V KK 631/19

Sąd Najwyższy2020-06-25
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiŚrednianajwyższy
kasacjawypadek drogowyart. 177 k.k.dowodyopinie biegłychopinie prywatnepostępowanie karneSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił kasację oskarżycielki posiłkowej od wyroku uniewinniającego oskarżonego od zarzutu spowodowania wypadku, uznając ją za oczywiście bezzasadną.

Kasacja została wniesiona przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej od wyroku utrzymującego w mocy wyrok uniewinniający oskarżonego od zarzutu spowodowania wypadku. Głównym zarzutem kasacji było oparcie rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy na opinii prywatnej. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, wskazując, że opinia prywatna mogła być dowodem, ale ostateczne rozstrzygnięcie oparto na opinii biegłych powołanych przez sąd. Podkreślono zgodność opinii co do tego, że przyczyną wypadku było nadmierne przekroczenie prędkości przez motocyklistę.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej od wyroku Sądu Okręgowego w L., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w J. uniewinniający oskarżonego od zarzutu popełnienia czynu z art. 177§2 k.k. (spowodowanie wypadku ze skutkiem śmiertelnym). Głównym zarzutem kasacji było oparcie rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy na opinii prywatnej sporządzonej przez Ł. G., co miało stanowić naruszenie przepisów procesowych. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że choć określenie "opinia biegłego" w odniesieniu do pisma Ł. G. było niezręczne, to od 1 lipca 2015 r. dokumenty prywatne mogą być odczytywane na rozprawie. "Opinia prywatna" może stanowić dowód i wskazywać na potrzebę dopuszczenia dowodu z opinii biegłego. W niniejszej sprawie sporządzono dwie opinie biegłych, a ostateczne rozstrzygnięcie oparto na opinii Instytutu powołanego do wydania opinii w trybie art. 201 k.p.k., która była bliższa wnioskom opinii prywatnej niż pierwszej opinii biegłego. Sąd Najwyższy stwierdził, że wszystkie opinie były zgodne co do tego, że przyczyną wypadku było nadmierne przekroczenie prędkości przez motocyklistę. Autor kasacji nie wykazał uchybień Sądu Odwoławczego, co skutkowało oddaleniem kasacji i obciążeniem oskarżycielki posiłkowej kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, opinia prywatna może być dowodem w sprawie, choć nie może stanowić samodzielnej podstawy do ustaleń faktycznych wymagających wiadomości specjalnych. Może jednak wskazywać na potrzebę dopuszczenia dowodu z opinii biegłego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że od 1 lipca 2015 r. dokumenty prywatne, w tym tzw. "opinie prywatne", mogą być odczytywane na rozprawie. Choć taka opinia nie ma statusu opinii biegłego, może być dowodem i wskazywać na potrzebę powołania biegłego lub uzupełnienia postępowania dowodowego. W analizowanej sprawie ostateczne rozstrzygnięcie oparto na opinii biegłych powołanych przez sąd, a nie na opinii prywatnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

oskarżony

Strony

NazwaTypRola
P. P.osoba_fizycznaoskarżony
oskarżycielka posiłkowainneoskarżycielka posiłkowa

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 177 § §2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § §3

Kodeks postępowania karnego

Tryb posiedzenia Sądu Najwyższego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 433 § §2

Kodeks postępowania karnego

Naruszenie przepisu dotyczącego obowiązku sądu odwoławczego do ustosunkowania się do zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 457 § §3

Kodeks postępowania karnego

Naruszenie przepisu dotyczącego obowiązku sądu odwoławczego do ustosunkowania się do zarzutów apelacji.

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw art. 1 § pkt 130

Zmiana stanu prawnego dotycząca odczytywania dokumentów prywatnych na rozprawie od dnia 1 lipca 2015 r.

k.p.k. art. 194

Kodeks postępowania karnego

Definicja opinii biegłego.

k.p.k. art. 200 § §1

Kodeks postępowania karnego

Definicja opinii biegłego.

k.p.k. art. 201

Kodeks postępowania karnego

Powód powołania innego biegłego.

k.p.k. art. 393 § §3

Kodeks postępowania karnego

Zakaz posługiwania się w uzasadnieniu wyroku określeniem "opinia biegłego" w odniesieniu do pisma niebędącego opinią biegłego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opinia prywatna może być dowodem w sprawie. Ostateczne rozstrzygnięcie oparte na opinii biegłych powołanych przez sąd. Wszystkie opinie zgodne co do przyczyny wypadku (nadmierna prędkość motocyklisty).

Odrzucone argumenty

Oparcie rozstrzygnięcia na opinii prywatnej jako naruszenie przepisów procesowych.

Godne uwagi sformułowania

"opinia prywatna" wszak opinią nie jest "mogą być odczytywane na rozprawie wszelkie dokumenty prywatne, powstałe poza postępowaniem karnym" "opinia prywatna" niezaprzeczalnie jednak może być dowodem w sprawie

Skład orzekający

Jerzy Grubba

ssn

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność dowodowa opinii prywatnych w postępowaniu karnym oraz prawidłowość oceny zarzutów apelacji przez sąd odwoławczy."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania karnego i interpretacji przepisów k.p.k. w kontekście dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dowodowego w procesie karnym – dopuszczalności opinii prywatnych, co jest istotne dla praktyków prawa.

Opinia prywatna w sądzie: czy może być dowodem w sprawie karnej?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt V KK 631/19
POSTANOWIENIE
Dnia 25 czerwca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba
na posiedzeniu w trybie art. 535§3 k.p.k.
po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2020r.
sprawy
P. P.
uniewinnionego od zarzutu popełnienia czynu z art. 177§2 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej
od wyroku Sądu Okręgowego w L.
z dnia 28 maja 2019r., sygn. akt IV Ka (…),
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w J.
z dnia 19 lutego 2019r., sygn. akt II K (…)
p o s t a n o w i ł:
1.    oddalić kasację uznając ją za oczywiście bezzasadną,
2. obciążyć oskarżycielkę posiłkową kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Kasacja wniesiona w imieniu oskarżycielki posiłkowej jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym.
Skarżący w istocie skoncentrował swój zarzut wokół jednego zagadnienia – oparcia rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy na opinii prywatnej sporządzonej przez Ł. G. .
Zarzut tej treści został podniesiony już w apelacji (pkt II). Sąd Odwoławczy dostrzegł tę kwestię i przedstawił stosowne rozważania w uzasadnieniu swego wyroku. Rozważania te w ocenie Sądu Najwyższego są trafne i pozostają w zgodzie z obowiązującymi przepisami procesowymi. Nie można zatem zasadnie twierdzić, że naruszony został art. 433§2 k.p.k. lub art. 457§3 k.p.k.
Jako niezręczne natomiast i niemające oparcia w dyspozycji art. 393§3 k.p.k. należy uznać posługiwanie się w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji określeniem „opinia biegłego”. Pismo Ł.G. wszak opinią nie jest, bo nie jest ono wynikiem decyzji sądu o dopuszczeniu takiego dowodu, a on sam nie jest biegłym w sprawie, również z tego samego powodu, a więc wobec braku stosownej decyzji sądu.
Przypomnieć jednak należy, że stan prawny w omawianym zakresie uległ zmianie z dniem 1 lipca 2015r. (art. 1 pkt 130 ustawy z dnia 27 września 2013r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2013r., poz. 1247). Od tego czasu
„mogą być odczytywane na rozprawie
wszelkie
dokumenty prywatne
,
powstałe poza postępowaniem karnym
, w szczególności oświadczenia, publikacje, listy oraz notatki”
(do tego czasu odczytywane mogły być tylko takie dokumenty, które nie powstały dla celów
postępowania karnego)
.
Dotyczy to zatem również tak zwanych „opinii prywatnych” stanowiących odpowiedź czy odniesienie do opinii biegłych wyznaczonych w sprawie.
Bezsprzecznie w świetle art. 194 k.p.k. i art. 200§1 k.p.k., opinia uzyskuje przynależny jej kodeksowo status opinii biegłego, gdy sporządzona została, na co wskazywano wyżej, przez osobę będącą biegłym i powołaną do tego na podstawie odpowiedniej decyzji sądu lub organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze. „Opinia prywatna” niezaprzeczalnie jednak może być dowodem w sprawie i choć na jej podstawie organ procesowy nie może czynić ustaleń faktycznych w zakresie wymagającym wiadomości specjalnych, to może ona wskazywać na konieczność dopuszczenia dowodu z opinii biegłego lub jego uzupełniającego przesłuchania, na okoliczność wniosków wynikających z tego prywatnego dokumentu lub nawet powołania innego biegłego w wypadkach wskazanych w art. 201 k.p.k. (
vide
: Świecki D. (red.), Augustyniak B., Eichstaedt K., Kurowski M., Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany, Warszawa 2020).
Nie można w tym kontekście nie dostrzegać tego, że w niniejszej sprawie sporządzone zostały dwie opinie biegłych – J. S.  – biegłego z zakresu bezpieczeństwa ruchu drogowego techniki samochodowej, rekonstrukcji wypadków komunikacyjnych (k. 130 – 156) – wykonana na etapie postępowania przygotowawczego oraz H. w P.  (k. 329 – 355), dopuszczona w trybie art. 201 k.p.k. jako kompleksowa opinia zespołu biegłych, dla wyjaśnienia kwestii zasygnalizowanych w prywatnej opinii Ł.G. i rozstrzygnięcia wątpliwości wynikających z treści pierwszej opinii biegłego.
Niewątpliwie opinia sporządzona przez Centrum Ekspertyz w swych ostatecznych wnioskach jest bliższa wniosków przedstawionych przez Ł. G. niż biegłego J. S. (który wskazywał na przyczynienie się do zaistnienia wypadku zarówno przez oskarżonego, jak i pokrzywdzonego), lecz w niczym nie zmienia to faktu, że opinia prywatna nigdy nie była opinią biegłego wydaną w sprawie, nie została za taką uznana przez Sąd, a ostateczne rozstrzygnięcie oparto nie na owej opinii prywatnej lecz na opinii Instytutu powołanego do wydania opinii w trybie art. 201 k.p.k.
Warto też przypomnieć, że wszystkie opinie wydane w sprawie były całkowicie zgodne co do ustalenia, że przyczyną wypadku (wyłączną lub jedną z przyczyn – jak u biegłego J. S.) było ogromne przekroczenie dozwolonej administracyjnie prędkości przez motocyklistę.
Podsumowując, autor kasacji nie wykazał, by Sąd Odwoławczy dopuścił się uchybień podnoszonych w kasacji.
Powyższe skutkowało uznaniem kasacji za bezzasadną w stopniu oczywistym.
Skarżącą obciążono kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego, nie znajdując podstaw do zwolnienia od ich ponoszenia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI