V KK 571/24

Sąd Najwyższy2025-05-08
SNKarnewykonywanie karWysokanajwyższy
kara grzywnykodeks karnynowelizacjakasacjasąd najwyższyart. 242 k.k.art. 33 k.k.granice odpowiedzialności

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej kary grzywny za niepowrót do zakładu karnego, uznając, że jej wysokość była rażąco niska w świetle nowelizacji Kodeksu karnego.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Rejonowego skazującego S.S. za niepowrót do zakładu karnego, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego w zakresie wymierzonej kary grzywny. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że kara grzywny w wysokości 20 stawek dziennych była niższa niż minimalna wymagana przez znowelizowany art. 33 § 1a pkt 1 k.k. (50 stawek). W związku z tym uchylono wyrok w części dotyczącej kary i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczy kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi, który skazał S.S. za czyn z art. 242 § 3 k.k. (niepowrót do zakładu karnego po przerwie w odbywaniu kary). Sąd Rejonowy wymierzył skazanemu karę 20 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na 150 zł. Kasacja została wniesiona na niekorzyść skazanego, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 33 § 1a pkt 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2023 r. Przepis ten stanowi, że w przypadku przestępstwa zagrożonego zarówno grzywną, jak i karą pozbawienia wolności do roku, grzywnę wymierza się w wysokości nie niższej od 50 stawek dziennych. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, stwierdzając, że wymierzenie kary 20 stawek dziennych stanowi rażącą obrazę art. 33 § 1a pkt 1 k.k. Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis ten ma zastosowanie, gdy przestępstwo jest zagrożone obiema karami, niezależnie od tego, czy są to jedyne kary ustawowe. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i przekazał sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, kara grzywny nie może być niższa niż 50 stawek dziennych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na nowelizację Kodeksu karnego z 2022 r. (art. 33 § 1a pkt 1 k.k.) wskazał, że w przypadku przestępstwa zagrożonego zarówno grzywną, jak i karą pozbawienia wolności do roku, grzywnę wymierza się w wysokości nie niższej od 50 stawek dziennych. Wymóg ten jest spełniony, gdy obie kary są składnikami ustawowego zagrożenia, a nie jest istotne, czy są to jedyne kary.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w części dotyczącej kary i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
S. S.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (4)

Główne

k.k. art. 242 § 3

Kodeks karny

Czyn polegający na niepowrocie do zakładu karnego po przerwie w odbywaniu kary.

k.k. art. 33 § 1a

Kodeks karny

W przypadku przestępstwa zagrożonego zarówno grzywną, jak i karą pozbawienia wolności do roku, grzywnę wymierza się w wysokości nie niższej od 50 stawek dziennych.

Pomocnicze

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wniesienia kasacji w przypadku rażącego naruszenia prawa.

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

Tryb orzekania przez Sąd Najwyższy w przypadku uwzględnienia kasacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie prawa materialnego przez sąd pierwszej instancji poprzez wymierzenie kary grzywny poniżej ustawowego minimum określonego w art. 33 § 1a pkt 1 k.k.

Godne uwagi sformułowania

kasacja okazała się oczywiście zasadna grzywnę wymierza się w wysokości nie niższej od 50 stawek rażąca i bez wątpienia mająca istotny wpływ na treść orzeczenia obraza art. 33 § 1a pkt 1 k.k.

Skład orzekający

Dariusz Kala

przewodniczący-sprawozdawca

Antoni Bojańczyk

członek

Stanisław Stankiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja minimalnej wysokości kary grzywny w przypadku przestępstw zagrożonych alternatywnie grzywną i karą pozbawienia wolności, zgodnie z nowelizacją Kodeksu karnego z 2022 r."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy przestępstwo jest zagrożone zarówno grzywną, jak i karą pozbawienia wolności do roku, a kara grzywny jest wymierzana jako kara główna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są zmiany w przepisach prawa karnego i jak ich prawidłowe stosowanie wpływa na wymiar kary. Jest to ważna lekcja dla praktyków prawa.

Sąd Najwyższy: Kara grzywny nie może być niższa niż 50 stawek dziennych – kluczowa interpretacja po nowelizacji Kodeksu karnego!

Sektor

praca

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
V KK 571/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 maja 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Kala (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Antoni Bojańczyk
‎
SSN Stanisław Stankiewicz
w sprawie
S. S.
skazanego za czyn z art. 242 § 3 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron
w dniu 8 maja 2025 r.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego
od wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi
z dnia 31 października 2024 r., sygn. akt IV K 287/24
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i przekazuje sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi.
[J.J.]
Antoni Bojańczyk                Dariusz Kala                 Stanisław Stankiewicz
UZASADNIENIE
S. S. został oskarżony o to, że w okresie od 10 października 2023 roku do dnia 16 stycznia 2024 roku w Ł., korzystając z przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności udzielonej postanowieniem Sądu Okręgowego we Wrocławiu Sekcja ds. Penitencjarnych i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych II Wydział Karny z dnia 01 sierpnia 2023 roku, sygn. II 2 Kow 662/23 pr., bez usprawiedliwionej przyczyny nie powrócił do Aresztu Śledczego w Łodzi w wyznaczonym terminie i w ciągu kolejnych trzech dni po upływie wyznaczonego terminu, tj. o czyn z art. 242 § 3 k.k.
Wyrokiem z dnia 31 października 2024 r., sygn. akt IV K 287/24, Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi oskarżonego S. S. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu wypełniającego dyspozycję art. 242 § 3 k.k. i za to na podstawie art. 242 § 2 w zw. z § 3 k.k. wymierzył mu karę 20 (dwudziestu) stawek dziennych grzywny ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 150 (stu pięćdziesięciu) złotych. Wyrok zawierał również rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu.
Od powyższego wyroku żadna ze stron nie wywiodła apelacji i uprawomocnił się on w dniu 8 listopada 2024 r.
Od tego orzeczenia kasację wywiódł Prokurator Generalny, który zaskarżył je w zakresie orzeczenia o karze, na niekorzyść oskarżonego, zarzucając mu rażące i mające
istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 33 § 1a pkt 1 k.k. polegające na tym, że w sytuacji uznania oskarżonego S. S. za winnego popełnienia, w okresie od dnia 10 października 2023 roku
do dnia 16 stycznia
2024 roku, występku kwalifikowanego z art. 242 § 3
k.k., sąd wymierzył wymienionemu karę 20 (dwudziestu) stawek dziennych grzywny ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 150 (stu pięćdziesięciu) złotych mimo, iż zgodnie z dyspozycją art. 33 § 1a pkt 1 k.k., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 lipca 2022 roku o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2022.2600 z dnia 13 grudnia 2022 r.) i obowiązującym od 1 października 2023 roku, a więc zarówno w czasie popełnienia czynu jak i w dacie wyrokowania w sprawie, w przypadku popełnienia przestępstwa z art. 242 § 3 k.k., które zagrożone jest zarówno grzywną, jak i karą pozbawienia wolności do roku, grzywnę wymierza się w wysokości nie niższej od 50 stawek
Podnosząc powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się oczywiście zasadna.
Zgodnie z dodanym do kodeksu karnego na mocy nowelizacji z dnia 7 lipca 2022 r. (Dz. U. z 2022 r., poz. 2600) przepisem art. 33 § 1a pkt 1 k.k., który wszedł w życie w dniu 1 października 2023 r.,
jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, a przestępstwo jest zagrożone zarówno grzywną, jak i karą pozbawienia wolności, grzywnę wymierza się w wysokości nie niższej od 50 stawek - w przypadku czynu zagrożonego karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą roku
. W doktrynie nie budzi wątpliwości, że sformułowanie „jest zagrożone zarówno grzywną, jak i karą pozbawienia wolności” swoim zakresem znaczeniowym obejmuje tak grzywnę występującą w sankcji złożonej alternatywnej, alternatywno – kumulatywnej, jak i kumulatywnej (J. Kosonoga – Zygmunt (w:) R. A. Stefański (red.),
Kodeks karny. Komentarz
, Warszawa 2025, komentarz do art. 33, teza II.B.2). Wskazany wymóg jest zatem spełniony już wtedy, gdy obie ww. kary są składnikami ustawowego zagrożenia za dane przestępstwo. Z punktu widzenia dyspozycji tego przepisu nie jest zatem również istotne, czy są to jedyne kary, którymi zagrożone jest dane przestępstwo (zob. J. Majewski [w:] A. Błachnio, J. Kosonoga-Zygmunt, P. Zakrzewski, J. Majewski, Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2024, komentarz do art. 33, teza 13).
Z powyższego wynika, że skoro występek przypisany oskarżonemu zagrożony jest grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku, orzeczona wobec niego za ten czyn kara grzywny winna wynosić nie mniej niż 50 stawek dziennych. W tej sytuacji wymierzenie oskarżonemu za to przestępstwo kary 20 stawek dziennych grzywny należy uznać za rażącą i bez wątpienia mającą istotny wpływ na treść orzeczenia obrazę art. 33 § 1a pkt 1 k.k. (art. 523 § 1 k.p.k.).
Kierując się powyższą argumentacją, Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną i orzekając w trybie określonym w art. 535 § 5 k.p.k. uchylił   wyrok w zaskarżonej części i przekazał sprawę w tym zakresie Sądowi Rejonowemu dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi do ponownego rozpoznania.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku.
[J.J.]
[a.ł]

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę