V KK 562/22

Sąd Najwyższy2023-04-06
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
sąd najwyższykasacjapostanowienieakta osoboweprezes sądu okręgowegopodstawa prawnakara pieniężnaprocedura karna

Sąd Najwyższy zobowiązał Prezesa Sądu Okręgowego do wydania akt osobowych sędziego pod rygorem kary pieniężnej, wyjaśniając podstawy prawne swojego wcześniejszego postanowienia.

Sąd Najwyższy wydał postanowienie zobowiązujące Prezesa Sądu Okręgowego do wykonania wcześniejszego postanowienia z dnia 14 marca 2023 r. w przedmiocie wydania akt osobowych sędzi A. G. w terminie 7 dni, pod rygorem nałożenia kary pieniężnej. Prezes Sądu Okręgowego kwestionował podstawę prawną żądania i jego związek ze sprawą. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że na podstawie przepisów k.p.k. ma prawo żądać pomocy i wydania określonych przedmiotów, a akta osobowe są takim przedmiotem, a ich uchylenie się od wykonania może skutkować sankcją.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał na posiedzeniu w dniu 6 kwietnia 2023 r. kwestię pozyskania dokumentacji niezbędnej do kontroli zaskarżonego kasacją obrońcy prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 22 czerwca 2022 r., sygn. akt IV Ka 557/21, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia 7 czerwca 2021 r., sygn. akt VII K 330/20. W związku z pismem Prezesa Sądu Okręgowego w P. z dnia 31 marca 2023 r., kwestionującym podstawę prawną żądania akt osobowych sędziego A. G. i ich związek ze sprawą, Sąd Najwyższy postanowił zobowiązać Prezesa Sądu Okręgowego do wykonania postanowienia z dnia 14 marca 2023 r. i wydania akt w terminie 7 dni, pod rygorem nałożenia kary pieniężnej. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zgodnie z art. 15 § 2 k.p.k. organ prowadzący postępowanie karne może żądać pomocy, w tym wydania określonego przedmiotu (art. 287 § 1 k.p.k.), jakim są akta osobowe. Podkreślono, że postanowienie Sądu Najwyższego jest niezaskarżalne i podlega natychmiastowemu wykonaniu, a Prezes Sądu Okręgowego nie ma kompetencji do kwestionowania jego podstaw. Niewykonanie postanowienia w zakreślonym terminie skutkować będzie nałożeniem kary pieniężnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Prezes Sądu Okręgowego nie ma takich uprawnień. Postanowienie Sądu Najwyższego jest niezaskarżalne i podlega natychmiastowemu wykonaniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przepisy k.p.k. (art. 15 § 2, art. 287 § 1, art. 285 § 1) uprawniają go do żądania pomocy i wydania określonych przedmiotów, a akta osobowe są takim przedmiotem. Uchylanie się od wykonania takiego zobowiązania może skutkować nałożeniem kary pieniężnej. Sąd podkreślił, że Prezes Sądu Okręgowego nie ma kompetencji do prowadzenia polemiki co do podstaw orzeczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zobowiązanie do wykonania postanowienia

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
J. B.osoba_fizycznaskazany
A. G.osoba_fizycznasędzia
Prezes Sądu Okręgowego w P.instytucjaorgan zobowiązany

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 15 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Organ prowadzący postępowanie karne (w tym Sąd Najwyższy) jest uprawniony do żądania udzielenia mu pomocy przez instytucje państwowe i społeczne w terminie przez ten organ wyznaczonym.

k.p.k. art. 287 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Jednym z elementów żądania pomocy może być wydanie określonego przedmiotu, który jest konieczny do rozstrzygnięcia sprawy.

Pomocnicze

k.p.k. art. 285 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Bezpodstawne uchylenie się od wykonania zobowiązania skutkować może nałożeniem sankcji w postaci kary pieniężnej.

k.k. art. 177 § § 2

Kodeks karny

Czyn, za który został skazany J.B.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Najwyższy ma prawo żądać wydania akt osobowych na podstawie przepisów k.p.k. Postanowienie Sądu Najwyższego jest niezaskarżalne i podlega natychmiastowemu wykonaniu. Niewykonanie postanowienia skutkuje nałożeniem kary pieniężnej.

Odrzucone argumenty

Prezes Sądu Okręgowego ma prawo kwestionować podstawę prawną i celowość żądania Sądu Najwyższego. Akta osobowe sędziego nie są przedmiotem, o którym mowa w art. 287 § 1 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy realizując funkcję uświadamiania (ustawowo określaną jako funkcja informacyjna) Prezes Sądu Okręgowego nie ma uprawnienia (kompetencji) do przedstawiania „wezwań” celem wykazywania przesłanek i podstaw wydania określonego orzeczenia przepisy procedury karnej nie zostawiają jednostce wezwanej do wykonania określonego polecenia, przestrzeni do prowadzenia jakiejkolwiek polemiki co do powodów i podstawy faktycznej wydania określonego postanowienia przez Sąd Najwyższy

Skład orzekający

Jarosław Matras

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.k. dotyczących obowiązku współpracy z sądami wyższych instancji i konsekwencji jego niewykonania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu karnym, gdzie Sąd Najwyższy musiał egzekwować wykonanie swojego postanowienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między sądem najwyższej instancji a prezesem sądu okręgowego w kwestii wykonania postanowienia, co jest interesujące z perspektywy funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy kontra Prezes Sądu Okręgowego: Kto ma rację w sprawie akt sędziego?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KK 562/22
POSTANOWIENIE
Dnia 6 kwietnia 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Matras
w sprawie
J. B.
skazanego za czyn z art. 177 § 2 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 6 kwietnia 2023 r.
z urzędu w kwestii pozyskania dokumentacji niezbędnej do kontroli zaskarżonego kasacją obrońcy
prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w P.
z dnia 22 czerwca 2022 r., sygn. akt IV Ka 557/21
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w P.
z dnia 7 czerwca 2021 r., sygn. akt VII K 330/20,
na podstawie art. 15 § 2 k.p.k. w zw. z art. 287 § 1 k.p.k. w zw. z art. 285 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
zobowiązać Prezesa Sądu Okręgowego w P. do wykonania postanowienia
Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2023 r. i wydania akt osobowych Pani sędzi A. G. (pkt. 2 postanowienia) w terminie 7 dni od otrzymania odpisu tego postanowienia, pod rygorem nałożenia kary pieniężnej.
UZASADNIENIE
Z pisma Prezesa Sądu Okręgowego w P. z dnia 31 marca 2023 r. ([…]), stanowiącego odpowiedź na wyrażone w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2023 r. w sprawie V KK 562/22 żądanie przesłania akt osobowych sędziego A. G., wynika, że wzywa on Sąd Najwyższy do uzupełnienia pisma dotyczącego żądania akt poprzez wskazanie podstawy prawnej żądanej informacji oraz wykazania dlaczego takie dokumenty  są żądane od „osoby trzeciej” i jaki mają związek z rozpoznawaną sprawą.
W związku z treścią tego pisma, z którego wynika bezspornie, że Prezes Sądu Okręgowego w P. nie ma wiedzy co do podstawy prawnej wydanego postanowienia, Sąd Najwyższy realizując funkcję uświadamiania (ustawowo określaną jako funkcja informacyjna - art. 16 § 2 k.p.k.), z reguły stosowaną wobec podmiotów nie znając określonych regulacji prawnych (Prezes Sądu Okręgowego takie regulacje powinien znać z racji zajmowanego stanowiska),  wskazuje, że zgodnie z obowiązującym art. 15 § 2 k.p.k. organ prowadzący postępowanie karne (takim są sądy, w tym także Sąd Najwyższy rozpoznający kasację) uprawniony jest do żądania udzielenia mu pomocy przez instytucje państwowe i społeczne w terminie przez ten organ wyznaczonym. Wskazać również trzeba Prezesowi Sądu Okręgowego w P., że jednym z elementów takiego żądania może być wydanie określonego przedmiotu (art. 287 § 1 k.p.k.), który jest – w ocenie właściwego sądu – konieczny do rozstrzygnięcia określonej sprawy. Akta osobowe sędziego bezspornie są zaś „przedmiotem”. Bezpodstawne uchylenie się od wykonania takiego zobowiązania skutkować może nałożeniem sankcji określonej w art. 285 § 1 k.p.k. (art. 287 §1 k.p.k.).
Poinformować także trzeba, że postanowienie Sądu Najwyższego jest niezaskarżalne i podlega niezwłocznemu wykonaniu, a zatem Prezes Sądu Okręgowego (tak jak i żaden inny pozasądowy organ lub podmiot) nie ma uprawnienia (kompetencji) do przedstawiania „wezwań” celem wykazywania przesłanek i podstaw wydanego przez sąd (jakikolwiek, w tym co oczywiste – Sąd Najwyższy) orzeczenia, a zmiana orzeczenia może nastąpić tylko w drodze rozpoznania stosownych środków procesowych. Zamykając więc realizację misji informacyjnej, świadczonej na rzecz podmiotu, na którego może być nałożona kara porządkowa, Sąd Najwyższy musi na zakończenie podkreślić, że przepisy procedury karnej nie zostawiają jednostce wezwanej do wykonania określonego polecenia, przestrzeni do prowadzenia jakiejkolwiek polemiki co do powodów i podstawy faktycznej wydania określonego postanowienia przez Sąd Najwyższy; ta ostatnia sfera jest bowiem sferą orzeczniczą.
Jeśli zatem postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2023 r. nie zostanie wykonane w zakreślonym obecnie (ostatecznym) terminie to konsekwencją procesową będzie nałożenie kary pieniężnej w wysokości do 3000 zł.
Z tych powodów orzeczono jak w sentencji.
[SOP]
[ł.n]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI