V KK 63/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania kasację Rzecznika Praw Obywatelskich od postanowienia o umorzeniu dochodzenia, uznając je za niedopuszczalne w świetle uchwały I KZP 6/16.
Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację od postanowienia Sądu Rejonowego utrzymującego w mocy decyzję Prokuratury o umorzeniu dochodzenia w sprawie oszustwa. Sąd Najwyższy, powołując się na wcześniejszą uchwałę (I KZP 6/16), uznał, że postanowienie o umorzeniu dochodzenia w fazie in rem nie jest prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie, a tym samym nie podlega zaskarżeniu kasacją. W konsekwencji kasację pozostawiono bez rozpoznania.
Sprawa dotyczy kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich od postanowienia Sądu Rejonowego w M., które utrzymało w mocy postanowienie Prokuratury Rejonowej w M. o umorzeniu dochodzenia w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa oszustwa (art. 286 § 1 k.k.). Rzecznik zarzucił sądowi rażące naruszenie prawa procesowego, w tym nierozważenie zarzutów podniesionych w zażaleniu pełnomocnika pokrzywdzonego. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, powziął wątpliwości co do dopuszczalności kasacji od tego typu postanowienia i przedstawił zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia powiększonemu składowi Sądu Najwyższego. Uchwałą z dnia 29 listopada 2016 r. (sygn. akt I KZP 6/16) Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że postanowienie sądu utrzymujące w mocy postanowienie prokuratora o umorzeniu postępowania przygotowawczego w fazie in rem nie jest prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu art. 521 § 1 k.p.k. W oparciu o tę uchwałę, Sąd Najwyższy uznał kasację za niedopuszczalną i pozostawił ją bez rozpoznania, obciążając wydatkami postępowania kasacyjnego Skarb Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie sądu wydane na podstawie art. 306 § 1a k.p.k. w zw. z art. 325a § 2 k.p.k., utrzymujące w mocy postanowienie prokuratora o umorzeniu postępowania przygotowawczego w fazie in rem, nie jest prawomocnym orzeczeniem sądu kończącym postępowanie w rozumieniu art. 521 § 1 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy w powiększonym składzie rozstrzygnął, że postanowienie o umorzeniu dochodzenia w fazie in rem nie kończy postępowania w rozumieniu art. 521 § 1 k.p.k., co oznacza, że nie podlega ono zaskarżeniu kasacją.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
pozostawienie kasacji bez rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Prokuratura Rejonowa w M. | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie |
| Sąd Rejonowy w M. | organ_państwowy | sąd niższej instancji |
| H. Sp. z o.o. | spółka | podejrzany podmiot |
| PPHU G. Sp. z o.o. | spółka | pokrzywdzony podmiot |
Przepisy (13)
Główne
k.p.k. art. 521 § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa, jakie orzeczenia podlegają zaskarżeniu kasacją. W niniejszej sprawie kluczowe było ustalenie, czy postanowienie o umorzeniu dochodzenia w fazie in rem jest orzeczeniem kończącym postępowanie.
Pomocnicze
k.p.k. art. 306 § 1a
Kodeks postępowania karnego
Reguluje kwestię zaskarżania postanowień prokuratora o umorzeniu lub odmowie wszczęcia śledztwa/dochodzenia. W połączeniu z art. 325a § 2 k.p.k. określa podstawę prawną postanowienia sądu utrzymującego w mocy postanowienie prokuratora.
k.p.k. art. 325a § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy postępowania w fazie in rem i możliwości zaskarżenia postanowienia o umorzeniu.
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
Przepis określający czyn zabroniony oszustwa, który był przedmiotem umorzonego dochodzenia.
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa przesłanki umorzenia postępowania, w tym brak danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego.
k.p.k. art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku sądu odniesienia się do zarzutów podniesionych w środku odwoławczym.
k.p.k. art. 94 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku sporządzenia uzasadnienia orzeczenia.
k.p.k. art. 98 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy treści uzasadnienia orzeczenia.
u.SN art. 59
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa prawna do przedstawienia zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia powiększonemu składowi Sądu Najwyższego.
k.p.k. art. 531 § 1
Kodeks postępowania karnego
Reguluje pozostawienie kasacji bez rozpoznania.
k.p.k. art. 530 § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy pozostawienia kasacji bez rozpoznania.
k.p.k. art. 429 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy pozostawienia kasacji bez rozpoznania.
k.p.k. art. 638
Kodeks postępowania karnego
Reguluje zasady obciążania kosztami postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie o umorzeniu dochodzenia w fazie in rem nie jest prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu art. 521 § 1 k.p.k.
Odrzucone argumenty
Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich od postanowienia o umorzeniu dochodzenia jest dopuszczalna.
Godne uwagi sformułowania
kasacja okazała się niedopuszczalna z mocy prawa kwestia możliwości zaskarżenia kasacją nadzwyczajną [...] budzi poważne wątpliwości co do wykładni prawa postanowienie sądu [...] nie jest prawomocnym orzeczeniem sądu kończącym postępowanie w rozumieniu art. 521 § 1 k.p.k.
Skład orzekający
Dorota Rysińska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności kasacji od postanowień o umorzeniu dochodzenia w fazie in rem."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych i specyficznego rodzaju postanowień.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii procesowej w prawie karnym – dopuszczalności kasacji od postanowień o umorzeniu dochodzenia, co ma znaczenie dla możliwości kontroli sądowej decyzji prokuratorskich.
“Kiedy kasacja jest możliwa? Sąd Najwyższy rozstrzyga o dopuszczalności zaskarżenia umorzenia dochodzenia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V KK 63/16 POSTANOWIENIE Dnia 26 stycznia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dorota Rysińska w sprawie kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich od postanowienia Sądu Rejonowego w M. z dnia 31 sierpnia 2015 r., sygn. II Kp (…) utrzymującego w mocy postanowienie Prokuratury Rejonowej w M. z dnia 23 grudnia 2014r., sygn. akt Ds. (...) p o s t a n o w i ł pozostawić kasację bez rozpoznania, a wydatkami postępowania kasacyjnego obciążyć Skarb Państwa. UZASADNIENIE Postanowieniem Sądu Rejonowego w M. z dnia 31 sierpnia 2015 r. utrzymano w mocy postanowienie Prokuratury Rejonowej w M. z dnia 23 grudnia 2014 r. w przedmiocie umorzenia dochodzenia w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa polegającego na tym, że w dniu 28 czerwca 2013 roku w M., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, firma H. Sp. z o.o., doprowadziła poprzez wprowadzenie w błąd co do zamiaru zapłaty za usługi transportowe i załadowcze do niekorzystnego rozporządzenia mieniem firmę PPHU G. Sp. z o.o., w wyniku czego powstały straty w wysokości 70.823,40 zł na szkodę PPHU G. Sp. z o.o. tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. - wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego (art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k.). Od powyższego postanowienia kasację, w trybie art. 521 § 1 k.p.k., wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich, zarzucając mu rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie prawa karnego procesowego, a to art. 433 § 2 k.p.k., art. 94 § 1 k.p.k. i art. 98 § 1 k.p.k., polegające na nierozważeniu i nieustosunkowaniu się przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do zarzutów podniesionych w zażaleniu pełnomocnika pokrzywdzonego z dnia 13 stycznia 2015 r. na postanowienie zatwierdzone przez Asesora Prokuratury Rejonowej w M. w dniu 23 grudnia 2014 r., o umorzeniu dochodzenia w sprawie, sygn. akt Ds. (...), albowiem uzasadnienie zaskarżonego postanowienia odnosi się do innego postępowania przygotowawczego, a przez to nie zawiera w ogóle odniesienia się do zarzutów podniesionych w zażaleniu pełnomocnika pokrzywdzonego. Podnosząc powyższe, Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w M. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja okazała się niedopuszczalna z mocy prawa. Rozpoznający tę skargę na rozprawie w dniu 6 lipca 2016 r., skład Sądu Najwyższego uznał, że kwestia możliwości zaskarżenia kasacją nadzwyczajną, a co za tym idzie, rozpoznania kasacji Rzecznika Praw Obywatelskich, wniesionej od przytoczonego na wstępie postanowienia, budzi poważne wątpliwości co do wykładni prawa. W związku z tym, wydanym na tej rozprawie postanowieniem przedstawił, na podstawie art. 59 ustawy o Sądzie Najwyższym, do rozstrzygnięcia powiększonemu składowi tego Sądu zagadnienie wyrażające się w pytaniu „czy postanowienie sądu o utrzymaniu w mocy postanowienia o umorzeniu postępowania w fazie in rem, wydane na podstawie art. 306 § 1a k.p.k. w zw. z art. 325a § 2 k.p.k., jest prawomocnym orzeczeniem sądu kończącym postępowanie w rozumieniu art. 521 § 1 k.p.k.?” Uchwałą z dnia 29 listopada 2016 r. (sygn. akt I KZP 6/16) skład 7 sędziów Sądu Najwyższego rozstrzygnął, że „postanowienie sądu, wydane na podstawie art. 306 § 1a k.p.k. w zw. z art. 325a § 2 k.p.k., utrzymujące w mocy postanowienie prokuratora o umorzeniu postępowania przygotowawczego w fazie in rem, nie jest prawomocnym orzeczeniem sądu kończącym postępowanie w rozumieniu art. 521 § 1 k.p.k.” Powyższe zapatrywanie prawne, uzasadnione w obszernym, zasługującym na pełną aprobatę wywodzie, jest decydujące dla rozstrzygnięcia kwestii dopuszczalności kasacji wniesionej w niniejszej sprawie na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. Z poglądu tego wynika bowiem, że zaskarżone tą skargą, przez Rzecznika Praw Obywatelskich, postanowienie Sądu Rejonowego w M. z dnia 31 sierpnia 2015 r., utrzymujące w mocy postanowienie Prokuratury Rejonowej w M. z dnia 23 grudnia 2014 r. o umorzeniu prowadzonego w sprawie (w fazie in rem ) dochodzenia, nie mieści się w unormowanym tym przepisem zakresie orzeczeń podlegających zaskarżeniu kasacją nadzwyczajną. Wobec tego więc, że niedopuszczalna, z mocy art. 521 § 1 k.p.k., kasacja została przyjęta, należało ją obecnie pozostawić bez rozpoznania na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 i art. 429 § 1 k.p.k., obciążając wydatkami postępowania kasacyjnego Skarb Państwa stosownie do treści art. 638 k.p.k. r.g.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI