V KK 568/18

Sąd Najwyższy2019-12-12
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjawłaściwość sądusąd rejonowysąd okręgowypostępowanie karneuchylenieprzekazanie sprawy

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu rejonowego o utrzymaniu w mocy odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia, stwierdzając rażące naruszenie przepisów o właściwości sądu.

Pokrzywdzona spółka złożyła zawiadomienie o przestępstwie, które prokuratura umorzyła. Po odmowie przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na to postanowienie, sąd rejonowy utrzymał je w mocy. Minister Sprawiedliwości wniósł kasację, zarzucając sądowi rejonowemu rażącą obrazę przepisów o właściwości sądu, gdyż sprawa powinna być rozpoznana przez sąd okręgowy. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił postanowienie sądu rejonowego i przekazał sprawę do rozpoznania sądowi okręgowemu.

Sprawa dotyczy przestępstwa z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., w którym Prokuratura Rejonowa w S. umorzyła śledztwo. Pokrzywdzona spółka złożyła zażalenie na to postanowienie, jednak prokurator odmówił przywrócenia terminu do jego złożenia. Sąd Rejonowy w S. postanowieniem z dnia 7 grudnia 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie prokuratora. Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny wniósł kasację od tego postanowienia, zarzucając rażącą obrazę przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 329 § 1 k.p.k. w zw. z art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k. Skarżący wskazał, że sprawa należała do właściwości sądu okręgowego, a nie sądu rejonowego, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, stwierdzając, że sąd rejonowy dopuścił się rażącego naruszenia przepisów o właściwości. Zgodnie z art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., sprawy o występki określone w art. 278 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 294 k.k. rozpoznaje w pierwszej instancji sąd okręgowy. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w S..

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd rejonowy nie jest właściwy. Sprawa o przestępstwa z art. 278 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 294 k.k. należy do właściwości sądu okręgowego w pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., sprawy o występki określone w art. 278 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 294 k.k. rozpoznaje w pierwszej instancji sąd okręgowy. Rozpoznanie zażalenia przez sąd rejonowy stanowi rażące naruszenie przepisów o właściwości sądu, co jest bezwzględną przyczyną odwoławczą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do rozpoznania

Strona wygrywająca

Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
W. B.osoba_fizycznapodejrzany
E. sp. z o.o.spółkapokrzywdzony
R. K.osoba_fizycznaprzedstawiciel pokrzywdzonego (prezes spółki)
Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący (kasacja)

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 329 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd właściwy do rozpoznania zażalenia jest powołany do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji.

k.p.k. art. 25 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Sprawy o występki określone w art. 278 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 294 k.k. w pierwszej instancji rozpoznaje sąd okręgowy.

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania karnego

Orzekanie przez sąd niższego rzędu w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu jest bezwzględną przyczyną odwoławczą.

Pomocnicze

k.k. art. 278 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 294 § § 1

Kodeks karny

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw art. 1 pkt 93

Zmiana brzmienia art. 535 § 5 k.p.k. obowiązująca od 5 października 2019 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Rejonowy w S. orzekł w sprawie należącej do właściwości Sądu Okręgowego w S., co stanowi rażącą obrazę przepisów prawa karnego procesowego (art. 329 § 1 k.p.k. w zw. z art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k.). Zaistniała bezwzględna przesłanka odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

rażąca obrazę przepisów prawa karnego procesowego sąd niższego rzędu orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu bezwzględna przesłanka odwoławcza

Skład orzekający

Jerzy Grubba

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o właściwości sądów w sprawach karnych, zwłaszcza dotyczących przestępstw przeciwko mieniu."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego etapu postępowania (zażalenie na odmowę przywrócenia terminu) i specyficznego rodzaju przestępstwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową dotyczącą właściwości sądów, której naruszenie prowadzi do uchylenia orzeczenia. Jest to istotne dla praktyków prawa karnego.

Sąd Najwyższy: Błąd w sądzie niższej instancji unieważnia decyzję!

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KK 568/18
POSTANOWIENIE
Dnia 12 grudnia 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2019 r.,
sprawy
W. B.
‎
podejrzanego o popełnienie czynu z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k.
‎
z powodu kasacji wniesionej na niekorzyść podejrzanego
przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego
‎
od postanowienia Sądu Rejonowego w S.
‎
z dnia 7 grudnia 2017 r., w sprawie sygn. akt IV Kp (…)
postanowił:
uchylić zaskarżone postanowienie i zażalenie przekazać do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w S..
UZASADNIENIE
W stosunku
do
W. B.,
pokrzywdzony – E. sp. z o.o. złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa kwalifikowanego z art. 278§1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k.
Prokuratura Rejonowa w S. postawieniem z dnia 21 marca 2017 r. (sygn. akt PR 1 Ds. (…)) śledztwo w tej sprawie
umorzyła.
W dniu 28 czerwca 2017 r. reprezentujący pokrzywdzoną spółkę – jej prezes – R. K. złożył zażalenie na to postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności.
Postanowieniem z dnia 13 lipca 2017 r. prokurator odmówił pokrzywdzonemu przywrócenia terminu.
Na to postanowienia R. K. złożył zażalenie, które przekazano do rozpoznania do Sądowi Rejonowemu w S.. Sąd ten postanowieniem
z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie sygn. akt IV Kp (…) na podstawie art. 329 § 1 i 2 k.p.k. i art. 465 § 1 i 2 k.p.k. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Obecnie kasację od tego postanowienia, na niekorzyść podejrzanego, wniósł Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny.
W kasacji zarzucono:
– rażącą obrazę przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 329 § 1 k.p.k. w zw. z art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., polegającą na wydaniu orzeczenia przez sąd niższego rzędu w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu, poprzez rozpoznanie przez Sąd Rejonowy w S. zażalenia pokrzywdzonego R. K. – Prezesa spółki E. sp. z o.o. na postanowienie Prokuratora Rejonowego w S. z dnia 13 lipca 2017 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Prokuratora Rejonowego w S. z dnia 21 marca 2017 r. o umorzeniu śledztwa w sprawie o sygnaturze akt PR 1 Ds. (…) przeciwko W. B. podejrzanemu o czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., podczas gdy powyższa czynność należała do właściwości sądu okręgowego jako sądu pierwszej instancji, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k..
Podnosząc przytoczony zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej postanowienia i przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w S..
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jest oczywiście zasadna w stopniu wymaganym przez art. 535 § 5 k.p.k. w brzmieniu obowiązującym od dnia 5 października 2019 r. (zmienionym przez art.1 pkt 93 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. poz.1694).
Sąd Rejonowy w S. dopuścił się rażącego naruszenia przepisów art. 329 § 1 k.p.k. w zw. z art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k. Bezsprzecznie bowiem sądem, który był właściwy do rozpoznania zażalenia złożonego w niniejszej sprawie, na odmowę przywrócenia terminu, był sąd powołany do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji (art. 329 § 1 k.p.k.). Zgodnie z dyspozycją art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., sprawy o występki określone w art. 278 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 294 k.k., w pierwszej instancji rozpoznaje sąd okręgowy.
Tym samym, przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia doszło do zaistnienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. – sąd niższego rzędu orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu.
Bez względu zatem na to, jaki opisane uchybienie miało na treść wydanego w sprawie orzeczenia, należało je uchylić.
Zważywszy na powyższe, kasację należało uznać za oczywiście zasadną i uchylić zaskarżone postanowienie w całości, a sprawę przekazać sądowi właściwemu do jej rozpoznania, którym jest Sąd Okręgowy w S..
Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę