V KK 64/10

WYROK  Z  DNIA  5  STYCZNIA  2011  R. 
V  KK  64/10 
 
 
1. Chociaż jest pożądane, aby środek odwoławczy był konstruowany 
w sposób przejrzysty, a więc grupował w tzw. petitum wszystkie zarzuty 
stawiane skarżonemu orzeczeniu, to granice rozpoznania sprawy w postę-
powaniu odwoławczym wyznacza treść całego środka odwoławczego.  
2. Istota czynu ciągłego (art. 12 k.k.) i powaga rzeczy osądzonej po-
wodują, że nie jest możliwe prowadzenie postępowania wtedy, gdy miałoby 
ono dotyczyć zachowania będącego elementem i mieszczącego się w ra-
mach czasowych czynu ciągłego, za który sprawca został prawomocnie 
skazany. Nie ma przy tym znaczenia, czy postępowanie miałoby się toczyć 
z powodu późniejszego ujawnienia takich zachowań, czy też z innego po-
wodu, np. określonego rozstrzygnięcia sądu odwoławczego. 
 
Przewodniczący: sędzia SN J. Sobczak. 
Sędziowie SN: K. Cesarz, Z. Puszkarski (sprawozdawca). 
Prokurator Prokuratury Generalnej: L. Nowakowski. 
 
Sąd Najwyższy w sprawie Pawła R., skazanego z art. 59 ust. 1 i 2 
ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 
11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i art. 65 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Kar-
nej na rozprawie w dniu 5 stycznia 2011 r. kasacji, wniesionej przez obroń-
cę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 24 września 
2009 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 29 
maja 2009 r.,  
 

 
2
u c h y l i ł  zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu 
Okręgowego w Ś. z dnia 29 maja 2009 r. i na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 
k.p.k. u m o r z y ł  postępowanie karne wobec Pawła R. o czyn zabroniony 
z art. 59 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narko-
manii (Dz. U. Nr 179, poz. 1485 z późn. zm.) w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. 
z art. 12 k.k. i art. 65 § 1 k.k. (...). 
 
 
U Z A S A D N I E N I E  
 
W sprawie Pawła R. zapadły 3 wyroki sądu pierwszej instancji i tyle 
też razy wydawał wyrok sąd odwoławczy, zaś ostatni z nich został zaskar-
żony kasacją obrońcy skazanego, co doprowadziło do wydania rozstrzy-
gnięcia przez Sąd Najwyższy. Specyfika sprawy niniejszej wymaga przed-
stawienia w całości przeprowadzonego do tej pory postępowania. I tak, ak-
tem oskarżenia prokurator objął 10 osób, przy czym Pawła R. oraz Karolinę 
D. oskarżył o to, że: 
I. od lipca 2005 r. do dnia 27 lutego 2006 r. i od dnia 25 maja do dnia 
6 września 2006 r. w W., działając w warunkach czynu ciągłego, wspólnie i 
w porozumieniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i czyniąc sobie z 
tego stałe źródło dochodu, udzielili innym osobom substancji psychotropo-
wej w postaci amfetaminy i środka odurzającego w postaci marihuany, w 
łącznej ilości nie mniejszej niż 166 gramów, o wartości nie mniejszej niż 
4 345 zł, w tym: 
1. małoletniemu Kamilowi G., jedną porcję amfetaminy w ilości 2 
gramów, o wartości 50 zł, 
2. małoletniemu Pawłowi B., amfetaminę w ilości nie mniejszej niż 15 
porcji po 0,5 gramów, po 15 zł za każdą porcję, 

 
3
3. Krystianowi W., amfetaminę w ilości nie mniejszej niż 100 porcji po 
0,5 grama, po 15 zł za każdą porcję, 
4. działającym wspólnie, Krystianowi W. i małoletniemu Pawłowi B., 
nie mniej niż 15 porcji po 0,5 grama, po 15 zł za każdą porcję oraz nie 
mniej niż 10 porcji po 1 gramie, po 30 zł za każdą porcję, a także nie mniej 
niż 7 porcji po 5 gramów, po 80 zł za każdą porcję, 
5. Sławomirowi D., amfetaminę w ilości nie mniejszej niż 13 porcji po 
0,5 grama, po 15 zł za każdą porcję, 
6. Kamili G., amfetaminę w ilości nie mniejszej niż 2 porcje po 0,5 
grama, po 15 zł za każdą porcję, 
7. Magdalenie R., amfetaminę w ilości nie mniejszej niż 60 porcji po 
0,5 grama, po 15 zł za każdą porcję i nie mniej niż 2 porcje po 5 gramów, 
po 100 zł za każdą porcję, a także marihuanę w ilości nie mniejszej niż 3 
porcje po 0,5 grama, po 20 zł za każdą porcję oraz jedną porcję marihuany 
w ilości 5 gramów za 100 zł, 
tj. o przestępstwo określone w art. 59 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 lipca 
2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 65 § 1 
k.k., 
II. od kwietnia 2005 r. do dnia 27 lutego 2006 r. i od dnia 25 maja do 
dnia 6 września 2006 r. w W., działając w warunkach czynu ciągłego, 
wspólnie i w porozumieniu oraz wbrew przepisom art. 33-35 i 37 ustawy, 
wprowadzili do obrotu znaczną ilość substancji psychotropowej w postaci 
amfetaminy, w ten sposób, że zakupioną od Piotra R. amfetaminę, w por-
cjach po 20, 30 i 50-gramów, w łącznej ilości nie mniejszej niż 1 741 gra-
mów, o wartości łącznej nie mniejszej niż 20 852 zł, z zamiarem dalszej 
odsprzedaży, sprzedali następnie: 
1. Arkadiuszowi K. w porcjach po 5, 10 i 20 gramów, w łącznej ilości 
nie mniejszej niż 375 gramów, o wartości nie mniejszej niż 7 500 zł, 

 
4
2. Arkadiuszowi A. w porcjach po 5 gramów, w łącznej ilości nie 
mniejszej niż 30 gramów, o wartości nie mniejszej niż 600 zł, 
3. a pozostałą część innym, nieustalonym osobom, w tym przekazali 
amfetaminę nieodpłatnie na prośbę innej osoby o ps. „Jaguar", za pośred-
nictwem Magdaleny R., innej osobie w dwóch porcjach po 2,5 grama i 3 
gramy, 
tj. o przestępstwo określone w art. 56 ust 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 
2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k., 
III. od maja 2005 r. do dnia 27 lutego 2006 r. i od dnia 25 maja do 
dnia 5 września 2006 r. w W., działając w warunkach czynu ciągłego, 
wspólnie i w porozumieniu oraz wbrew przepisom ustawy, udzielili nieod-
płatnie Magdalenie R. środek odurzający w postaci marihuany, nie mniej 
niż pięciokrotnie w ilości po 0,5 grama oraz wielokrotnie udzielali jej sub-
stancję psychotropową w postaci amfetaminy w porcjach po 1 i 1,5 grama, 
tj. o przestępstwo określone w art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 
2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k., 
IV. w dniu 6 września 2006 r. w W., działając wspólnie i w porozu-
mieniu, w zamiarze wprowadzenia do obrotu wbrew przepisom art. 33-35 i 
37 ustawy, posiadali znaczną ilość substancji psychotropowej w postaci 
amfetaminy w ilości 68,19 grama, jednakże zamierzonego celu nie osią-
gnęli z uwagi na zatrzymanie przez Policję, 
tj. o przestępstwo określone w art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 56 ust. 1 i 3 
i art. 62 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narko-
manii w zw. z art. 11 § 2 k.k., 
Nadto Pawła R. oskarżył o to, że: 
V. od dnia 22 lutego 2005 r. do dnia 27 lutego 2006 r. i od dnia 25 
maja do dnia 6 września 2006 r. w W., działając w warunkach czynu cią-
głego, wbrew przepisom ustawy, udzielił nieodpłatnie Karolinie D. znaczną 
ilość substancji psychotropowej w postaci amfetaminy, w łącznej ilości nie 

 
5
mniejszej niż 75 gramów, w porcjach po 0,5 grama, tj. o przestępstwo 
określone w art. 58 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdzia-
łaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k., 
Sąd Okręgowy w Ś. wyrokiem z dnia 22 stycznia 2008 r. Pawła R. 
uznał za winnego popełnienia zarzuconych mu czynów, z tym, że odnośnie 
do czynu z pkt. I, z okresu przestępczego działania oskarżonego wyłączył 
okres od dnia 2 sierpnia 2005 r. do dnia 4 września 2005 r. i po orzeczeniu 
kar jednostkowych, w przypadku czynów z pkt. II i IV także nawiązek, wy-
mierzył mu kary łączne 6 lat pozbawienia wolności oraz 100 stawek dzien-
nych grzywny w wysokości po 20 zł. 
Apelację od tego wyroku m. in. wniósł obrońca Pawła R. Podnosząc 
zarzuty obrazy prawa materialnego i procesowego, błędu w ustaleniach 
faktycznych oraz rażącej niewspółmierności orzeczonej kary pozbawienia 
wolności, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy 
do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. 
Sąd Apelacyjny w W., wyrokiem z dnia 21 maja 2008 r., II AKa 
103/08 w odniesieniu do Pawła R. rozstrzygnął w ten sposób, że: 
 - uchylił zaskarżony wyrok co do czynu przypisanego mu w pkt. I 
części dyspozytywnej (numeracja czynów analogiczna jak w akcie oskar-
żenia) i sprawę w tym zakresie przekazał do ponownego rozpoznania Są-
dowi Okręgowemu w Ś.; 
- zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że przyjął, iż zachowanie 
opisane w pkt. IV części wstępnej stanowiło przygotowanie do wprowadze-
nia do obrotu wbrew przepisom art. 33-35 i art. 37 ustawy z dnia 29 lipca 
2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii znacznej ilości substancji psychotro-
powej w postaci amfetaminy w ilości 68,19 gramów, o którym mowa w art. 
57 ust. 2 powołanej ustawy, a nadto przyjął, że zachowania opisane w 
punktach II, III, IV i V części wstępnej stanowią jeden czyn ciągły popełnio-
ny w okresie od dnia 22 lutego 2005 r. do dnia 27 lutego 2006 r. (z wyłą-

 
6
czeniem okresu od dnia 2 sierpnia 2005 r. do dnia 4 września 2005 r.) oraz 
popełniony w okresie od dnia 25 maja 2006 r. do dnia 6 września 2006 r., 
wyczerpujący znamiona przestępstwa z art. 57 ust. 2 w zw. z art. 56 ust. 1 i 
3 i art. 56 ust. 1 i 3 i art. 58 ust. 1 i art. 58 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 lipca 
2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 
12 k.k. i za to na podstawie art. 56 ust. 3 powołanej ustawy w zw. z art. 11 
§ 3 k.k. wymierzył mu karę 4 lat pozbawienia wolności oraz grzywnę w wy-
sokości 100 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na 20 zł, 
zaś na podstawie art. 70 ust. 4 powołanej ustawy orzekł na rzecz Stowa-
rzyszenia „ORDO EX CHAO" w Warszawie nawiązkę w kwocie 3 000 zł, 
stwierdzając, iż utraciło moc dotyczące tego oskarżonego orzeczenie o ka-
rze łącznej. 
Powodem częściowego uchylenia wyroku było niedostateczne wyja-
śnienie przez Sąd meriti kwestii rzutujących na możliwość przyjęcia, że 
oskarżony obejmował swoim zamiarem udzielanie substancji psychotropo-
wej (amfetaminy) także małoletnim. 
Ponownie orzekający w sprawie Sąd Okręgowy w Ś., wyrokiem z 
dnia 29 października 2008 r., III K 121/08 przyjął, że czyn zarzucony Paw-
łowi R. w pkt. I aktu oskarżenia miał miejsce w okresie od lipca 2005 r. do 
dnia 27 lutego 2006 r. (z wyłączeniem okresu od dnia 2 sierpnia 2005 r. do 
dnia 4 września 2005 r.) oraz od dnia 25 maja 2006 r. do dnia 6 września 
2006 r. i na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. postępowanie o ten czyn 
przeciwko oskarżonemu umorzył, obciążając Skarb Państwa poniesionymi 
w sprawie kosztami sądowymi. W uzasadnieniu wyroku Sąd meriti podał, 
że powodem takiego rozstrzygnięcie było stwierdzenie, iż czyn ciągły bę-
dący przedmiotem rozpoznania oraz czyn ciągły prawomocnie osądzony są 
zbieżne czasowo, były objęte jednym zamiarem, jak też cechuje je tożsa-
mość materialnoprawna, co sprawia, że zachowania oskarżonego układają 
się w przewidzianą w art. 12 k.k. konstrukcję czynu ciągłego. W konse-

 
7
kwencji Sąd przyjął, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 
15 czerwca 2007 r., I KZP 15/07, OSNKW 2007, z. 7-8, poz. 55, że zakres 
powagi rzeczy osądzonej wyznaczony wyrokiem skazującym Sądu Apela-
cyjnego w W., nie dopuszcza prowadzenia postępowania o czyn będący 
przedmiotem rozpoznania. 
Apelację od tego wyroku złożył prokurator. Wniósł o uchylenie za-
skarżonego wyroku, zarzucając obrazę przepisu art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., 
mającą wpływ na treść orzeczenia, polegającą na jego bezpodstawnym 
zastosowaniu i błędnym przyjęciu, że wobec oskarżonego zachodzą wa-
runki do uznania, iż istnieje ujemna przesłanka procesowa w postaci rei 
iudicatae. 
Sąd Apelacyjny w W., wyrokiem z dnia 5 marca 2009 r., II AKa 40/09, 
podzielając stanowisko prokuratora, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę 
Pawła R. przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Ś. 
Tenże Sąd wyrokiem z dnia 29 maja 2009 r., III K 53/09, uznał Pawła 
R. za winnego popełnienia czynu zarzuconego mu w pkt. I aktu oskarżenia, 
z tym że przyjął, iż dopuścił się go w okresie od lipca 2005 r. do dnia 27 
lutego 2006 r. (z wyłączeniem okresu od dnia 2 sierpnia 2005 r. do dnia 4 
września 2005 r.) i od dnia 25 maja 2006 r. do dnia 6 września 2006 r., a 
nadto że działał wspólnie i w porozumieniu z Karoliną D., zakwalifikował 
ten czyn z art. 59 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziała-
niu narkomanii w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i w zw. z art. 65 § 
1 k.k. i wymierzył oskarżonemu karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolno-
ści. 
Apelację od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości, wniósł 
obrońca oskarżonego. Zarzucił „obrazę przepisów postępowania mającą 
wpływ na treść orzeczenia, a to art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. sprowadzającą się 
do uznania winy i sprawstwa oskarżonego Pawła R. w zakresie czynów z 
art. 59 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narko-

 
8
manii w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 65 §1 k.k., za które został prawomoc-
nie skazany wyrokiem Sądu Apelacyjnego II Wydział Karny w W. z dnia 21 
maja 2008 r., II AKa 103/08”. 
W uzasadnieniu skargi jej autor zarzucił nadto przeprowadzenie 
przez Sąd meriti dowolnej oceny materiału dowodowego, co doprowadziło 
do błędnych ustaleń faktycznych w zakresie wiedzy oskarżonego, że wśród 
osób, którym udzielał amfetaminy są osoby małoletnie oraz odnośnie uczy-
nienia sobie przez oskarżonego z przestępczej działalności stałego źródła 
dochodu. Obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, nie przedsta-
wiając propozycji orzeczenia następczego. 
Sąd Apelacyjny w W., wyrokiem z dnia 24 września 2009 r., II AKa 
275/09, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywi-
ście bezzasadną. 
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca Pawła R. Za-
rzucił rażącą obrazę przepisów postępowania, mającą istotny wpływ na 
treść orzeczenia, a to: 
„a) art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. sprowadzającą się do naruszenia zasady 
rei iudicatae i ponowne skazanie Pawła R. za czyn z art. 59 ust. 1 i 2 usta-
wy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k. 
w zw. z art. 65 § 1 k.k., mimo, że Paweł R. wcześniej został za ten czyn 
prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Okręgowego III Wydział Karny w Ś. 
z dnia 22 stycznia 2008 r., III K 261/06 zmienionym następnie orzeczeniem 
Sądu Apelacyjnego II Wydział Karny w W. z dnia 21 maja 2008 r., II AKa 
103/08; 
b) art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., polegającą na nie 
rozważeniu wszystkich zarzutów podniesionych uzupełniająco przez obro-
nę w ramach pisemnego uzasadnienia złożonego środka odwoławczego, 
które to zarzuty miały istotne znaczenie dla merytorycznej oceny prawidło-

 
9
wości poczynionych przez Sąd pierwszej instancji ustaleń faktycznych, a w 
konsekwencji trafności orzeczenia wydanego przez ten Sąd merytoryczny”. 
Obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz utrzymanego 
nim w mocy wyroku Sądu Okręgowego w Ś. i umorzenie postępowania 
karnego wobec Pawła R., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i 
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi drugiej instancji. 
W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie 
jako oczywiście bezzasadnej, natomiast prokurator Prokuratury Generalnej 
na rozprawie kasacyjnej nie poparł tego stanowiska. Wniósł o uchylenie 
zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania 
Sądowi Apelacyjnemu w W. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Kasacja jest zasadna. Nawet gdyby nie podzielić poglądu, że sąd ad 
quem błędnie przyjął, iż w sprawie nie zaistniała bezwzględna przyczyna 
odwoławcza, zaskarżony wyrok nie mógłby się ostać. Nie sposób bowiem 
zaprzeczyć, że sąd drugiej instancji ograniczył rozpoznanie sprawy do za-
rzutu ujętego w petitum apelacji, zupełnie pomijając zarzuty całkiem czytel-
nie sformułowane w dalszej części skargi. Nie ma racji autor odpowiedzi na 
kasację, gdy twierdzi, że skoro jedynym zarzutem, który został sformuło-
wany w petitum apelacji obrońcy był zarzut obrazy art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., 
to nie jest zasadny zarzut ujęty w pkt. b) kasacji. Należy bowiem przyjąć, 
że chociaż jest pożądane, by środek odwoławczy był konstruowany w spo-
sób przejrzysty, a więc grupował w tzw. petitum wszystkie zarzuty stawiane 
skarżonemu orzeczeniu, to granice rozpoznania wyznacza treść całego 
środka odwoławczego, jeżeli z niej wynika zamiar zaskarżenia (zob. wyroki 
Sądu Najwyższego: z dnia 17 maja 2005 r., III KK 266/04, LEX nr 150576, 
z dnia 24 stycznia 2007 r., III KK 231/06, LEX nr 467598). Nie ulega wąt-
pliwości, że stawiając jako pierwszoplanowy zarzut obrazy art. 439 § 1 pkt 
8 k.p.k., autorka apelacji sformułowała też inne zarzuty, do których w żaden 

 
10 
sposób nie odniósł się sąd odwoławczy. Słusznie więc skarżąca podniosła, 
że doszło do rażącego naruszenia przepisów art. 433 § 2 k.p.k. oraz art. 
457 § 3 k.p.k. i że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku. 
Zgodził się z tym na rozprawie kasacyjnej prokurator, zgłaszając wspo-
mniany wcześniej wniosek. 
Postąpienie zgodnie z tym wnioskiem, sformułowanym też jako alter-
natywny w kasacji, nie byłoby jednak słuszne, bowiem trafnie skarżąca 
podniosła zarzut nieuwzględnienia przez Sąd odwoławczy bezwzględnej 
przyczyny odwoławczej w postaci rei iudicatae. 
Dalsze w tym względzie rozważania należy poprzedzić przytocze-
niem istotnych fragmentów uzasadnienia zaskarżonego kasacją wyroku. 
Słusznie Sąd ad quem wskazał, nawiązując zresztą do wymienionej wcze-
śniej uchwały Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 2007 r., że o skutkach 
procesowych popełnienia czynu ciągłego, m.in. powadze rzeczy osądzo-
nej, można mówić dopiero wówczas, gdy popełnienie przestępstwa uzna-
nego za czyn ciągły w rozumieniu art. 12 k.k., zostanie procesowo stwier-
dzone. Równie słuszne jest stwierdzenie, że wyrokiem z dnia 21 maja 2008 
r. Sąd Apelacyjny objął klamrą jedności cztery czyny zabronione, opisane 
w punktach II, III, IV i V części wstępnej wyroku Sądu Okręgowego i roz-
strzygnął, że w tym zakresie Paweł R. dopuścił się czynu ciągłego. Podob-
nie trafna jest uwaga, że ponieważ w wymienionym wyroku Sąd Apelacyjny 
przyjął, iż oskarżony dopuścił się w określonym czasie czynu ciągłego, 
orzeczenie to zyskało cechę materialnej prawomocności i w konsekwencji 
wyznaczyło zakres powagi rzeczy osądzonej w ewentualnym późniejszym 
postępowaniu. Powyższe konstatacje, zwłaszcza pogląd wyrażony w 
ostatnim zdaniu, powinny doprowadzić do uznania zasadności podniesio-
nego w apelacji zarzutu. Należało bowiem przyjąć, że skoro orzeczenie 
Sądu Apelacyjnego wydane dnia 21 maja 2008 r. określiło, iż od dnia 22 
lutego 2005 r. do dnia 6 września 2006 r. (z wyłączeniem pewnych odcin-

 
11 
ków czasowych) oskarżony dopuścił się czynu ciągłego, polegającego 
m.in. na udzielaniu innym osobom amfetaminy i marihuany, i tym samym 
wyznaczyło zakres powagi rzeczy osądzonej w późniejszym postępowaniu, 
to przy braku podstaw do uznania, że zachowania opisane w pkt. I aktu 
oskarżenia nie były objęte tym samym, z góry powziętym zamiarem, nie 
mogło toczyć się kolejne postępowanie dotyczące tych zachowań, tj. udzie-
lania przez oskarżonego amfetaminy od lipca 2005 r. do dnia 6 września 
2006 r. (z wyłączeniem tych samych co poprzednio odcinków czasowych), 
a więc w okresie mieszczącym się w ustalonym wcześniej przedziale cza-
sowym. Oczywiście, nie mogło uchylić zakazu ustanowionego przepisem 
art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., orzeczenie Sądu, nakazujące ponowne rozpoznanie 
sprawy w określonym zakresie. 
Nie dostrzegł Sąd Apelacyjny orzekający w sprawie II AKa 103/08, że 
orzeczenie uchylające jest sprzeczne z poglądami, które sam wyraził. Za-
znaczył przecież, że „możliwe jest konstruowanie czynu ciągłego w oparciu 
o zachowania polegające na udzielaniu środków narkotycznych odpłatnie i 
nieodpłatnie oraz w oparciu o zachowania polegające na udzielaniu takich 
środków osobom małoletnim i pełnoletnim”, a w konsekwencji stwierdził, że 
„obrońca oskarżonego słusznie zarzucił Sądowi Okręgowemu obrazę pra-
wa materialnego poprzez niezastosowanie art. 12 k.k. do zachowań, skła-
dających się na czyny ciągłe, opisane w pkt. I, II, III, V oraz czynu opisane-
go w pkt IV części wstępnej”, a więc do wszystkich zachowań ujętych w 
akcie oskarżenia. Skoro tak, to właściwym postąpieniem byłoby uchylenie 
w całości wyroku w odniesieniu do Pawła R., po to, by w ponowionym po-
stępowaniu całokształt jego przestępczej aktywności został oceniony w ra-
mach jednego czynu ciągłego, po usunięciu mankamentu wytkniętego 
przez sąd odwoławczy. Można dodać, że niezgodnie z przytoczonym 
twierdzeniem Sąd ad quem w zaskarżonym kasacją wyroku przyjął, iż „Sąd 
Apelacyjny w W. w wyroku z 21 maja 2008 r., II AKa 103/08, orzekając co 

 
12 
do pięciu czynów zabronionych przypisanych oskarżonemu Pawłowi R. do-
strzegł, że cztery z tych czynów podlegają połączeniu prawnym węzłem 
jedności przewidzianym w art. 12 k.k., jako jeden czyn zabroniony”. Po-
dobnie, na gruncie przytoczonego fragmentu uzasadnienia wyroku wyda-
nego w sprawie II AKa 103/08, trudno zgodzić się z Sądem Apelacyjnym 
orzekającym w sprawie II AKa 40/09, że częściowe uchylenie wyroku 
świadczy o tym, iż Sąd odwoławczy uznał, że nie wszystkie ujęte w akcie 
oskarżenia zachowania oskarżonego wchodzą w skład jednego czynu cią-
głego. Ten pogląd opiera się na założeniu, jak pokazuje praktyka wzru-
szalnym, iż nie jest możliwe, by orzeczenie sądu odwoławczego było do-
tknięte wadą. 
Sąd Apelacyjny w zaskarżonym kasacją wyroku wyraził pogląd, że 
prawomocne skazanie Pawła R. wyrokiem tego Sądu w sprawie II AKa 
103/08 stoi na przeszkodzie, ze względu na treść art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., 
ponownemu postępowaniu o później ujawnione zachowania tego oskarżo-
nego, będące elementem czynu ciągłego, natomiast prawny zakaz ponow-
nego postępowania nie dotyczy możliwości osądzenia oskarżonego za 
czyn zabroniony objęty pierwotną skargą publiczną, który nie został objęty 
przez Sąd Apelacyjny klamrą jedności. Odwołał się w tym względzie do 
uchwały Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 2007 r. oraz do wyroku Są-
du Apelacyjnego z dnia 5 marca 2009 r., II AKa 40/09, uwzględniającego 
apelację prokuratora od wyroku Sądu Okręgowego w Ś., umarzającego 
postępowanie. 
Należy jednak zauważyć, że wspomniana uchwała Sądu Najwyższe-
go, tak w zakresie tezy, jak i uzasadnienia nie wspiera poglądu Sądu Ape-
lacyjnego, a w istocie mu przeczy. W tezie wskazano, że „wówczas, gdy 
sąd uznał, że objęte jednolitym zamiarem zachowania oskarżonego stano-
wią jeden czyn zabroniony w rozumieniu art. 12 k.k., zakres powagi rzeczy 
osądzonej wyznaczony jest ustalonym w wyroku skazującym lub warunko-

 
13 
wo umarzającym czasem jego popełnienia”. Natomiast w uzasadnieniu wy-
rażono pogląd, że „zakres prawomocności orzeczenia sądu określony jest 
(...) tym, o czym sąd rzeczywiście orzekł. W ewentualnym późniejszym po-
stępowaniu nie będzie już możliwości orzekania o tych elementach, które 
objęte zostały przyjętą przez sąd konstrukcją czynu ciągłego. Nie tylko jed-
nak o nich. Ponieważ sąd przyjął, że sprawca dopuścił się w określonym 
okresie czynu ciągłego, orzeczenie jego – także w zakresie owej ciągłości 
– uzyskuje cechę materialnej prawomocności i w konsekwencji wyznacza 
zakres powagi rzeczy osądzonej w ewentualnym późniejszym postępowa-
niu”. Wskazano również, że „zakres powagi rzeczy osądzonej «pokryje» 
cały czasokres przypisanego czynu ciągłego” oraz z aprobatą przywołano 
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 października 1935 r., 1 K. 675/35 (Zbiór 
Orzeczeń Sądu Najwyższego. Orzeczenia Izby Karnej 1936, zeszyt VI, 
poz. 216), stwierdzający, że „osądzenie czynu popełnionego w ciągłości 
pokrywa wszystkie wchodzące w tę ciągłość poszczególne czyny, nieza-
leżnie od tego, czy były one znane sądowi, czy nie, i w jakim stopniu mogły 
dojść do jego wiadomości”. Cytowane fragmenty jasno wskazują, że w 
omawianej uchwale Sąd Najwyższy wykluczył możliwość prowadzenia po-
stępowania o zachowanie (zachowania), stanowiące element i mieszczące 
się w ramach czasowych czynu ciągłego, co do którego zapadł prawomoc-
ny wyrok skazujący lub warunkowo umarzający postępowanie. Reguła ta 
nie znajduje wyjątku, niezależnie od tego, czy kolejne postępowanie miało-
by się toczyć z powodu późniejszego ujawnienia zachowań stanowiących 
element osądzonego już czynu ciągłego, czy też, jak w sprawie niniejszej, 
w wyniku orzeczenia sądu odwoławczego. 
Tożsamy pogląd na gruncie Kodeksu karnego z 1997 r. był nieraz 
wyrażany w orzecznictwie sądów. Np. Sąd Apelacyjny w Katowicach 
stwierdził, że „przestępstwo ciągłe jako instytucja prawa karnego material-
nego obejmuje wielość czynów zamkniętych w określonych ramach czaso-

 
14 
wych i spełniających pozostałe kryteria wzajemnej łączności, a zatem wy-
łączenie z tegoż przestępstwa do odrębnego rozpoznania pewnych za-
chowań, będące wynikiem określonych trudności procesowych, nie eliminu-
je tych zachowań z kręgu zachowań objętych «klamrą» przestępstwa cią-
głego i tym samym nie pozbawia waloru res iudicata w wypadku prawo-
mocnego osądzenia przestępstwa ciągłego, a to z kolei powoduje niedo-
puszczalność odrębnego – dodatkowego procesu w zakresie czynu będą-
cego elementem składowym przestępstwa ciągłego. (...) zasada niepo-
dzielności przedmiotu procesu karnego i podstawy odpowiedzialności sta-
nowi z punku widzenia procesu karnego o niedopuszczalności prowadze-
nia innego postępowania do zachowań popełnionych przez sprawcę w 
okresie wyznaczonym przez początek i koniec zachowań składających się 
na przestępstwo ciągłe” (postanowienie z dnia 20 czerwca 2001 r., II AKo 
92/01, LEX nr 53214, OSPriPr 2002, nr 5, poz. 28.) Taki sam pogląd wyra-
ził Sąd Apelacyjny w Lublinie, stwierdzając, że „prawomocne zakończenie 
postępowania karnego, którego przedmiotem był czyn ciągły, oznacza 
więc, że nie jest możliwe prowadzenie innego postępowania do zachowań 
popełnionych przez sprawcę w okresie wyznaczonym przez początek 
pierwszego i zakończenie ostatniego zachowania składającego się na czyn 
ciągły, byłoby to bowiem postępowanie karne «co do tego samego czynu 
tej samej osoby»” (postanowienie z dnia 2 października 2002 r., II AKa 
180/02, LEX nr 77486, OSPriPr 2003, nr 4, poz. 27). Nie inaczej, przed 
uchwałą z dnia 15 czerwca 2007 r., podchodził do tego zagadnienia Sąd 
Najwyższy. Wskazywał, że podstawą odpowiedzialności za czyn ciągły są 
„wszystkie objęte znamieniem ciągłości zachowania, a granice wyznacza 
początek pierwszego i zakończenie ostatniego z zachowań, jeśli wszystkie 
zostały podjęte z góry powziętym zamiarem. Przyjęcie tej konstrukcji «czy-
nu ciągłego» przesądza o konieczności stosowania zasady ne bis in idem 
procedatur wyrażonej w art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.” (wyrok z dnia 15 września 

 
15 
2005 r., II KK 15/05, LEX nr 157549) oraz że „jeżeli tylko zostały spełnione 
przesłanki powodujące potraktowanie określonego zachowania jako frag-
mentu czynu ciągłego, nie jest możliwe prowadzenie innego postępowania 
co do zachowań podjętych przez sprawcę w okresie wyznaczonym przez 
początek pierwszego i zakończenie ostatniego zachowania składającego 
się na czyn ciągły” (postanowienie z dnia 29 marca 2006 r., I KZP 58/05, R-
OSNKW 2006, poz. 673). Jest widoczne, że i te judykaty stanowczo wyklu-
czają możliwość prowadzenia postępowania również w takim układzie pro-
cesowym, jaki zaistniał w rozpatrywanej sprawie. Zachowania przypisane 
Pawłowi R. w ostatnim wyroku skazującym są bowiem fragmentem i 
mieszczą się w ramach czasowych czynu ciągłego, za który ten sprawca 
wcześniej został prawomocnie skazany. Nadto, jak wcześniej wspomniano, 
z uzasadnienia pierwszego wydanego w sprawie wyroku Sądu Apelacyjne-
go jasno wynika, że gdyby nie pojawiły się wątpliwości co do zasadności 
skazania oskarżonego przez sąd pierwszej instancji za udostępnianie za-
bronionych środków małoletnim, to sąd odwoławczy skazałby go za 
wszystkie zachowania w ramach jednego przestępstwa ciągłego. W takim 
razie nasuwa się uwaga, że sprawcy ostatecznie przypisano nie jedno, a 
dwa przestępstwa ciągłe, a więc pogorszono jego sytuację, tylko z powodu 
nieprawidłowości leżących po stronie sądu pierwszej instancji, co byłoby 
nie do przyjęcia konsekwencją zaskarżonego kasacją wyroku. 
Jak wcześniej odnotowano, Sąd Apelacyjny uznał, że wyrok tego Są-
du wydany w sprawie II AKa 103/08, skazujący za czyn ciągły, stałby na 
przeszkodzie prowadzeniu ponownego postępowania wobec Pawła R. 
wtedy, gdyby to postępowanie dotyczyło później ujawnionych, nieosądzo-
nych zachowań tego oskarżonego, będących elementem przypisanego mu 
czynu ciągłego. W tym zakresie powtórzył pogląd wyrażony w wyroku Sądu 
Apelacyjnego z dnia 5 marca 2009 r., II AKa 40/09, do którego „obszernie 
umotywowanego” stanowiska, uznając je za własne, odesłał. Należy więc 

 
16 
przypomnieć, że w uzasadnieniu tego wyroku, uchylającego wyrok sądu 
meriti, umarzający postępowanie, wspomniano, że motywując swoje sta-
nowisko sąd a quo posiłkował się dwoma judykatami: uchwałą Sądu Naj-
wyższego z dnia 21 listopada 2001 r., I KZP 29/01, OSNKW 2001, z. 1-2, 
poz. 2 oraz wymienioną wcześniej uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 15 
czerwca 2007 r., I KZP 15/07. Przytoczono pierwszą z wymienionych 
uchwał [„Prawomocne skazanie za czyn ciągły (art. 12 k.k.) stoi na prze-
szkodzie, ze względu na treść art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., ponownemu postę-
powaniu o później ujawnione zachowania, będące elementami tego czynu, 
które nie były przedmiotem wcześniejszego osądzenia, niezależnie od te-
go, jak ma się społeczna szkodliwość nowo ujawnionych fragmentów czynu 
ciągłego do społecznej szkodliwości zachowań uprzednio w ramach tego 
czynu osądzonych”] i zwrócono uwagę, że „idea uchwały sprowadza się do 
tego, że prawomocne skazanie za czyn ciągły z art. 12 k.k. stoi na prze-
szkodzie prowadzeniu ponownego postępowania wobec osoby o zacho-
wania będące elementami tego czynu, które nie były przedmiotem wcze-
śniejszego osądzenia, ale które zostały ujawnione później, a in concreto 
taka sytuacja nie zachodzi”. Rozumienie cytowanej uchwały Sądu Najwyż-
szego z dnia 21 listopada 2001 r. (w rzeczywistości Sąd Okręgowy w Ś. w 
uzasadnieniu wyroku z dnia 29 października 2008 r., III K 121/08 do niej 
nie nawiązał) przez Sąd Apelacyjny wypada uznać za jednostronne. 
Wspomniana uchwała została podjęta na gruncie określonego układu pro-
cesowego, polegającego na tym, że po prawomocnym skazaniu za czyn 
ciągły, zostały ujawnione inne zachowania sprawcy będące elementami 
tego czynu. Z uchwały jednak nie wynika, że Sąd Najwyższy stwierdził, iż 
tylko w takim, w praktyce najczęściej spotykanym układzie, wyłączone jest 
prowadzenie postępowania. Jednostronne odczytywanie wspomnianej 
uchwały jest niewłaściwe również z tego powodu, że zawodne byłoby roz-
patrywanie dopuszczalności postępowania według kryterium czasu ujaw-

 
17 
nienia przestępczych zachowań sprawcy. Można wszak wyobrazić sobie 
sytuację, że za zachowania osadzone w tych samych ramach czasowych, 
składające się na jeden czyn ciągły, sprawca sądzony jest w dwóch osob-
nych procesach, z których jeden, dotyczący zachowań później ujawnio-
nych, został zakończony prawomocnym wyrokiem skazującym lub warun-
kowo umarzającym postępowanie. Nie ulega wątpliwości, że w takim razie 
zaistniałaby przeszkoda do prowadzenia drugiego procesu, choćby doty-
czył zachowań wcześniej ujawnionych. Istota czynu ciągłego (art. 12 k.k.) i 
powaga rzeczy osądzonej powodują, że nie jest możliwe prowadzenie po-
stępowania zawsze wtedy, gdy miałoby ono dotyczyć zachowań (zacho-
wania) będących elementem i mieszczących się w ramach czasowych czy-
nu ciągłego, za który sprawca został prawomocnie skazany. Trzeba powtó-
rzyć, że nie ma przy tym znaczenia, czy postępowanie miałoby się toczyć z 
powodu późniejszego ujawnienia owych zachowań, czy też z innego po-
wodu, np. – jak w niniejszej sprawie – określonego rozstrzygnięcia sądu 
odwoławczego. Rozstrzygnięcie to, uchylające w części wyrok sądu pierw-
szej instancji i przekazujące w wyznaczonym zakresie sprawę do ponow-
nego rozpoznania, nie mogło bowiem przełamać zakazu wynikającego z 
treści art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. 
Jak wcześniej nadmieniono, w uzasadnieniu zaskarżonego kasacją 
wyroku, Sąd Apelacyjny w W. odstąpił od szerokiego przedstawienia argu-
mentacji, odwołując się do poglądów zawartych w uzasadnieniu wyroku 
tego Sądu z dnia 5 marca 2009 r. Sąd Apelacyjny uznał wtedy, iż tenże 
Sąd, orzekający po raz pierwszy w postępowaniu odwoławczym (sprawa II 
AKa 103/08) wykreował dwa czyny ciągłe, rozstrzygnął prawomocnie o 
jednym z nich, zaś co do drugiego zdecydował o uchyleniu zaskarżonego 
orzeczenia i przekazaniu sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego 
rozpoznania. Wyraził tym samym wiążące Sąd meriti zapatrywanie prawne 
i wskazania co do dalszego postępowania (art. 442 § 3 k.p.k.). Stwierdził 

 
18 
też Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 marca 2009 r., że nie 
ma znaczenia podobny czasokres przestępnych zachowań opisanych w 
poszczególnych punktach wyroku, skoro Sąd odwoławczy w wyroku z dnia 
21 maja 2008 r. przesądził, że czyn z art. 59 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 lip-
ca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k. stanowi od-
rębny czyn ciągły, pozostający poza konstrukcją czynu ciągłego opisanego 
w pkt. II wyroku Sądu Apelacyjnego. Tak sformułowane poglądy nasuwają 
zastrzeżenia. W pierwszej kolejności trzeba zwrócić uwagę, że Sąd odwo-
ławczy „wykreował” tylko jeden czyn ciągły, bo o nim prawomocnie roz-
strzygnął. Orzeczenie uchylające, a więc nie rozstrzygające merytorycznie, 
niczego pod względem prawnym nie kreowało, natomiast rozstrzygnięcie 
prawomocnie przypisujące sprawcy czyn ciągły rodziło ważkie konsekwen-
cje dla dalszego postępowania, mianowicie takie, że niezależnie od intencji 
Sądu odwoławczego niedopuszczalne stało się jego prowadzenie, z uwagi 
na zakaz wynikający z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. Zasadnicze znaczenie miał 
przy tym fakt, że zachowania oskarżonego objęte uchyleniem mieściły się 
w ramach czasowych przypisanego mu prawomocnie czynu ciągłego, za-
tem nie pozostawały poza „konstrukcją” tego czynu. Jeżeli zaś chodzi o 
zapatrywanie prawne, które wiązałoby Sąd a quo, to należy zauważyć, że 
brak jest w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 21 maja 2008 
r. takiego zapatrywania w ścisłym znaczeniu tego pojęcia (zob. postano-
wienie Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2009 r., II KK 224/08, OSNKW 
2009, z. 5, poz. 39, LEX nr 486194, teza 1), nadto, co wyżej wskazano, 
domniemane z treści wyroku zapatrywanie nie mogło usunąć wykreowanej 
tym wyrokiem przeszkody procesowej. 
Mając to wszystko na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.