując uwzględnienie obowiązującej treści przepisu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 42 § 2 k.k. w brzmieniu obowiązującym od 18 maja 2015 r. wprowadził obowiązek orzeczenia zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów lub pojazdów określonego rodzaju na okres nie krótszy niż 3 lata.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że nowelizacja Kodeksu karnego z dnia 20 marca 2015 r. (Dz.U. 2015.541) wprowadziła obligatoryjny minimalny okres 3 lat zakazu prowadzenia pojazdów dla sprawców przestępstw z art. 178a § 1 k.k. popełnionych po 18 maja 2015 r. Orzeczenie krótszego zakazu stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w części dotyczącej środka karnego i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny (w zakresie kasacji)

Strony

NazwaTypRola
D. M.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji

Przepisy (13)

Główne

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

Dotyczy prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego.

k.k. art. 42 § § 2

Kodeks karny

W brzmieniu obowiązującym od 18.05.2015 r. nakłada obowiązek orzeczenia zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów lub pojazdów określonego rodzaju na okres nie krótszy niż 3 lata, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji był w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego.

Pomocnicze

k.k. art. 42 § § 3

Kodeks karny

k.k. art. 43a § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 63 § § 3

Kodeks karny

k.w. art. 87 § § 1

Kodeks wykroczeń

Dotyczy prowadzenia pojazdu w stanie po użyciu środka odurzającego.

k.w. art. 24 § § 1 i 3

Kodeks wykroczeń

k.w. art. 87 § § 3

Kodeks wykroczeń

k.w. art. 29 § § 1 i 2

Kodeks wykroczeń

k.w. art. 29 § § 4

Kodeks wykroczeń

k.p.w. art. 119 § § 1

Kodeks postępowania wykroczeniowego

Ustawa o zmianie ustawy Kodeks karny i niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. (Dz.U. 2015.541), która zmieniła m.in. art. 42 § 2 k.k.

Ustawa z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych art. 3 § ust. 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów na okres 2 lat przez Sąd Okręgowy stanowi rażące naruszenie art. 42 § 2 k.k., który nakazuje orzeczenie zakazu na okres nie krótszy niż 3 lata dla sprawcy przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. popełnionego po wejściu w życie nowelizacji.

Godne uwagi sformułowania

w sposób rażący dopuścił się obrazy przepisu art. 42 § 2 k.k. nie uwzględniało obowiązującej w tym zakresie regulacji o charakterze obligatoryjnym.

Skład orzekający

Jacek Błaszczyk

przewodniczący-sprawozdawca

Małgorzata Gierszon

członek

Marek Pietruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 42 § 2 k.k. w kontekście przestępstw popełnionych po dacie wejścia w życie nowelizacji oraz obligatoryjności minimalnego okresu zakazu prowadzenia pojazdów."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie przestępstw z art. 178a § 1 k.k. popełnionych po 18 maja 2015 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego związanego z bezpieczeństwem w ruchu drogowym i konsekwencjami prowadzenia pojazdu pod wpływem substancji odurzających, a także precyzyjnej interpretacji przepisów kodeksu karnego.

Sąd Najwyższy przypomina: za jazdę po narkotykach minimum 3 lata zakazu prowadzenia pojazdów!

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt V KK 646/19
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 czerwca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Błaszczyk (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Małgorzata Gierszon
‎
SSN Marek Pietruszyński
Protokolant Katarzyna Wełpa
w sprawie skazanego
D. M.
skazanego z art. 178a § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 3 czerwca 2020 r.
w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na niekorzyść,
od wyroku Sądu Okręgowego w P.,
z dnia 25 października 2019 r., sygn. akt XVII Ka (…),
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w N.,
z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. akt II K (…),
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i w tym zakresie sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w P. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
UZASADNIENIE
D. M.
został oskarżony o to, że w dniu 7 sierpnia 2018 r., o godzinie 19:06, na drodze publicznej, to jest autostradzie A2 na 116 km w kierunku Ś. w powiecie n., w woj. (…), prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny, to jest samochód marki Opel Insignia nr rej. (…) znajdując się pod wpływem substancji odurzającej w postaci konopi indyjskiej - marihuany, gdzie badania wykazały obecność delta - 9 THC w stężeniu 2,8 ng/ml i jego metabolitu karboksy - THC w stężeniu 34 ng/ml, tj. o czyn z art. 178a § 1 k.k.
Sąd Rejonowy w N. w dniu 12 czerwca 2019 r., w sprawie o sygn. akt II K (…), uznał:
1.
oskarżonego D. M. w granicach zarzutu za winnego tego, że w dniu 7 sierpnia 2018 r., około godziny 19:06, na drodze publicznej, tj. autostradzie A2, na 116 kilometrze w kierunku Ś., w powiecie n., prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny, to jest samochód marki Opel Insignia, o nr rej. (…) znajdując się w stanie po użyciu środka odurzającego działającego podobnie do alkoholu, w postaci ziela konopi indyjskich, gdzie badania wykazały obecność w jego krwi delta - 9 THC w stężeniu 2,8 ng/ml uznając, iż czyn ten stanowi wykroczenie z art. 87 § 1 k.w. i na podstawie art. 87 § 1 k.w. w zw. z art. 24 § 1 i 3 k.w. wymierzył mu karę grzywny w wysokości 700, 00 zł,
2.
na podstawie art. 87 § 3 k.w. w zw. z art. 29 § 1 i 2 k.w. orzekł wobec oskarżonego D. M. środek karny w postaci zakazu prowadzenia w ruchu lądowym pojazdów mechanicznych, dla których prowadzenia wymagane jest prawo jazdy kategorii ,.B”, na okres 1 roku, przy czym na poczet tego środka karnego na podstawie art. 29 § 4 k.w. zaliczył okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 7 sierpnia 2018 roku,
3.
na podstawie art. 119 § 1 k.p.w. zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania w wysokości 971, 81 zł, a na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. 1983 Nr 49, poz. 223 ze zm.) wymierzył mu opłatę w kwocie 70 zł (k. 109).
Po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez prokuratora
Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 25 października 2019 roku, sygn. akt XVII Ka
(…), zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:
1.
w pkt 1 oskarżonego D. M. uznał za winnego tego, że w dniu 7 sierpnia 2018 roku o godzinie 19:06 na drodze publicznej, tj. autostradzie A2 na 116 kilometrze w kierunku Ś., w powiecie nowotomyskim, prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny, tj. samochód marki Opel Insignia o nr rej. (…), znajdując się pod wpływem substancji odurzającej w postaci konopi indyjskiej, gdzie badania wykazały obecność delta - 9 THC w stężeniu 2,8 ng/ml, tj. przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. i za to przestępstwo na podstawie art. 178a § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu karę 120 stawek dziennych grzywny przy jednoczesnym określeniu wysokości jednej stawki, na podstawie art. 33 § 3 k.k., na kwotę 20 zł,
2.
w pkt 2 na podstawie art. 42 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego D. M. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat i na podstawie art. 63 § 3 k.k. na poczet orzeczonego środka karnego zaliczył okres zatrzymania prawa jazdy oskarżonego od dnia 7 sierpnia 2018 roku, zaś na podstawie art. 43a § 2 k.k. orzekł od oskarżonego D. M. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w kwocie 5 000 zł,
3.
w pkt 3 obciążył oskarżonego D. M. kosztami sądowymi w kwocie 971,81 zł.
Oskarżonego D. M. obciążył kosztami sądowymi za postępowanie odwoławcze w kwocie 50 zł w całości, a nadto wymierzył oskarżonemu jedną opłatę za obie instancje w kwocie 240 zł.
Kasację od wyroku Sądu Okręgowego w P. , wniósł - w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym na niekorzyść skazanego D. M. -Prokurator Generalny, który podnosząc zarzut naruszenia przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 42 § 2 k.k., poprzez orzeczenie wobec D. M. , oskarżonego o popełnienie w dniu 7 sierpnia 2018 r. przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres dwóch lat, podczas gdy zgodnie z przepisem art. 42 § 2 k.k., obowiązującym od dnia 18 maja 2015 r., orzeczenie powyższego zakazu wobec sprawcy przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. nie może nastąpić na okres
krótszy niż 3 lata, wniósł we wniosku
końcowym o uchylenie wyroku Sądu odwoławczego w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w P. do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się zasadna i to w stopniu oczywistym uzasadniającym jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 42 § 2 k.k. w brzmieniu nadanym mu przez ustawę z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny i niektórych innych ustaw (Dz.U. 2015.541, ze zm.), obowiązującym od dnia 18 maja 2015 r., wprowadził obowiązek orzeczenia zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów lub pojazdów określonego rodzaju, na okres nie krótszy niż 3 lata, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, jako osoba uczestnicząca w ruchu był w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia określonego w art. 173, art. 174 lub art. 177 k.k.
W realiach niniejszej sprawy, że D. M. popełnił przypisane mu przestępstwo w dniu 7 sierpnia 2018 r., a zatem zgodnie z art. 42 § 2 k.k. powinien zostać wobec niego orzeczony zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju na okres co najmniej 3 lat.
Sąd Okręgowy w P. dokonując zmiany wyroku Sądu pierwszej instancji i orzekając wobec oskarżonego D. M. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, a więc w wymiarze niższym aniżeli pozwala na to ustawa, w sposób rażący dopuścił się obrazy przepisu art. 42 § 2 k.k. Rażące naruszenie powyższego przepisu miało przy tym istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, skutkowało bowiem takim ukształtowaniem orzeczenia o środku karnym, które nie uwzględniało obowiązującej w tym zakresie regulacji o charakterze obligatoryjnym. Implikowało to konieczność uchylenia wyroku Sądu Okręgowego w P. w zakresie rozstrzygnięcia o środku karnym i przekazaniem sprawy w tej części do ponownego rozpoznania temu Sądowi.
Procedując powtórnie w zakresie, w jakim nastąpiło przekazanie, Sąd Okręgowy uwzględni obowiązującą treść przepisu art. 42§ 2 k.k.
Kierując się przedstawionymi względami, orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI