V KK 568/25

Sąd Najwyższy2026-01-14
SNKarnewykonanie karnajwyższy
kasacjareformationis in peiuszakaz reformationis in peiuswstrzymanie wykonaniakara pozbawienia wolnościsąd odwoławczysąd najwyższykodeks postępowania karnego

Podsumowanie

Sąd Najwyższy wstrzymał wykonanie wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku wobec skazanego K.M. z powodu naruszenia zakazu reformationis in peius.

Sąd Najwyższy, rozpoznając wnioski obrońcy skazanego K.M. oraz Prokuratora Okręgowego w Słupsku, postanowił wstrzymać wykonanie wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku. Powodem była rażąca naruszenie przez sąd odwoławczy zakazu reformationis in peius (art. 434 § 1 k.p.k.) poprzez uchylenie warunkowego zawieszenia kary, mimo braku środka odwoławczego wniesionego na niekorzyść skazanego.

Sąd Najwyższy rozpoznał wnioski o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 11 czerwca 2024 r., sygn. akt VI Ka 366/21, który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia 10 września 2020 r., sygn. akt II K 333/17. Wnioski złożyli obrońca skazanego K.M. oraz Prokurator Okręgowy w Słupsku. Sąd Najwyższy uznał, że wnioski zasługują na uwzględnienie. Kluczowym problemem była sytuacja, w której Sąd Okręgowy uchylił pkt V wyroku Sądu Rejonowego, dotyczący warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności, mimo że apelacje wniesiono jedynie na korzyść oskarżonego. Brak środka odwoławczego na jego niekorzyść oznaczał, że sąd odwoławczy nie mógł orzec surowszej kary ani uchylić korzystnego rozstrzygnięcia o zawieszeniu wykonania kary, co stanowiło rażące naruszenie zakazu reformationis in peius (art. 434 § 1 k.p.k.). W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił wstrzymać wykonanie zaskarżonego wyroku.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy nie może orzec na niekorzyść oskarżonego, jeśli nie wniesiono środka odwoławczego na jego niekorzyść, co stanowi naruszenie zakazu reformationis in peius.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że uchylenie przez sąd odwoławczy warunkowego zawieszenia wykonania kary, mimo braku apelacji na niekorzyść skazanego, stanowi rażące naruszenie art. 434 § 1 k.p.k. Zakaz reformationis in peius zabrania orzekania surowszej kary lub pogarszania sytuacji procesowej oskarżonego bez odpowiedniego środka odwoławczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wstrzymanie wykonania wyroku

Strona wygrywająca

K.M.

Strony

NazwaTypRola
K.M.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Okręgowy w Słupskuorgan_państwowyskarżący

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 434 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd odwoławczy może orzec na niekorzyść oskarżonego tylko wtedy, gdy wniesiono na jego niekorzyść środek odwoławczy. Zakazem tym objęte są zmiany na niekorzyść oskarżonego w jakimkolwiek zakresie w stosunku do wyroku pierwszej instancji.

k.p.k. art. 532 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd może wstrzymać wykonanie wyroku w określonych przypadkach, w tym na wniosek stron.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez sąd odwoławczy zakazu reformationis in peius poprzez uchylenie warunkowego zawieszenia wykonania kary bez środka odwoławczego na niekorzyść skazanego.

Godne uwagi sformułowania

rażące naruszenie przez Sąd odwoławczy art. 434 § 1 k.p.k. zakaz reformationis in peius na niekorzyść oskarżonego tylko wtedy, gdy wniesiono na jego niekorzyść środek odwoławczy

Skład orzekający

Andrzej Stępka

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę polskiego prawa karnego procesowego - zakaz reformationis in peius, pokazując, jak błąd sądu odwoławczego może prowadzić do wstrzymania wykonania wyroku.

Błąd sądu odwoławczego: dlaczego K.M. nie trafił do więzienia mimo uchylenia zawieszenia kary?

Sektor

praca

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
V KK 568/25
POSTANOWIENIE
Dnia 14 stycznia 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Stępka
po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2026 r. na posiedzeniu bez udziału stron
w sprawie
K.M
wniosków obrońcy skazanego oraz
Prokuratora Okręgowego w Słupsku o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku
z dnia 11 czerwca 2024 r., sygn. akt VI Ka 366/21,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Słupsku
z dnia 10 września 2020 r., sygn. akt II K 333/17,
na podstawie art. 532 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
wstrzymać wobec skazanego K.M., syna W. i C. zd. K., urodzonego […]  r. w S. - wykonanie
wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 11 czerwca 2024 r., sygn. akt VI Ka 366/21, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia 10 września 2020 r., sygn. akt II K 333/17.
UZASADNIENIE
Kasacje od powyższego wyroku Sądu odwoławczego wnieśli jego obrońca oraz na niekorzyść
K.M. Prokurator Okręgowy w Słupsku. Niezależnie od innych zarzutów, obaj skarżący zarzucili rażące naruszenie przez Sąd odwoławczy art. 434 § 1 k.p.k.
poprzez uchylenie rozstrzygnięcia Sądu I instancji zawartego w pkt. V wyroku, tj. dotyczącego warunkowego zawieszenia wykonania kary i nieorzeczenie ponownie o warunkowym zawieszeniu wykonania kary jednostkowej pozbawienia wolności w sytuacji, gdy wyrok Sądu I instancji nie został zaskarżony na niekorzyść oskarżonego.  W konkluzji obydwie skargi wnosiły o wstrzymanie wobec skazanego wykonania w/w orzeczenia.
Sąd Najwyższy
stwierdził, że wnioski zasługiwały na uwzględnienie.
Nie ulega wątpliwości, że wyrokiem Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia 10 września 2020 r., sygn. akt II K 333/17
,
K.M. został skazany na łączną karę pozbawienia wolności w rozmiarze roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie zawieszono warunkowo na okres próby wynoszący 4 lata (pkt III i V wyroku). Apelacje od tego wyroku wnieśli tylko obrońca oskarżonego oraz osobiście oskarżony. Skarga na jego niekorzyść nie została wywiedziona. Po rozpoznaniu wniesionych apelacji Sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok między innymi w ten sposób, że uchylił pkt V tego wyroku, a zatem rozstrzygnięcie o warunkowym zawieszeniu wykonania w/w kary. W tej sytuacji na skutek omyłki (co przyznaje Sąd II instancji), do wykonania wobec skazanego pozostałaby bezwzględna jednostkowa kara
pozbawienia wolności w rozmiarze roku [wobec utrzymania w mocy rozstrzygnięcia z pkt II wyroku Sądu Rejonowego w Słupsku], co – jak trafnie podnoszą obaj autorzy kasacji – rażąco narusza zakaz
reformationis in peius
określony w art. 434 § 1 k.p.k.
Zgodnie z treścią tego przepisu sąd odwoławczy może orzec na niekorzyść oskarżonego tylko wtedy, gdy wniesiono na jego niekorzyść środek odwoławczy. Zakazem tym objęte są zmiany na niekorzyść oskarżonego w jakimkolwiek zakresie, w relacji do wyroku wydanego wobec niego w pierwszej instancji. Tym bardziej zakaz ten nie zezwala na orzeczenie surowszej kary w stosunku do orzeczonej w sądzie pierwszej instancji w przypadku braku środka odwoławczego wniesionego na niekorzyść oskarżonego.
Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Andrzej Stępka
[WB]
[a.ł]
‎

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę