Orzeczenie · 2005-11-07

V KK 59/05

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2005-11-07
SAOSKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
wyrok zaocznynieobecność oskarżonegousprawiedliwieniedoręczenie wezwaniasprzeciwapelacjakontrola instancyjnaprawo do obronypostępowanie uproszczoneSąd Najwyższy

Wyrok zaoczny Sądu Rejonowego skazał oskarżonego Michała S. na karę roku pozbawienia wolności z art. 279 § 1 k.k. Obrońca złożył sprzeciw, argumentując, że oskarżony nie został poinformowany o terminie rozprawy przez ojca, który odebrał wezwanie. Sąd Rejonowy nie uwzględnił sprzeciwu, a postanowienie to utrzymał w mocy Sąd Okręgowy. Następnie obrońca wniósł apelację, zarzucając naruszenie przepisów o prowadzeniu postępowania bez udziału oskarżonego. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną i utrzymał wyrok w mocy. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, uchylił zaskarżony wyrok. Kluczowym zagadnieniem była możliwość kontroli instancyjnej sądu odwoławczego w zakresie usprawiedliwienia nieobecności oskarżonego na rozprawie głównej, nawet jeśli sprzeciw od wyroku zaocznego nie został uwzględniony. Sąd Najwyższy uznał, że sąd odwoławczy miał obowiązek zbadać te okoliczności, a nieuwzględnienie tego przez Sąd Okręgowy stanowiło rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym prawa do obrony.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Zakres kontroli sądu odwoławczego w przypadku wyroku zaocznego, możliwość kwestionowania skuteczności doręczenia wezwania w apelacji po nieuwzględnieniu sprzeciwu, oraz zasady usprawiedliwiania nieobecności oskarżonego na rozprawie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji postępowania uproszczonego i wyroku zaocznego, gdzie sprzeciw nie został uwzględniony, a następnie wniesiono apelację.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd odwoławczy rozpoznający apelację od wyroku zaocznego jest zobowiązany do zbadania kwestii usprawiedliwienia nieobecności oskarżonego na rozprawie głównej, nawet jeśli sprzeciw od wyroku zaocznego nie został uwzględniony?

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy jest zobowiązany do zbadania kwestii usprawiedliwienia nieobecności oskarżonego na rozprawie głównej, nawet jeśli sprzeciw od wyroku zaocznego nie został uwzględniony. Nieuwzględnienie tej kwestii przez sąd odwoławczy stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że postępowanie w przedmiocie sprzeciwu jest postępowaniem incydentalnym, a jego nieuwzględnienie nie zamyka drogi do ponownej oceny tej kwestii w ramach kontroli apelacyjnej. Apelacja jako środek odwoławczy spełnia szersze funkcje kontrolne i gwarancyjne, a sąd odwoławczy jest zobowiązany rozpoznać wszystkie podniesione zarzuty, w tym dotyczące wadliwości wydania wyroku zaocznego z powodu niespełnienia warunku nieusprawiedliwionego niestawiennictwa oskarżonego.

Czy doręczenie wezwania na rozprawę dorosłemu domownikowi, który zobowiązał się przekazać je adresatowi, zawsze skutkuje uznaniem nieobecności oskarżonego za usprawiedliwioną, jeśli oskarżony nie stawił się na rozprawie?

Odpowiedź sądu

Nie, domniemanie skuteczności doręczenia wezwania osobie dorosłej, która zobowiązała się je przekazać adresatowi, może być obalone stosownymi dowodami. Jeśli oskarżony nie stawił się na rozprawie z powodu niezawiadomienia go przez domownika, jego nieobecność może być uznana za usprawiedliwioną.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że domniemanie wynikające z art. 132 § 2 k.p.k. może być obalone dowodami wskazującymi, że oskarżony faktycznie nie wiedział o terminie rozprawy. Nieuwzględnienie przez sąd odwoławczy okoliczności faktycznych leżących u podstaw twierdzenia, że oskarżony nie stawił się na rozprawę z powodu niezawiadomienia go przez ojca, stanowi rażące naruszenie przepisów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
oskarżony

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Zakres kontroli sądu odwoławczego w przypadku wyroku zaocznego, możliwość kwestionowania skuteczności doręczenia wezwania w apelacji po nieuwzględnieniu sprzeciwu, oraz zasady usprawiedliwiania nieobecności oskarżonego na rozprawie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji postępowania uproszczonego i wyroku zaocznego, gdzie sprzeciw nie został uwzględniony, a następnie wniesiono apelację.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst