V KK 583/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w Słupsku w części dotyczącej M.B. z powodu błędnej kwalifikacji prawnej czynu jako przestępstwa zamiast wykroczenia, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Słupsku, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego. Chodziło o błędne zakwalifikowanie kradzieży samochodu o wartości 800 zł jako przestępstwa z art. 278 § 1 k.k., podczas gdy w dacie orzekania czyn ten stanowił już wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, wskazując na konieczność stosowania prawa międzyczasowego (art. 4 § 1 k.k.) i uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej M.B., przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Słupsku, który uznał M.B. za winnego popełnienia przestępstwa kradzieży samochodu o wartości 800 zł (art. 278 § 1 k.k.). Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, polegające na błędnym przypisaniu M.B. odpowiedzialności karnej za przestępstwo, podczas gdy w dacie orzekania przez Sąd Rejonowy (6 grudnia 2023 r.) czyn ten, ze względu na wartość skradzionego mienia, powinien być zakwalifikowany jako wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. Wynikało to ze zmiany przepisów, która podniosła próg wartościowy dla wykroczenia kradzieży do 800 zł od 1 października 2023 r. Sąd Najwyższy, powołując się na zasadę stosowania prawa międzyczasowego (art. 4 § 1 k.k.), uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdził, że Sąd Rejonowy powinien był dokonać zmiany kwalifikacji prawnej czynu na wykroczenie. Uchybienie to miało istotny wpływ na treść wyroku, dlatego Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej M.B. i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Słupsku do ponownego rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, czyn ten powinien być kwalifikowany jako wykroczenie, zgodnie z zasadą stosowania prawa międzyczasowego (art. 4 § 1 k.k.).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 4 § 1 k.k., jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa, należy stosować ustawę nową, chyba że ustawa nowa przewiduje karalność czynu, czego nie było w poprzednim stanie prawnym. W tym przypadku, nowelizacja podniosła próg wartościowy dla wykroczenia kradzieży do 800 zł, co oznacza, że czyn o tej wartości popełniony po wejściu w życie nowelizacji (lub w dacie orzekania) powinien być traktowany jako wykroczenie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
M. B. (w zakresie uwzględnienia kasacji)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. | osoba_fizyczna | skazany |
| T. B. | osoba_fizyczna | współskazany |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
| Prokurator Rejonowy w Słupsku | organ_państwowy | oskarżyciel |
| A. K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (12)
Główne
k.k. art. 278 § 1
Kodeks karny
Dotyczy przestępstwa kradzieży.
k.k. art. 4 § 1
Kodeks karny
Reguluje stosowanie prawa międzyczasowego, nakazując stosowanie ustawy nowej, jeśli jest względniejsza dla sprawcy.
k.p.k. art. 535 § 5
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do rozpoznania kasacji na posiedzeniu w trybie uproszczonym.
k.p.k. art. 537 § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.w. art. 119 § 1
Kodeks wykroczeń
Dotyczy wykroczenia kradzieży cudzej rzeczy ruchomej.
Pomocnicze
k.k. art. 37a § 1
Kodeks karny
k.k. art. 34 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 35 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 43b
Kodeks karny
k.k. art. 39 § 8
Kodeks karny
k.p.k. art. 523 § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa przesłanki uwzględnienia kasacji (rażące naruszenie prawa mające istotny wpływ na treść wyroku).
k.p.k. art. 506 § 3
Kodeks postępowania karnego
Skutki wniesienia sprzeciwu od wyroku nakazowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wartość skradzionego mienia (800 zł) w dacie orzekania mieściła się w progu wykroczenia (art. 119 § 1 k.w. w nowym brzmieniu). Zastosowanie prawa międzyczasowego (art. 4 § 1 k.k.) nakazywało kwalifikację czynu jako wykroczenia.
Godne uwagi sformułowania
rażące oraz mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego czyn M. B. w chwili orzekania wyczerpywał znamiona wykroczenia Regulacja co do stosowania tzw. prawa międzyczasowego zawarta w art. 4 § 1 k.k., ma zastosowanie na każdym etapie postępowania przed jego prawomocnym zakończeniem
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Jacek Błaszczyk
członek
Małgorzata Gierszon
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Stosowanie prawa międzyczasowego (art. 4 § 1 k.k.) w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście nowelizacji przepisów dotyczących wartości progu wykroczenia."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji zmiany progu wartościowego dla wykroczenia kradzieży i stosowania art. 4 § 1 k.k. w momencie orzekania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje praktyczne znaczenie prawa międzyczasowego i zmian legislacyjnych, co jest istotne dla prawników procesowych i karnistów. Pokazuje, jak pozornie drobna zmiana w przepisach może wpłynąć na kwalifikację czynu.
“Kradzież za 800 zł: przestępstwo czy wykroczenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową zmianę w prawie.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN V KK 583/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 lutego 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jacek Błaszczyk SSN Małgorzata Gierszon w sprawie M. B. skazanego z art. 278 § 1 k. k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 6 lutego 2025 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego, od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. akt II K 908/23 , uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej M. B. i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Słupsku do ponownego rozpoznania . [J.J.] Jacek Błaszczyk Wiesław Kozielewicz Małgorzata Gierszon UZASADNIENIE Prokurator Rejonowy w Słupsku w akcie oskarżenia wniesionym do Sądu Rejonowego w Słupsku, zarzucił M. B. i T. B., że w dniu 8 maja 2023 r. w S., działając wspólnie i w porozumieniu z terenu niestrzeżonego parkingu samochodowego sklepu N. dokonali zaboru w celu przywłaszczenia samochodu osobowego marki S.1. o nr rej. […], o wartości złomowej 800 zł, czym działali na szkodę A. K., to jest popełnienie występku z art. 278 § 1 k.k. Sąd Rejonowy w Słupsku wyrokiem nakazowym z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. akt II K 908/23, uznał M. B. i T. B. za winnych popełnienia zarzuconych im czynów i na podstawie art. 278 § 1 k.k., przy zastosowaniu art. 37a § 1 k.k. w zw. z art. 34 § 1 i § 1a pkt 1 oraz art. 35 § 1 k.k. wymierzył im kary po 8 miesięcy ograniczenia wolności polegające na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym, oraz na podstawie art. 43b k.k. w zw. z art. 39 pkt 8 k.k. orzekł również środek karny w postaci podania wyroku do publicznej wiadomości poprzez jego wywieszenie na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w S. na okres 14 dni. T. B. wniósł w terminie sprzeciw od tego wyroku, i w tej sytuacji zgodnie z art. 506 § 3 k.p.k. wyrok nakazowy w części go dotyczącej stracił moc, natomiast odnośnie M. B. uprawomocnił się w dniu 15 stycznia 2024 r.. Od prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. akt II K 908/23, w części dotyczącej M. B. kasację złożył Prokurator Generalny. Zaskarżył ten wyrok na korzyść M. B. i zarzucając rażące oraz mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k., polegające na błędnym przypisaniu M. B. odpowiedzialności karnej za popełnienie występku kradzieży w sytuacji, gdy ze względu na wartość skradzionego mienia ruchomego wynoszącą 800 zł, czyn M. B. w chwili orzekania wyczerpywał znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 k.w., wniósł o uchylenie wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Słupsku w części dotyczącej M. B. i przekazanie sprawy w tym zakresie do rozpoznania temu Sądowi na zasadach ogólnych. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna w rozumieniu art. 535 § 5 k.p.k., gdyż wskazane w kasacji rażące naruszenie prawa nie budzi wątpliwości, jest ewidentne bez potrzeby przeprowadzenia złożonej wykładni prawa czy rozstrzygania spornych w doktrynie lub orzecznictwie problemów prawnych (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2001 r. sygn. akt IV KKN 578/00, OSNKW 2001, z. 5 – 6, poz. 49). W realiach sprawy poza sporem jest, że zarówno w dniu 8 maja 2023 r., tj. w dacie popełnienia czynu przypisanego M. B., jak i w dacie sporządzenia aktu oskarżenia – zarzucany mu czyn stanowił przestępstwo określone w art. 278 § 1 k.k. Zgodnie bowiem z treścią przepisu art. 119 § 1 k.w. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2023 r., czyn polegający m.in. na kradzieży cudzej rzeczy ruchomej stanowił wykroczenie, jeżeli jej wartość nie przekraczała kwoty 500 zł. Jednak w dacie orzekania przez Sąd Rejonowy w Słupsku, czyli w dniu 6 grudnia 2023 r., zarzucany czyn polegający na kradzieży mienia o wartości 800 zł, stanowił już wykroczenie, bowiem w wyniku nowelizacji przepisu art. 119 § 1 k.w., dokonanej ustawą z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 2600), która weszła w życie z dniem 1 października 2023 r., wskazana wartość rzeczy została ustalona na poziomie 800 zł. W tej sytuacji Sąd Rejonowy w Słupsku, zgodnie z regulacją określoną w art. 4 § 1 k.k., powinien dokonać zmiany kwalifikacji prawnej zarzuconego M. B. czynu i przypisać mu dokonanie tylko wykroczenia z art. 119 § 1 k.w. Regulacja co do stosowania tzw. prawa międzyczasowego zawarta w art. 4 § 1 k.k., ma zastosowane na każdym etapie postępowania przed jego prawomocnym zakończeniem (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt V KK 2828/11, LEX nr 897785). Trafnie wskazuje Prokurator Generalny w kasacji, że powyższe uchybienie było rażące i miało, w rozumieniu art. 523 § 1 k.p.k., istotny wpływ na treść wydanego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. akt II K 908/23, albowiem M. B. został uznany za sprawcę przestępstwa kradzieży mimo, iż w dacie wyrokowania przypisany mu czyn powinien być zakwalifikowany jako wyczerpujący znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 k.w. Kierując się przedstawionymi motywami Sąd Najwyższy, z mocy art. 537 § 2 k.p.k. i art. 535 § 5 k.p.k., orzekł jak w wyroku. Jacek Błaszczyk Wiesław Kozielewicz Małgorzata Gierszon [J.J.] r.g.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI