V KK 63/16

Sąd Najwyższy2017-01-26
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
kasacjapostępowanie karneumorzenie dochodzeniaRzecznik Praw ObywatelskichSąd Najwyższydopuszczalność środka zaskarżeniaart. 286 k.k.art. 306 k.p.k.

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania kasację Rzecznika Praw Obywatelskich od postanowienia o umorzeniu dochodzenia, uznając je za niedopuszczalne w świetle uchwały I KZP 6/16.

Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację od postanowienia Sądu Rejonowego utrzymującego w mocy decyzję Prokuratury o umorzeniu dochodzenia w sprawie oszustwa. Sąd Najwyższy, powołując się na wcześniejszą uchwałę (I KZP 6/16), uznał, że postanowienie o umorzeniu dochodzenia w fazie in rem nie jest prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie, a tym samym nie podlega zaskarżeniu kasacją. W konsekwencji kasację pozostawiono bez rozpoznania.

Sprawa dotyczy kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich od postanowienia Sądu Rejonowego w M., które utrzymało w mocy postanowienie Prokuratury Rejonowej w M. o umorzeniu dochodzenia w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa oszustwa (art. 286 § 1 k.k.). Rzecznik zarzucił sądowi rażące naruszenie prawa procesowego, w tym nierozważenie zarzutów podniesionych w zażaleniu pełnomocnika pokrzywdzonego. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, powziął wątpliwości co do dopuszczalności kasacji od tego typu postanowienia i przedstawił zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia powiększonemu składowi Sądu Najwyższego. Uchwałą z dnia 29 listopada 2016 r. (sygn. akt I KZP 6/16) Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że postanowienie sądu utrzymujące w mocy postanowienie prokuratora o umorzeniu postępowania przygotowawczego w fazie in rem nie jest prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu art. 521 § 1 k.p.k. W oparciu o tę uchwałę, Sąd Najwyższy uznał kasację za niedopuszczalną i pozostawił ją bez rozpoznania, obciążając wydatkami postępowania kasacyjnego Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie sądu wydane na podstawie art. 306 § 1a k.p.k. w zw. z art. 325a § 2 k.p.k., utrzymujące w mocy postanowienie prokuratora o umorzeniu postępowania przygotowawczego w fazie in rem, nie jest prawomocnym orzeczeniem sądu kończącym postępowanie w rozumieniu art. 521 § 1 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy w powiększonym składzie rozstrzygnął, że postanowienie o umorzeniu dochodzenia w fazie in rem nie kończy postępowania w rozumieniu art. 521 § 1 k.p.k., co oznacza, że nie podlega ono zaskarżeniu kasacją.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie kasacji bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
Rzecznik Praw Obywatelskichorgan_państwowywnioskodawca
Prokuratura Rejonowa w M.organ_państwowyorgan prowadzący postępowanie
Sąd Rejonowy w M.organ_państwowysąd niższej instancji
H. Sp. z o.o.spółkapodejrzany podmiot
PPHU G. Sp. z o.o.spółkapokrzywdzony podmiot

Przepisy (13)

Główne

k.p.k. art. 521 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa, jakie orzeczenia podlegają zaskarżeniu kasacją. W niniejszej sprawie kluczowe było ustalenie, czy postanowienie o umorzeniu dochodzenia w fazie in rem jest orzeczeniem kończącym postępowanie.

Pomocnicze

k.p.k. art. 306 § 1a

Kodeks postępowania karnego

Reguluje kwestię zaskarżania postanowień prokuratora o umorzeniu lub odmowie wszczęcia śledztwa/dochodzenia. W połączeniu z art. 325a § 2 k.p.k. określa podstawę prawną postanowienia sądu utrzymującego w mocy postanowienie prokuratora.

k.p.k. art. 325a § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy postępowania w fazie in rem i możliwości zaskarżenia postanowienia o umorzeniu.

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

Przepis określający czyn zabroniony oszustwa, który był przedmiotem umorzonego dochodzenia.

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa przesłanki umorzenia postępowania, w tym brak danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego.

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obowiązku sądu odniesienia się do zarzutów podniesionych w środku odwoławczym.

k.p.k. art. 94 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obowiązku sporządzenia uzasadnienia orzeczenia.

k.p.k. art. 98 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy treści uzasadnienia orzeczenia.

u.SN art. 59

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Podstawa prawna do przedstawienia zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia powiększonemu składowi Sądu Najwyższego.

k.p.k. art. 531 § 1

Kodeks postępowania karnego

Reguluje pozostawienie kasacji bez rozpoznania.

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy pozostawienia kasacji bez rozpoznania.

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy pozostawienia kasacji bez rozpoznania.

k.p.k. art. 638

Kodeks postępowania karnego

Reguluje zasady obciążania kosztami postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o umorzeniu dochodzenia w fazie in rem nie jest prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu art. 521 § 1 k.p.k.

Odrzucone argumenty

Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich od postanowienia o umorzeniu dochodzenia jest dopuszczalna.

Godne uwagi sformułowania

kasacja okazała się niedopuszczalna z mocy prawa kwestia możliwości zaskarżenia kasacją nadzwyczajną [...] budzi poważne wątpliwości co do wykładni prawa postanowienie sądu [...] nie jest prawomocnym orzeczeniem sądu kończącym postępowanie w rozumieniu art. 521 § 1 k.p.k.

Skład orzekający

Dorota Rysińska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności kasacji od postanowień o umorzeniu dochodzenia w fazie in rem."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych i specyficznego rodzaju postanowień.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii procesowej w prawie karnym – dopuszczalności kasacji od postanowień o umorzeniu dochodzenia, co ma znaczenie dla możliwości kontroli sądowej decyzji prokuratorskich.

Kiedy kasacja jest możliwa? Sąd Najwyższy rozstrzyga o dopuszczalności zaskarżenia umorzenia dochodzenia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KK 63/16
POSTANOWIENIE
Dnia 26 stycznia 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dorota Rysińska
w sprawie kasacji,
wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich
‎
od postanowienia Sądu Rejonowego w M. z dnia 31 sierpnia 2015 r., sygn. II Kp (…)
utrzymującego w mocy postanowienie Prokuratury Rejonowej w M. z dnia 23 grudnia 2014r., sygn. akt Ds. (...)
p o s t a n o w i ł
pozostawić kasację bez rozpoznania, a wydatkami
postępowania kasacyjnego obciążyć Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Postanowieniem Sądu Rejonowego w M. z dnia 31 sierpnia 2015 r. utrzymano w mocy postanowienie Prokuratury Rejonowej w M. z dnia 23 grudnia 2014 r. w przedmiocie umorzenia dochodzenia w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa polegającego na tym, że w dniu 28 czerwca 2013 roku w M., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, firma H. Sp. z o.o., doprowadziła poprzez wprowadzenie w błąd co do zamiaru zapłaty za usługi transportowe i załadowcze do niekorzystnego rozporządzenia mieniem firmę PPHU G. Sp. z o.o., w wyniku czego powstały straty w wysokości 70.823,40 zł na szkodę PPHU G. Sp. z o.o. tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. - wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego (art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k.).
Od powyższego postanowienia kasację, w trybie art. 521 § 1 k.p.k., wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich, zarzucając mu rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie prawa karnego procesowego, a to art. 433 § 2 k.p.k., art. 94 § 1 k.p.k. i art. 98 § 1 k.p.k., polegające na nierozważeniu i nieustosunkowaniu się przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do zarzutów podniesionych w zażaleniu pełnomocnika pokrzywdzonego z dnia 13 stycznia 2015
r. na postanowienie zatwierdzone przez Asesora Prokuratury Rejonowej w M. w dniu 23 grudnia 2014 r., o umorzeniu dochodzenia w sprawie, sygn. akt Ds. (...), albowiem uzasadnienie zaskarżonego postanowienia odnosi się do innego postępowania przygotowawczego, a przez to nie zawiera w ogóle odniesienia się do zarzutów podniesionych w zażaleniu pełnomocnika pokrzywdzonego.
Podnosząc powyższe, Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w M. do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Kasacja okazała się niedopuszczalna z mocy prawa.
Rozpoznający tę skargę na rozprawie w dniu 6 lipca 2016 r., skład Sądu Najwyższego uznał, że kwestia możliwości zaskarżenia kasacją nadzwyczajną, a co za tym idzie, rozpoznania kasacji Rzecznika Praw Obywatelskich, wniesionej od przytoczonego na wstępie postanowienia, budzi poważne wątpliwości co do wykładni prawa. W związku z tym, wydanym na tej rozprawie postanowieniem przedstawił, na podstawie art. 59 ustawy o Sądzie Najwyższym, do rozstrzygnięcia powiększonemu składowi tego Sądu zagadnienie wyrażające się w pytaniu
„czy postanowienie sądu o utrzymaniu w mocy postanowienia o umorzeniu postępowania w fazie in rem, wydane na podstawie art. 306 § 1a k.p.k. w zw. z art. 325a § 2 k.p.k., jest prawomocnym orzeczeniem sądu kończącym postępowanie w rozumieniu art. 521 § 1 k.p.k.?”
Uchwałą z dnia 29 listopada 2016 r. (sygn. akt I KZP 6/16) skład 7 sędziów Sądu Najwyższego rozstrzygnął, że
„postanowienie sądu, wydane na podstawie art. 306 § 1a k.p.k. w zw. z art. 325a § 2 k.p.k., utrzymujące w mocy postanowienie prokuratora o umorzeniu postępowania przygotowawczego w fazie in rem, nie jest prawomocnym orzeczeniem sądu kończącym postępowanie w rozumieniu art. 521 § 1 k.p.k.”
Powyższe zapatrywanie prawne, uzasadnione w obszernym, zasługującym na pełną aprobatę wywodzie, jest decydujące dla rozstrzygnięcia kwestii dopuszczalności kasacji wniesionej w niniejszej sprawie na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. Z poglądu tego wynika bowiem, że zaskarżone tą skargą, przez Rzecznika Praw Obywatelskich, postanowienie Sądu Rejonowego w M. z dnia 31 sierpnia 2015 r., utrzymujące w mocy postanowienie Prokuratury Rejonowej w M. z dnia 23 grudnia 2014 r. o umorzeniu prowadzonego w sprawie (w fazie
in rem
) dochodzenia, nie mieści się w unormowanym tym przepisem zakresie orzeczeń podlegających zaskarżeniu kasacją nadzwyczajną.
Wobec tego więc, że niedopuszczalna, z mocy art. 521 § 1 k.p.k., kasacja została przyjęta, należało ją obecnie pozostawić bez rozpoznania na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 i art. 429 § 1 k.p.k., obciążając wydatkami postępowania kasacyjnego Skarb Państwa stosownie do treści art. 638 k.p.k.
r.g.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI