V KK 562/22

Sąd Najwyższy2023-01-31
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjawstrzymanie wykonaniaskład sąduniezawisłość sędziowskabezstronnośćKRSart. 439 k.p.k.art. 532 k.p.k.

Sąd Najwyższy nie wstrzymał wykonania wyroku, uznając wniosek obrońcy skazanego za niezasadny, mimo podniesionych zarzutów dotyczących składu sądu odwoławczego.

Obrońca skazanego złożył wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego, który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego. Głównym argumentem była rzekoma nienależyta obsada sądu odwoławczego, wskazująca na naruszenie niezawisłości i bezstronności sędziego powołanego w procedurze z udziałem nowej KRS. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, wskazując, że sam fakt powołania sędziego w nowej procedurze nie jest wystarczający do stwierdzenia uchybienia, a zarzuty te nie uzasadniają wstrzymania wykonania wyroku przed rozpoznaniem kasacji.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim, który modyfikował wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim. Obrońca argumentował, że w składzie sądu odwoławczego zasiadała sędzia powołana na podstawie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r., co miało prowadzić do naruszenia konstytucyjnych, konwencyjnych i unijnych standardów niezawisłości i bezstronności sądu. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 532 § 1 k.p.k., stwierdził, że wstrzymanie wykonania orzeczenia jest środkiem wyjątkowym, wymagającym wykazania poważnych i nieodwracalnych skutków dla skazanego. Analizując zarzut nienależytej obsady sądu, Sąd Najwyższy odwołał się do wcześniejszych orzeczeń SN, które wskazywały, że sam fakt nominacji w nowej procedurze nie jest wystarczający do uznania uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Podkreślono, że strona miała możliwość złożenia wniosku o wyłączenie sędziego w trakcie postępowania odwoławczego, a obecny zarzut może mieć charakter instrumentalny. Sąd Najwyższy uznał, że pozostałe zarzuty kasacji również nie uzasadniają wstrzymania wykonania wyroku na tym etapie. W związku z tym wniosek obrońcy nie został uwzględniony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wstrzymanie wykonania wyroku jest środkiem wyjątkowym, wymagającym wykazania poważnych i nieodwracalnych skutków dla skazanego. Podniesione zarzuty dotyczące składu sądu odwoławczego, mimo kontrowersji wokół nominacji sędziów w nowej procedurze, nie uzasadniają wstrzymania wykonania wyroku na tym etapie, zwłaszcza gdy strona miała możliwość podjęcia działań procesowych w celu wyłączenia sędziego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wniosku nie uwzględnić

Strony

NazwaTypRola
J. B.osoba_fizycznaskazany
obrońca skazanegoinnewnioskodawca

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 532 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Decyzja o skorzystaniu z tej instytucji musi być poparta wyjątkowymi okolicznościami wskazującymi na możliwość spowodowania przez wykonanie wyroku poważnych i nieodwracalnych skutków dla skazanego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zarzutu nienależytej obsady sądu, który stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. Sąd Najwyższy analizuje, czy sposób powołania sędziego naruszył standardy niezawisłości i bezstronności.

k.k.w. art. 9 § § 2

Kodeks karny wykonawczy

Zasada, według której orzeczenie staje się wykonalne z chwilą uprawomocnienia. Art. 532 k.p.k. stanowi odstępstwo od tej reguły.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku z uwagi na zarzut nienależytej obsady sądu odwoławczego.

Godne uwagi sformułowania

decyzja o skorzystaniu z instytucji wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia musi być poparta wyjątkowymi okolicznościami sam fakt orzekania sędziego sądu powszechnego, który uzyskał nominację w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017r. nie stanowi uchybienia kwalifikowanego z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., koniecznym jest bowiem dokonanie oceny wadliwości powołania tego sędziego przez pryzmat naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w okolicznościach konkretnej sprawy obecny zarzut ma charakter instrumentalny

Skład orzekający

Jarosław Matras

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 532 k.p.k. w kontekście wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku w sprawie karnej, a także kwestia oceny nienależytej obsady sądu w świetle orzecznictwa dotyczącego nominacji sędziowskich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zarzutów podnoszonych w kasacji. Ocena zarzutu nienależytej obsady sądu wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w polskim prawie karnym – możliwości wstrzymania wykonania wyroku w związku z zarzutami dotyczącymi składu sądu, co jest tematem budzącym zainteresowanie prawników.

Czy zarzuty o wadliwy skład sądu mogą wstrzymać wykonanie wyroku? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt V KK 562/22
POSTANOWIENIE
Dnia 31 stycznia 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Matras
w sprawie skazanego
J. B.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu bez udziału stron
w dniu 31 stycznia 2023 r.
wniosku obrońcy skazanego
o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim
z dnia 22 czerwca 2022 r. sygn. akt IV Ka 557/21 (z wyłączeniem wstrzymania rozstrzygnięcia zawartego w pkt 5 wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim)
zmieniającego w części wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim
z dnia 7 czerwca 2021 r., sygn. akt VII K 330/20
na podstawie art. 532 § 1 k.p.k.
a contrario
p o s t a n o w i ł:
wniosku nie uwzględnić.
UZASADNIENIE
Wniosek złożony przez obrońcę skazanego - adw. P. Z.  o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku, nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 532 § 1 k.p.k. w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Co prawda, przepis ten nie wskazuje przesłanek, których zaistnienie warunkowałoby wstrzymanie wykonalności zaskarżonego orzeczenia, to jednak trzeba mieć na względzie, że stanowi on odstępstwo od reguły wyrażonej w art. 9 § 2 k.k.w., według której orzeczenie staje się wykonalne z chwilą uprawomocnienia. Nie może być zatem wątpliwości, że decyzja o skorzystaniu z instytucji wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia musi być poparta wyjątkowymi okolicznościami, które jednoznacznie wskazują, że wykonanie wyroku przed rozpoznaniem kasacji mogłoby spowodować dla skazanego poważne i nieodwracalne skutki, w szczególności, gdy istnieje realne ryzyko poniesienia przez skazanego dolegliwości wynikającej z wykonania prawomocnego wyroku, której nie powinien doznać wobec zasadności wniesionej kasacji (por. np. postanowienia SN: z dnia z dnia 22 listopada 2021 r., I KK 156/21; z dnia 19 października 2021 r., III KK 375/21).
W przedmiotowej sprawie obrońca wnosząc kasację postawił m.in. zarzut  nienależytej obsady sądu odwoławczego (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.), bowiem w składzie tegoż sądu zasiadała A.G. powołana na urząd sędziego Sądu Okręgowego w dniu 10 lipca 2019 r. na podstawie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa podjętej w składzie ukształtowanym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. i zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3), co w połączeniu z pozostałymi towarzyszącymi sprawie okolicznościami powoduje, że Sąd Okręgowy w P. w składzie, który wydał zaskarżony wyrok, nie spełniał wymogu bezstronności, niezależności i niezawisłości w rozumieniu konstytucyjnym (art. 45 ust 1 Konstytucji RP), konwencyjnym (art. 6 ust. 1 EKPC) oraz w perspektywie zgodności z prawem Unii Europejskiej (art. 47 Karty Praw Podstawowych UE).
Warto przypomnieć, że zarówno w uchwale połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7), jak i w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22) wyraźnie wskazano, że sam fakt orzekania sędziego
sądu powszechnego, który uzyskał nominację w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017r. nie stanowi uchybienia kwalifikowanego z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., koniecznym jest bowiem dokonanie oceny wadliwości powołania tego sędziego przez pryzmat naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w okolicznościach konkretnej sprawy.
Co prawda w kasacji skarżący podnosi szereg okoliczności dotyczących Sędziego Sądu Okręgowego w P. -A. G., która swój awans uzyskała w takim właśnie trybie, tyle tylko, że te okoliczności nie były przedmiotem wniosku o wyłączenie, który mógł zostać złożony w trakcie rozprawy odwoławczej (21 czerwca 2022 r. k. 722 – ostatni termin rozprawy apelacyjnej, wcześniej był 5 październik 2021 r), choć stronom znany był skład sądu, a także powinny być znane już okoliczności wynikające z orzeczeń Sądu Najwyższego z dnia 16 i 29 września 2021 r. (I KZ 29/21, V KZ 47/21), a zwłaszcza z postanowienia wydanego w dniu 9 marca 2022 r. (I KZP 13/21), w którym wskazywano możliwe działania stron procesowych. Gdyby taki wniosek został złożony i negatywnie rozstrzygnięty przez skład sądu, w którym zasiadałby sędzia o takim samym statusie formalnym w zakresie powołania, w odniesieniu, do którego wniosek o wyłączenie złożono, to zaistniałoby już z tego powodu uchybienie z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (por. uchwała SN z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2 /22).  Okoliczności te choć już były znane, nie stanowiły podstawy podjęcia przez stronę czynności procesowych nastawionych na wyłączenie ze składu sądu odwoławczego sędziego, który obecnie w kasacji tak negatywnie – w zakresie bezstronności i niezawisłości – jest oceniany. Można zatem odnieść wrażenie, że obecny zarzut ma charakter instrumentalny i stawiany jest tylko z uwagi na to, jakiej treści wyrok został wydany w sądzie drugiej instancji, a nie z tego powodu, iż w składzie tego sądu był sędzia, którego bezstronność i niezawisłość od władzy wykonawczej była kwestionowana.  Nie przesądzając jednak ostatecznego rozstrzygnięcia tej kwestii, trzeba podkreślić, że wskazywana przez obrońcę możliwość zaistnienia rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w pkt 1 kasacji, wymaga pogłębionej analizy na rozprawie kasacyjnej, której termin wyznaczono już na dzień 14 marca 2023 r.
Co do pozostałych zarzutów kasacji nadmienić tylko trzeba, że ich konstrukcja i treść nie wskazuje – już na tym etapie, tj. badania zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia – iż dowodzą one rażącego naruszenia prawa, które mogłoby mieć przy tym istotny wpływ na treść prawomocnego wyroku.
Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy orzekł jak wyżej
.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI