V KK 593/24

Sąd Najwyższy2025-09-10
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższywyłączenie sędziegoniezależność sądownictwakonstytucjakrajowa rada sądownictwanienależyta obsada sądukasacjaprawo karne procesowe

Sąd Najwyższy wyłączył sędziego od udziału w sprawie ze względu na wadliwość procedury powołania na urząd.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie karnej. Wniosek uzasadniono wadliwością procedury powołania sędziego na urząd, która zdaniem sądu była niezgodna z Konstytucją RP. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo dotyczące nienależytej obsady sądu.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego M. K. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Anny Dziergawki od udziału w sprawie sygn. akt V KK 593/24. Wniosek opierał się na zarzutach dotyczących wadliwości procedury powołania sędziego na urząd, która miała być niezgodna z Konstytucją RP. Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20) oraz wcześniejsze orzecznictwo, uznał, że sędziowie powołani w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej niezgodnie z Konstytucją, skutkują nienależytą obsadą sądu. W związku z tym, Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku i wyłączył sędzię Annę Dziergawkę od udziału w sprawie. Podkreślono, że sprawa toczy się po wznowieniu postępowania kasacyjnego z powodu nienależytej obsady sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sędzia taki powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie z uwagi na nienależytą obsadę sądu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wadliwość procedury powołania sędziego na urząd, wynikająca z niezgodności z Konstytucją, skutkuje nienależytą obsadą sądu. Powołano się na wcześniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego w podobnych sprawach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wyłączenie sędziego

Strona wygrywająca

obrońca skazanego

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 42 § 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 41 § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r.

Ustawa ukształtowała procedurę z udziałem KRS w sposób niezgodny z Konstytucją RP.

k.p.k. art. 542 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwość procedury powołania sędziego na urząd, niezgodna z Konstytucją RP. Nienależyta obsada sądu jako podstawa do wyłączenia sędziego. Ugruntowane orzecznictwo Sądu Najwyższego w sprawach dotyczących wadliwości powołania sędziów.

Godne uwagi sformułowania

sąd z ich udziałem za nienależycie obsadzony brak przymiotu niezawisłości i bezstronności ryzyko nieprawidłowej obsady sądu uzasadnia zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego

Skład orzekający

Eugeniusz Wildowicz

przewodniczący

Anna Dziergawka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego z powodu wadliwości procedury powołania na urząd, szczególnie w kontekście orzecznictwa dotyczącego Krajowej Rady Sądownictwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwości procedury powołania sędziego Sądu Najwyższego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezależności sądownictwa, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.

Sędzia SN wyłączony z powodu wadliwego powołania. Czy to koniec problemów z obsadą Sądu Najwyższego?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KK 593/24
POSTANOWIENIE
Dnia 10 września 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Eugeniusz Wildowicz
w sprawie
M. K.
skazanego z art. 280 § 2 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 10 września 2025 r.,
wniosku obrońcy o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od udziału w sprawie sygn. akt V KK 593/24
na podstawie art. 42 § 4 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Annę Dziergawkę od
udziału w sprawie sygn. akt V KK 593/24.
UZASADNIENIE
Przed Sądem Najwyższym ponownie zawisła - po uprzednim uchyleniu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 sierpnia 2024 r., sygn. akt V KK 201/24, o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej i wznowieniu postępowania kasacyjnego na mocy postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2024 r., sygn. akt V KO 91/24 - sprawa z kasacji obrońcy skazanego M. K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. akt II AKa 311/23, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 13 sierpnia 2024 r., sygn. akt III K 24/22.
Sprawę tę zarejestrowano pod sygnaturą V KK 593/24 i zarządzeniem Prezesa Izby Karnej z dnia 9 stycznia 2025 r. przydzielono do referatu sędziego SN Andrzeja Stępki.
Sąd Najwyższy, w składzie jednoosobowym z udziałem tego sędziego, postanowieniem z dnia 4 lutego 2025 r., sygn. akt V KK 593/24, nie uwzględnił wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia.
Następnie, po rozpoznaniu wniosku obrońcy skazanego, Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 18 marca 2025 r., wyłączył SSN Andrzeja Stępkę od udziału w przedmiotowej sprawie.
Zarządzeniem Prezesa Izby Karnej do rozpoznania sprawy sygn. akt V KK 593/24, wyznaczony został SSN Antoni Bojańczyk.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu wniosku obrońcy, postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2025 r. wyłączył SSN Antoniego Bojańczyka od udziału w rozpoznaniu sprawy.
Zarządzeniem Prezesa Izby Karnej sprawa sygn. akt V KK 593/24 została przydzielona do referatu SSN Adama Rocha.
Obrońca skazanego wniosła o wyłączenie SSN Adama Rocha od rozpoznania niniejszej sprawy, a wniosek ten przydzielono do referatu SSN Stanisława Stankiewicza.
Sąd Najwyższy, postanowieniem z dnia 30 czerwca 2025 r., sygn. akt V KK 593/24, wyłączył SSN Stanisława Stankiewicza od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN Adama Rocha od udziału w sprawie sygn. akt V KK 593/24.
Następnie, postanowieniem z dnia 14 lipca 2025 r., Sąd Najwyższy wyłączył SSN Adama Rocha od udziału w sprawie.
Prezes Izby Karnej przydzielił wówczas sprawę sygn. akt V KK 593/24 do referatu SSN Anny Dziergawki.
W dniu 28 lipca 2025 r. obrońca skazanego wniosła o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od udziału w przedmiotowej sprawie w związku z wadliwością jej powołania na urząd sędziego SN w procedurze z udziałem KRS w niekonstytucyjnym składzie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek obrońcy zasługuje na uwzględnienie.
Wniosek ten opiera się bowiem na okolicznościach kwestionujących bezstronność wyznaczonej do rozpoznania sprawy sędzi Sądu Najwyższego, a związanych z jej powołaniem na urząd sędziego Sądu Najwyższego w dotkniętej wadą prawną procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej, na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., w sposób niezgodny z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej, które w odniesieniu do sędziów Sądu Najwyższego skutkuje każdorazowo uznaniem Sądu z ich udziałem za nienależycie obsadzony (por. uchwała trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20). Wynika to z wyjątkowego statusu sędziów Sądu Najwyższego i kluczowych kompetencji tego Sądu, mającego gwarantować niezakłócone, prawidłowe funkcjonowanie demokratycznego państwa prawnego oraz obiektywny standard niezależności, niezawisłości i bezstronności orzekania (por
. ibidem
).
Z tego względu wielokrotnie już Sąd Najwyższy wskazywał na potrzebę wyłączenia sędzi SN Anny Dziergawki od rozpoznania spraw z uwagi na brak przymiotu niezawisłości i bezstronności, m.in. w postanowieniach z dnia 28 maja 2024 r., I KK 124/24, z dnia 6 listopada 2024 r., I KK 162/23 czy z dnia 12 maja 2025 r., I KK 147/24. Sąd Najwyższy w niniejszym składzie w pełni wyrażone w tych orzeczeniach poglądy aprobuje i uznaje za własne.
Mając nadto na uwadze, że wielokrotnie już w orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażano pogląd, iż w sytuacji wystąpienia ryzyka nieprawidłowej obsady sądu uzasadnione jest zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 8 czerwca 2022 r., V KO 43/22; z dnia 23 czerwca 2022 r., II KO 48/22; z dnia 28 lipca 2022 r., V KO 69/22; z dnia 25 listopada 2021 r., I CSKP 524/21; z dnia 16 września 2022 r., III KK 339/22), należało uwzględnić wniosek o wyłączenie sędzi Sądu Najwyższego Anny Dziergawki  od udziału w niniejszej sprawie.
Powyższe jest tym bardziej zasadne, że aktualnie prowadzone postępowanie w przedmiocie rozpoznania kasacji obrońcy skazanego M. K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. akt II AKa 311/23, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 13 sierpnia 2024 r., sygn. akt III K 24/22, toczy się po uprzednim wznowieniu postępowania kasacyjnego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2024 r., sygn. akt V KO 91/24, uchylającym jednocześnie postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 sierpnia 2024 r., sygn. akt V KK 201/24 o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej, właśnie w związku z nienależytą obsadą Sądu Najwyższego – tj. na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
[J.J.]
[r.g.]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI