V KK 59/05

WYROK  Z  DNIA  7  LISTOPADA  2005  R. 
V  KK  59/05 
 
Kwestia usprawiedliwionej nieobecności oskarżonego na rozprawie 
głównej mieści się w zakresie kontroli instancyjnej sądu rozpoznającego 
apelację od wyroku zaocznego także wówczas, gdy od tego wyroku nie zo-
stał uwzględniony sprzeciw. 
 
Przewodniczący: sędzia SN H. Gradzik. 
Sędziowie SN: A. Deptuła, D. Rysińska (sprawozdawca). 
Prokurator Prokuratury Krajowej: K. Parchimowicz. 
 
Sąd Najwyższy w sprawie Michała S., skazanego z art. 279 § 1 k.k., 
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 7 listopada 2005 r., ka-
sacji, wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 
25 października 2004 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego 
w S. z dnia 5 maja 2004 r., 
 
u c h y l i ł  zaskarżony wyrok i  p r z e k a z a ł  sprawę do ponownego roz-
poznania Sądowi Okręgowemu w S. w postępowaniu odwoławczym (...). 
 
 
U Z A S A D N I E N I E 
 
Wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w S. z dnia 5 maja 2004 r. 
oskarżony Michał S. skazany został na karę roku pozbawienia wolności za 
popełnienie przestępstwa zakwalifikowanego z art. 279 § 1 k.k. 

 
2
Po doręczeniu tego wyroku oskarżonemu, jego obrońca złożył od 
niego sprzeciw połączony – na wypadek jego nieprzyjęcia lub nieuwzględ-
nienia – z wnioskiem o sporządzenie jego uzasadnienia i o doręczenie od-
pisu tego wyroku wraz z uzasadnieniem. W złożonym sprzeciwie obrońca, 
usprawiedliwiając nieobecność oskarżonego na rozprawie podniósł, że 
oskarżony dowiedział się o jej terminie dopiero po otrzymaniu odpisu wyro-
ku zaocznego, ponieważ ojciec oskarżonego, który odebrał wezwanie na 
rozprawę, zapomniał (z uwagi na zaabsorbowanie sprawami długotrwałego 
wyjazdu za granicę) poinformować go o tym. Obrońca, składając wniosek o 
przesłuchanie na te okoliczności matki oskarżonego, wnosił jednocześnie o 
ponowne rozpoznanie sprawy. 
Wydanym w dniu 25 maja 2004 r. postanowieniem Sąd Rejonowy w 
S. nie uwzględnił wniesionego sprzeciwu, a orzeczenie to, po rozpoznaniu 
zażalenia obrońcy podnoszącego zarzut naruszenia przepisów art. 482 § 2 
w zw. z art. 132 § 2 k.p.k., zostało utrzymane w mocy postanowieniem Są-
du Okręgowego w S. z dnia 17 czerwca 2004 r. 
Ponieważ złożony sprzeciw nie przyniósł skutku w postaci ponowne-
go rozpoznania sprawy, sporządzone zostało pisemne uzasadnienie wyro-
ku zaocznego, od którego to wyroku obrońca wniósł apelację. W środku 
tym skarżący postawił zarzut naruszenia przepisów art. 6 w zw. z art. 479 § 
1 k.p.k. przez prowadzenie postępowania bez udziału oskarżonego i wyda-
nie wyroku, pomimo że – wobec faktu odebrania wezwania na rozprawę 
przez osobę inną niż oskarżony – zachodziły uzasadnione wątpliwości co 
do tego, iż oskarżony faktycznie wiedział o wyznaczonej na dzień 5 maja 
2004 r. rozprawie, nadto zaś zarzucił rażącą niewspółmierność (surowość) 
wymierzonej oskarżonemu kary. Na podstawie tak sformułowanych zarzu-
tów obrońca domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania 
sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, ewentualnie 

 
3
zmiany tego wyroku poprzez warunkowe zawieszenie wykonania wymie-
rzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności. 
Po rozpoznaniu wniesionej apelacji Sąd Okręgowy w S., wyrokiem z 
dnia 25 października 2004 r., utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając 
wniesioną apelację za oczywiście bezzasadną. 
Wskazany wyrok sądu odwoławczego został zaskarżony kasacją 
wniesioną przez obrońcę Michała S. W złożonej skardze jej autor zarzucił 
temu orzeczeniu rażące i mogące mieć istotny wpływ na jego treść naru-
szenie następujących przepisów prawa procesowego: 
1) art. 482 § 2 w zw. z art. 132 § 2 k.p.k. przez uznanie, że w sytuacji, 
gdy wezwanie na rozprawę zostało doręczone dorosłemu domownikowi, 
który nie oddał pisma oskarżonemu, nieobecność oskarżonego jest nieo-
becnością nieusprawiedliwioną; 
2) art. 6 w zw. z art. 479 § 1 k.p.k. przez prowadzenie postępowania 
bez udziału oskarżonego i wydanie wyroku, pomimo że – wobec faktu ode-
brania wezwania na rozprawę przez osobę inną niż oskarżony – zachodziły 
uzasadnione wątpliwości co do tego, iż oskarżony faktycznie wiedział o 
wyznaczonej na dzień 5 maja 2004 r. rozprawie. 
Stawiając powyższe zarzuty obrońca wniósł o uchylenie zaskarżone-
go wyroku Sądu Okręgowego i utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu Re-
jonowego oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi 
pierwszej instancji. 
W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator domagał się uznania 
kasacji za oczywiście bezzasadną, natomiast na rozprawie kasacyjnej pro-
kurator Prokuratury Krajowej przychylił się do przedłożonego w skardze 
wniosku. 
Rozpoznając kasację Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Z zaistniałych w niniejszej sprawie faktów wynika niespornie, że we-
zwanie na rozprawę główną, wyznaczoną na dzień 5 maja 2004 r., zostało 

 
4
wysłane na adres stałego miejsca zamieszkania oskarżonego Michała S. i 
odebrane w dniu 15 kwietnia 2004 r. – wobec chwilowej nieobecności ad-
resata w domu – przez ojca oskarżonego. Oskarżony nie stawił się na roz-
prawę główną (nie stawił się również jego obrońca) i nie nadesłał żadnego 
usprawiedliwienia lub wniosku o odroczenie rozprawy. Wobec tego Sąd 
Rejonowy, przed którym postępowanie toczyło się w trybie uproszczonym, 
uznając wezwanie dla oskarżonego za doręczone, zdecydował o przepro-
wadzeniu rozprawy bez jego udziału i wydał wyrok zaoczny. 
Prezentowane w skardze zarzuty kontestują prawidłowość zapadłego 
w sprawie wyroku zaocznego niejako z dwóch stron. Z jednej strony wywo-
dzi się w nich, że sąd pierwszej instancji w ogóle nie miał podstaw do roz-
poznania sprawy bez udziału oskarżonego (a następnie do wydania wyro-
ku zaocznego), gdyż kwestia doręczenia oskarżonemu wezwania na roz-
prawę już wówczas nie jawiła się jako jednoznaczna. Jednocześnie zaś 
podnosi się, że w sprawie błędnie oceniono, iż nieobecność oskarżonego 
na rozprawie nie została przezeń usprawiedliwiona po zapadnięciu wyroku 
zaocznego, z czego pośrednio płynie założenie, że w dacie rozprawy 
głównej nie było jednak podstaw do powątpiewania w fakt doręczenia 
oskarżonemu wezwania. 
Za przyjęciem przez autora kasacji tego właśnie założenia przemawia 
treść uzasadnienia skargi kasacyjnej, w którym próżno szukać choćby jed-
nego zdania motywującego powtórzony za apelacją zarzut błędnego pro-
cedowania przez sąd meriti w toku rozprawy głównej, w przedmiocie które-
go to zarzutu sąd odwoławczy szeroko się wypowiedział. Nadal więc zu-
pełnie nie wiadomo dlaczego – jak o tym mowa w sformułowanym w kasa-
cji zarzucie – Sąd Rejonowy winien był powziąć wątpliwość co do doręcze-
nia oskarżonemu wezwania na rozprawę i wobec tego odstąpić od prowa-
dzenia postępowania pod jego nieobecność. Do wniosku takiego w żad-
nym przecież razie nie uprawniał – jak chce obrońca – sam tylko fakt, że 

 
5
wezwanie to zostało doręczone nie oskarżonemu osobiście, lecz do rąk 
jego ojca. Taką bowiem sytuację, pozwalającą na przyjęcie skutecznego 
domniemania, że opisywane pismo zostało oskarżonemu faktycznie dorę-
czone przewidziano w przepisie art. 132 § 2 k.p.k. Jak zaś wskazano, skar-
żący nie przedstawił żadnych innych okoliczności, jakie miałyby dotrzeć do 
wiadomości sądu meriti przed przystąpieniem do rozpoznania sprawy i ja-
kie wymagałyby sprawdzenia, świadczących o tym, że oskarżony o termi-
nie rozprawy nie wiedział. Za przesłankę taką nie sposób uznać (jaką to 
możliwość sygnalizował prokurator na rozprawie kasacyjnej), że w druku 
zwrotnego poświadczenia odbioru wezwania doręczyciel mylnie zakreślił 
rubrykę stwierdzającą doręczenie go „osobie uprawnionej do odbioru prze-
syłki”, nie zaś „dorosłemu domownikowi (...), który podjął się oddać prze-
syłkę adresatowi”. Wątpliwości wszak nie budzi, co m.in. wynika wprost ze 
stosownej adnotacji na poświadczeniu, że wezwanie zostało doręczone 
ojcu i zostało ono przezeń przyjęte w tym właśnie celu, by pismo to adresa-
towi przekazać. Stwierdzić więc trzeba, że stanowisko sądu odwoławcze-
go, iż w dacie rozpoznania sprawy Sąd Rejonowy nie dysponował żadnymi 
przesłankami nakazującymi odstąpienie od prowadzenia rozprawy pod 
nieobecność oskarżonego nie zostało przez obrońcę podważone przy po-
mocy omawianego zarzutu, przez co zarzut ten jawi się jako oczywiście 
bezzasadny. Skoro zaś sprawa rozpoznawana była w postępowaniu 
uproszczonym, to stosownie do treści art. 479 § 1 k.p.k., warunek wydania 
przez Sąd Rejonowy wyroku zaocznego (przy niestawiennictwie oskarżo-
nego i jego obrońcy) został wówczas spełniony. 
Powyższe jednak nie przesądza, jakoby wydany wyrok zaoczny nie 
był obciążony wadą. Trafnie bowiem wywodzi obrońca, że w swych rozwa-
żaniach Sąd Okręgowy zajął się w zasadzie wyłącznie zagadnieniem sku-
teczności doręczenia oskarżonemu wezwania na rozprawę, przeszedł na-
tomiast do porządku nad kwestią możliwości i konsekwencji późniejszego 

 
6
(po wydaniu wyroku zaocznego) wykazania, iż mimo prawnie skutecznego 
doręczenia w omawianym trybie, wezwanie nie zostało oskarżonemu fak-
tycznie oddane. Jeśli jednak w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzuca się, 
że w zaskarżonym wyroku pominięto argumenty kwestionujące zasadność 
wydania wyroku zaocznego, które wskazywały na okoliczności usprawie-
dliwiające nieobecność oskarżonego na rozprawie, zaś argumenty te pod-
noszono uprzednio w sprzeciwie od wyroku zaocznego oraz w zażaleniu 
na postanowienie nieuwzględniające sprzeciwu, o tyle w pierwszej kolejno-
ści należało odpowiedzieć na pytanie, czy w takim razie sąd odwoławczy, 
rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie apelację, oceną tych właśnie 
okoliczności istotnie mógł (ponownie) i powinien się zająć. W ocenie Sądu 
Najwyższego w kwestii tej należy udzielić odpowiedzi twierdzącej. 
Wprawdzie postępowanie uproszczone jest postępowaniem szcze-
gólnym, w którym dla oskarżonego przewidziano dwa konkurujące środki 
zaskarżenia wyroku zaocznego (por. wywody uchwały Sądu Najwyższego 
z dnia 25 lutego 2005 r., I KZP 37/04, OSNKW 2005, z. 2, poz. 15), jednak 
powyższe nie oznacza, że uprzednie wykorzystanie przez oskarżonego 
drogi sprzeciwu powoduje niemożność podniesienia w apelacji, złożonej 
wobec nieuwzględnienia sprzeciwu, zarzutu wadliwości wyroku zaocznego 
z powodu niespełnienia warunku jego wydania w postaci nieusprawiedli-
wionego niestawiennictwa oskarżonego na rozprawę mimo doręczenia mu 
wezwania. 
Przede wszystkim należy dostrzec, że będący środkiem zaskarżenia 
sprzeciw nie inicjuje – tak jak apelacja – postępowania odwoławczego. W 
wyniku jego rozpoznania nie dochodzi więc do kontroli merytorycznej 
słuszności wyroku zaocznego, a co za tym idzie, do rozstrzygania o odpo-
wiedzialności karnej oskarżonego. Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu 
należy zatem traktować jako postępowanie incydentalne, prowadzone wy-
łącznie w kwestii usprawiedliwienia nieobecności oskarżonego na rozpra-

 
7
wie, zmierzające w możliwie najprostszy sposób do spowodowania rozpo-
znania sprawy z udziałem oskarżonego w wypadku stwierdzenia, że postę-
powanie dotychczas przeprowadzone pod jego nieobecność dotknięte było 
wadą. O incydentalnym – w omawianym układzie procesowym – charakte-
rze orzeczenia nieuwzględniającego sprzeciwu świadczy też fakt, że dopie-
ro jego wydanie otwiera drogę do wniesienia przez każdą ze stron apelacji 
(gdy jej zapowiedź została złożona przez stronę inną niż oskarżony, który 
złożył sprzeciw oraz gdy sprzeciw był połączony z wnioskiem o sporządze-
nie uzasadnienia), która jako środek odwoławczy spełnia szersze funkcje 
kontrolne i gwarancyjne. Nawet zatem prawomocne – w sensie formalnym 
– uznanie, że nieobecność oskarżonego na rozprawie nie była usprawie-
dliwiona, nie oznacza niemożności ponownej oceny tej kwestii w ramach 
instancyjnej kontroli zaskarżonego wyroku zaocznego, jako warunku praw-
nej dopuszczalności wydania tego orzeczenia. Takiego wnioskowania nie 
podważa zakładana w przepisach alternatywność obu dróg zaskarżenia 
wyroku zaocznego przez oskarżonego. Skoro ustawa przewiduje nie tylko 
możliwość skorzystania z jednej z nich, ale również możliwość wniesienia 
zarówno sprzeciwu, jak i – na wypadek jego nieuwzględnienia – apelacji, a 
przy tym, jak trafnie wywiedziono w przytaczanej na wstępie uchwale, nie 
można przyjąć, by wybór jednego z tych środków powodował automatycz-
nie (tj. już z chwilą wyboru) utratę drugiego, to nie sposób twierdzić, by sam 
tylko fakt wykorzystania sprzeciwu mógł w jakikolwiek sposób ograniczać 
zakres zaskarżenia i rozpoznania wniesionego następnie środka odwoław-
czego, bez wyraźnej co do tego regulacji ustawowej. 
W takim razie godzi się zauważyć, że o ile kwestie związane ze 
sprzeciwem (osobą uprawnioną, terminem, podstawą jego wniesienia i 
skutkami wydanego w jego przedmiocie orzeczenia dla dalszego toku po-
stępowania) zostały unormowane odrębnie w przepisach regulujących po-
stępowanie uproszczone (art. 482 k.p.k.), o tyle żaden z tych przepisów – z 

 
8
wyjątkiem wskazującego na wspomniane powiązanie między wniesieniem 
sprzeciwu i możliwym wniesieniem apelacji – tego środka odwoławczego 
bezpośrednio nie dotyczy. Z powyższego należy wywodzić, że do wszel-
kich kwestii związanych z apelacją zastosowanie mają przepisy ogólne do-
tyczące postępowania odwoławczego i apelacji. 
W każdym zatem wypadku, niezależnie od faktu nieuwzględnienia 
wniesionego uprzednio sprzeciwu, oskarżony (a na podstawie art. 425 § 4 
k.p.k. – także prokurator działający na korzyść oskarżonego) ma prawo, 
zgodnie z treścią art. 425 § 2 i 3 k.p.k., zaskarżyć apelacją wyrok zaoczny 
w zakresie, w jakim narusza on jego prawa lub szkodzi jego interesom, 
uprawniony jest przy tym do wskazania wszystkich podstaw odwoławczych 
określonych w art. 438 k.p.k., w tym uchybień w postępowaniu, które mogły 
mieć wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. Wśród nich mieści się nie-
wątpliwie zarzut naruszenia zakazu (warunków) prowadzenia postępowa-
nia bez udziału oskarżonego i wydania wyroku zaocznego. Oskarżony ma 
także prawo (art. 427 § 3 k.p.k.) wskazać w apelacji nowe fakty i dowody 
wspierające podniesiony zarzut, nieanalizowane dotąd przez sąd pierwszej 
instancji. Może on zatem wskazać nieznane sądowi, który wydał wyrok za-
oczny, okoliczności oraz dowody usprawiedliwiające jego nieobecność na 
rozprawie i domagać się ponownego rozpoznania sprawy z jego udziałem 
– choćby stwierdzona ex post wadliwość przeprowadzenia postępowania 
pod jego nieobecność wynikała z przyczyn niezależnych od sądu. Nie mo-
że przy tym budzić wątpliwości, że wskazane uprawnienia przysługują za-
równo wtedy, gdy oskarżony w ogóle nie wnosił sprzeciwu i ograniczył się 
do złożenia apelacji, jak i wówczas, gdy wniesiony uprzednio sprzeciw nie 
został uwzględniony. Treść omawianych przepisów ogólnych oraz, jak 
wcześniej wykazano, treść uregulowań szczegółowych nie przynosi w tym 
względzie jakichkolwiek modyfikacji. 

 
9
Skoro ustawa nie wprowadza żadnych ograniczeń przedmiotowych w 
zakresie wnoszenia apelacji od wyroku zaocznego, ani co do podstaw tego 
środka zaskarżenia, to także niczym nieograniczony jest zakres możliwego 
rozpoznania przez sąd odwoławczy wniesionej apelacji. Zgodnie z treścią 
art. 433 § 1 i 2 k.p.k. sąd apelacyjny, rozpoznający sprawę w granicach za-
skarżenia i podniesionych zarzutów, obowiązany jest rozważyć wszystkie 
wnioski oraz będące przedmiotem zarzutów uchybienia podniesione w tym 
środku odwoławczym, bowiem ustawa w omawianym zakresie nie stanowi 
inaczej. Obowiązany jest zatem także rozpoznać podniesiony zarzut nie-
prawidłowości wydania wyroku zaocznego pod nieobecność oskarżonego, 
mimo jej usprawiedliwienia. Powyższe oczywiście nie oznacza, że przewi-
dziany w § 2 art. 433 k.p.k. obowiązek sądu wiąże się z nakazem rozważe-
nia zarzutów stawianych innemu niż zaskarżony wyrok zaoczny rozstrzy-
gnięciu, a więc postanowieniu, którym nie uwzględniono wniesionego 
uprzednio sprzeciwu. Nie tracąc z pola widzenia uregulowania art. 447 § 3 
k.p.k. stwierdzić trzeba, że negatywne rozstrzygnięcie sprzeciwu nie należy 
do kategorii orzeczeń objętych tym przepisem, bowiem przede wszystkim 
nie rzutuje ono na samą treść zaskarżonego apelacją wyroku zaocznego. 
W polu rozpoznania sądu apelacyjnego znajduje się zatem wyłącznie kwe-
stia zasadności (prawidłowości) wydania wyroku zaocznego z punktu wi-
dzenia jednego z warunków dopuszczalności jego wydania, wobec czego – 
co oczywiste – nie ma jednocześnie podstaw do stwierdzenia, by rozpo-
znający apelację sąd miał w istocie powtórnie rozpoznawać wniesiony 
sprzeciw. 
Natomiast trzeba podkreślić, że sąd odwoławczy nie jest zwolniony 
od stosowania art. 440 k.p.k., a zatem – w warunkach przewidzianych tym 
przepisem, od zbadania sprawy pod względem merytorycznym i prawnym 
niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów. Wydaje się 
zaś nie budzić wątpliwości, że utrzymanie w mocy wyroku zaocznego, wy-

 
10
danego sprzecznie z zakazem prowadzenia postępowania bez udziału 
oskarżonego, w sposób rażący naruszałoby poczucie sprawiedliwości, jako 
godzące w prawo do obrony. Stwierdzenie przez sąd apelacyjny z urzędu, 
że postanowienie nieuwzględniające sprzeciwu od wyroku zaocznego było 
pozbawione podstaw, mieściłoby się więc w ramach opisywanej kontroli 
wyroku zaocznego. 
Przyjęcie odmiennego stanowiska w przedmiocie postawionego na 
wstępie zagadnienia prowadziłoby do trudnych do zaakceptowania wnio-
sków nie tylko w zakresie gwarancji praw oskarżonego, ale również z ra-
cjonalnego i funkcjonalnego punktu widzenia. Błędne rozpoznanie sprzeci-
wu, nawet widoczne dla sądu rozpoznającego apelację, musiałoby prowa-
dzić do przyjęcia przez ten sąd fikcji, że kontrolowany wyrok zaoczny – 
wbrew rzeczywistości i wbrew rażącej niesprawiedliwości – nie jest dotknię-
ty wadą. Do jego wzruszenia mogłoby więc dojść wyłącznie w wyniku 
wniesienia kasacji od postanowienia nieuwzględniającego sprzeciwu, i to 
jedynie przez podmiot określony w art. 521 k.p.k. Uchylenie z kolei (wy-
łącznie) tego postanowienia byłoby problematyczne nie tylko z uwagi na 
szereg komplikacji następczych dla dalszego funkcjonowania w obrocie 
prawnym wyroków sądów obu instancji, w szczególności wyroku sądu od-
woławczego (zwłaszcza w świetle art. 482 § 3 k.p.k.), ale również w kon-
tekście rozważań, czy postanowienie to – w sytuacji gdy rozpoznano ape-
lację od wyroku zaocznego – można by w ogóle traktować jako orzeczenie 
kończące postępowanie, od którego służy kasacja. 
Powyższe rozważania prowadzą więc do wniosku, że kwestia uspra-
wiedliwionej nieobecności oskarżonego na rozprawie głównej mieści się w 
zakresie kontroli instancyjnej sądu rozpoznającego apelację od wyroku za-
ocznego także wówczas, gdy od tego wyroku nie został uwzględniony 
sprzeciw. 

 
11
W świetle przedstawionych rozważań należy stwierdzić, że w upraw-
nieniach Sądu Okręgowego orzekającego w niniejszej sprawie mieściło się 
dokonanie kontroli wyroku zaocznego z omawianego punktu widzenia. Do 
jej przeprowadzenia sąd apelacyjny był zaś zobowiązany tym bardziej, że 
w uzasadnieniu wniesionej apelacji obrońca podnosił również, iż niesta-
wiennictwo Michała S. na rozprawę należy, jego zdaniem, uznać za uspra-
wiedliwione, skoro oskarżony wezwania na rozprawę nie otrzymał w związ-
ku z zachowaniem jego ojca, który przesyłki tej mu nie przekazał. Stosow-
nie do treści art. 118 § 1 k.p.k. obligowało to sąd odwoławczy do potrakto-
wania tego wywodu jako równoznacznego z postawieniem w apelacji za-
rzutu obrazy art. 479 § 1 w zw. z art. 132 § 2 i art. 6 k.p.k. i rozważenia je-
go merytorycznej zasadności, od czego sąd odwoławczy się uchylił uzna-
jąc, że w świetle prawnej skuteczności doręczenia wezwania domownikowi 
nie jest ważne, czy przekazanie przezeń przesyłki oskarżonemu miało w 
istocie miejsce. Ten – oczywiście niesłuszny – pogląd, w sposób rażący i 
mogący mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, obraża wska-
zane przepisy, czyniąc zasadnym zarzut uchybienia opisanego w punkcie 
pierwszym kasacji. 
Obrońca trafnie bowiem wywodzi – powołując się na postanowienie 
Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2002 r. w sprawie III KZ 85/01 (Lex nr 
53053), a także na liczne judykaty wydane na gruncie procedur cywilnej i 
administracyjnej – że wynikające z art. 132 § 2 k.p.k. domniemanie, iż oso-
ba, której doręczono pismo kierowane do danego adresata i która zobo-
wiązała się przekazać mu je bezzwłocznie, może być obalone stosownymi 
dowodami i w takim razie powodować uznanie nieobecności oskarżonego 
na rozprawie – wynikłej z zawinionego działania lub zaniechania osoby, 
która nie oddała mu na nią wezwania – za usprawiedliwioną. 
W tym jednak zakresie sąd odwoławczy nie przeprowadził żadnej 
kontroli, zwłaszcza zaś nie dokonał sprawdzenia i oceny wiarygodności 

 
12
okoliczności faktycznych leżących u podstaw twierdzenia, że oskarżony nie 
stawił się na rozprawę główną wyłącznie ze wskazywanego w apelacji po-
wodu. W tej sytuacji, po stwierdzeniu, że uchylenie także zaocznego wyro-
ku Sądu Rejonowego – zgodnie z wnioskiem kasacji – byłoby przedwcze-
sne, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i przeka-
zał sprawę do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.