V KK 646/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego w części dotyczącej zakazu prowadzenia pojazdów, uznając, że okres 2 lat jest krótszy niż wymagane minimum 3 lata wynikające z art. 42 § 2 k.k.
Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego w P., zarzucając naruszenie art. 42 § 2 k.k. poprzez orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów na okres 2 lat, podczas gdy przepis ten, obowiązujący od 18 maja 2015 r., nakazuje orzeczenie zakazu na okres nie krótszy niż 3 lata dla sprawcy przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. popełnionego po tej dacie. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej środka karnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.
Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego w P., który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w N. w sprawie oskarżonego D. M. o przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. (prowadzenie pojazdu pod wpływem substancji odurzającej). Sąd Okręgowy uznał oskarżonego za winnego popełnienia przestępstwa, wymierzył karę grzywny oraz orzekł środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że zgodnie z art. 42 § 2 k.k. (obowiązującym od 18 maja 2015 r.), zakaz prowadzenia pojazdów wobec sprawcy przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. popełnionego po tej dacie, powinien być orzeczony na okres nie krótszy niż 3 lata. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Prokuratora Generalnego, stwierdzając, że Sąd Okręgowy rażąco naruszył przepis art. 42 § 2 k.k., orzekając zakaz na okres krótszy niż ustawowe minimum. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w P. do ponownego rozpoznania w tym zakresie, nakazując uwzględnienie obowiązującej treści przepisu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 42 § 2 k.k. w brzmieniu obowiązującym od 18 maja 2015 r. wprowadził obowiązek orzeczenia zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów lub pojazdów określonego rodzaju na okres nie krótszy niż 3 lata.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że nowelizacja Kodeksu karnego z dnia 20 marca 2015 r. (Dz.U. 2015.541) wprowadziła obligatoryjny minimalny okres 3 lat zakazu prowadzenia pojazdów dla sprawców przestępstw z art. 178a § 1 k.k. popełnionych po 18 maja 2015 r. Orzeczenie krótszego zakazu stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku w części dotyczącej środka karnego i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny (w zakresie kasacji)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. M. | osoba_fizyczna | skazany |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
Przepisy (13)
Główne
k.k. art. 178a § § 1
Kodeks karny
Dotyczy prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego.
k.k. art. 42 § § 2
Kodeks karny
W brzmieniu obowiązującym od 18.05.2015 r. nakłada obowiązek orzeczenia zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów lub pojazdów określonego rodzaju na okres nie krótszy niż 3 lata, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji był w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego.
Pomocnicze
k.k. art. 42 § § 3
Kodeks karny
k.k. art. 43a § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 63 § § 3
Kodeks karny
k.w. art. 87 § § 1
Kodeks wykroczeń
Dotyczy prowadzenia pojazdu w stanie po użyciu środka odurzającego.
k.w. art. 24 § § 1 i 3
Kodeks wykroczeń
k.w. art. 87 § § 3
Kodeks wykroczeń
k.w. art. 29 § § 1 i 2
Kodeks wykroczeń
k.w. art. 29 § § 4
Kodeks wykroczeń
k.p.w. art. 119 § § 1
Kodeks postępowania wykroczeniowego
Ustawa o zmianie ustawy Kodeks karny i niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. (Dz.U. 2015.541), która zmieniła m.in. art. 42 § 2 k.k.
Ustawa z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych art. 3 § ust. 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów na okres 2 lat przez Sąd Okręgowy stanowi rażące naruszenie art. 42 § 2 k.k., który nakazuje orzeczenie zakazu na okres nie krótszy niż 3 lata dla sprawcy przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. popełnionego po wejściu w życie nowelizacji.
Godne uwagi sformułowania
w sposób rażący dopuścił się obrazy przepisu art. 42 § 2 k.k. nie uwzględniało obowiązującej w tym zakresie regulacji o charakterze obligatoryjnym.
Skład orzekający
Jacek Błaszczyk
przewodniczący-sprawozdawca
Małgorzata Gierszon
członek
Marek Pietruszyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 42 § 2 k.k. w kontekście przestępstw popełnionych po dacie wejścia w życie nowelizacji oraz obligatoryjności minimalnego okresu zakazu prowadzenia pojazdów."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie przestępstw z art. 178a § 1 k.k. popełnionych po 18 maja 2015 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego związanego z bezpieczeństwem w ruchu drogowym i konsekwencjami prowadzenia pojazdu pod wpływem substancji odurzających, a także precyzyjnej interpretacji przepisów kodeksu karnego.
“Sąd Najwyższy przypomina: za jazdę po narkotykach minimum 3 lata zakazu prowadzenia pojazdów!”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt V KK 646/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 czerwca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Małgorzata Gierszon SSN Marek Pietruszyński Protokolant Katarzyna Wełpa w sprawie skazanego D. M. skazanego z art. 178a § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 3 czerwca 2020 r. w trybie art. 535 § 5 k.p.k., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na niekorzyść, od wyroku Sądu Okręgowego w P., z dnia 25 października 2019 r., sygn. akt XVII Ka (…), zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w N., z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. akt II K (…), uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i w tym zakresie sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w P. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIE D. M. został oskarżony o to, że w dniu 7 sierpnia 2018 r., o godzinie 19:06, na drodze publicznej, to jest autostradzie A2 na 116 km w kierunku Ś. w powiecie n., w woj. (…), prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny, to jest samochód marki Opel Insignia nr rej. (…) znajdując się pod wpływem substancji odurzającej w postaci konopi indyjskiej - marihuany, gdzie badania wykazały obecność delta - 9 THC w stężeniu 2,8 ng/ml i jego metabolitu karboksy - THC w stężeniu 34 ng/ml, tj. o czyn z art. 178a § 1 k.k. Sąd Rejonowy w N. w dniu 12 czerwca 2019 r., w sprawie o sygn. akt II K (…), uznał: 1. oskarżonego D. M. w granicach zarzutu za winnego tego, że w dniu 7 sierpnia 2018 r., około godziny 19:06, na drodze publicznej, tj. autostradzie A2, na 116 kilometrze w kierunku Ś., w powiecie n., prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny, to jest samochód marki Opel Insignia, o nr rej. (…) znajdując się w stanie po użyciu środka odurzającego działającego podobnie do alkoholu, w postaci ziela konopi indyjskich, gdzie badania wykazały obecność w jego krwi delta - 9 THC w stężeniu 2,8 ng/ml uznając, iż czyn ten stanowi wykroczenie z art. 87 § 1 k.w. i na podstawie art. 87 § 1 k.w. w zw. z art. 24 § 1 i 3 k.w. wymierzył mu karę grzywny w wysokości 700, 00 zł, 2. na podstawie art. 87 § 3 k.w. w zw. z art. 29 § 1 i 2 k.w. orzekł wobec oskarżonego D. M. środek karny w postaci zakazu prowadzenia w ruchu lądowym pojazdów mechanicznych, dla których prowadzenia wymagane jest prawo jazdy kategorii ,.B”, na okres 1 roku, przy czym na poczet tego środka karnego na podstawie art. 29 § 4 k.w. zaliczył okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 7 sierpnia 2018 roku, 3. na podstawie art. 119 § 1 k.p.w. zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania w wysokości 971, 81 zł, a na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. 1983 Nr 49, poz. 223 ze zm.) wymierzył mu opłatę w kwocie 70 zł (k. 109). Po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez prokuratora Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 25 października 2019 roku, sygn. akt XVII Ka (…), zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że: 1. w pkt 1 oskarżonego D. M. uznał za winnego tego, że w dniu 7 sierpnia 2018 roku o godzinie 19:06 na drodze publicznej, tj. autostradzie A2 na 116 kilometrze w kierunku Ś., w powiecie nowotomyskim, prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny, tj. samochód marki Opel Insignia o nr rej. (…), znajdując się pod wpływem substancji odurzającej w postaci konopi indyjskiej, gdzie badania wykazały obecność delta - 9 THC w stężeniu 2,8 ng/ml, tj. przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. i za to przestępstwo na podstawie art. 178a § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu karę 120 stawek dziennych grzywny przy jednoczesnym określeniu wysokości jednej stawki, na podstawie art. 33 § 3 k.k., na kwotę 20 zł, 2. w pkt 2 na podstawie art. 42 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego D. M. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat i na podstawie art. 63 § 3 k.k. na poczet orzeczonego środka karnego zaliczył okres zatrzymania prawa jazdy oskarżonego od dnia 7 sierpnia 2018 roku, zaś na podstawie art. 43a § 2 k.k. orzekł od oskarżonego D. M. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w kwocie 5 000 zł, 3. w pkt 3 obciążył oskarżonego D. M. kosztami sądowymi w kwocie 971,81 zł. Oskarżonego D. M. obciążył kosztami sądowymi za postępowanie odwoławcze w kwocie 50 zł w całości, a nadto wymierzył oskarżonemu jedną opłatę za obie instancje w kwocie 240 zł. Kasację od wyroku Sądu Okręgowego w P. , wniósł - w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym na niekorzyść skazanego D. M. -Prokurator Generalny, który podnosząc zarzut naruszenia przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 42 § 2 k.k., poprzez orzeczenie wobec D. M. , oskarżonego o popełnienie w dniu 7 sierpnia 2018 r. przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres dwóch lat, podczas gdy zgodnie z przepisem art. 42 § 2 k.k., obowiązującym od dnia 18 maja 2015 r., orzeczenie powyższego zakazu wobec sprawcy przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. nie może nastąpić na okres krótszy niż 3 lata, wniósł we wniosku końcowym o uchylenie wyroku Sądu odwoławczego w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w P. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się zasadna i to w stopniu oczywistym uzasadniającym jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 42 § 2 k.k. w brzmieniu nadanym mu przez ustawę z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny i niektórych innych ustaw (Dz.U. 2015.541, ze zm.), obowiązującym od dnia 18 maja 2015 r., wprowadził obowiązek orzeczenia zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów lub pojazdów określonego rodzaju, na okres nie krótszy niż 3 lata, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, jako osoba uczestnicząca w ruchu był w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia określonego w art. 173, art. 174 lub art. 177 k.k. W realiach niniejszej sprawy, że D. M. popełnił przypisane mu przestępstwo w dniu 7 sierpnia 2018 r., a zatem zgodnie z art. 42 § 2 k.k. powinien zostać wobec niego orzeczony zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju na okres co najmniej 3 lat. Sąd Okręgowy w P. dokonując zmiany wyroku Sądu pierwszej instancji i orzekając wobec oskarżonego D. M. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, a więc w wymiarze niższym aniżeli pozwala na to ustawa, w sposób rażący dopuścił się obrazy przepisu art. 42 § 2 k.k. Rażące naruszenie powyższego przepisu miało przy tym istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, skutkowało bowiem takim ukształtowaniem orzeczenia o środku karnym, które nie uwzględniało obowiązującej w tym zakresie regulacji o charakterze obligatoryjnym. Implikowało to konieczność uchylenia wyroku Sądu Okręgowego w P. w zakresie rozstrzygnięcia o środku karnym i przekazaniem sprawy w tej części do ponownego rozpoznania temu Sądowi. Procedując powtórnie w zakresie, w jakim nastąpiło przekazanie, Sąd Okręgowy uwzględni obowiązującą treść przepisu art. 42§ 2 k.k. Kierując się przedstawionymi względami, orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI