V KK 560/22

Sąd Najwyższy2023-06-22
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
znęcanieprzemoc domowakara pozbawienia wolnościwarunkowe zawieszeniedozór kuratorakasacjaSąd Najwyższykodeks karny

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej braku orzeczenia o dozorze kuratora dla skazanego za znęcanie, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego dotyczącą wyroku Sądu Rejonowego we Włocławku, który warunkowo zawiesił karę pozbawienia wolności skazanemu za znęcanie się nad żoną. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa materialnego, polegające na zaniechaniu obligatoryjnego orzeczenia środka probacyjnego w postaci dozoru kuratora, zgodnie z art. 73 § 2 k.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że brak orzeczenia o dozorze był obligatoryjny w tej sytuacji i miał istotny wpływ na treść wyroku.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego J. Z., który został skazany za znęcanie się psychiczne i fizyczne nad swoją żoną. Sąd Rejonowy we Włocławku wyrokiem z dnia 21 października 2021 r. uznał oskarżonego za winnego i wymierzył mu karę 5 miesięcy pozbawienia wolności, warunkowo zawieszając jej wykonanie na okres próby 2 lat. Dodatkowo zobowiązał skazanego do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu, orzekł nawiązkę na rzecz pokrzywdzonej oraz zwolnił od opłat, obciążając go wydatkami. Kasacja Prokuratora Generalnego dotyczyła części wyroku niezawierającej rozstrzygnięcia o oddaniu skazanego pod dozór kuratora. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie art. 73 § 2 k.k., wskazując, że w przypadku sprawcy przestępstwa z użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej, dozór jest obligatoryjny. Sąd Najwyższy przychylił się do tego stanowiska, stwierdzając, że ustalenia faktyczne jednoznacznie wskazywały na popełnienie przestępstwa w miejscu wspólnego zamieszkania, co czyniło orzeczenie o dozorze obligatoryjnym. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części niezawierającej rozstrzygnięcia o oddaniu skazanego pod dozór i przekazał sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu we Włocławku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego środka probacyjnego w postaci dozoru kuratora stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 73 § 2 k.k. nakłada obowiązek orzeczenia dozoru wobec sprawcy przestępstwa z użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej, któremu warunkowo zawieszono wykonanie kary. Ustalenia faktyczne w sprawie jednoznacznie wskazywały na popełnienie przestępstwa w miejscu wspólnego zamieszkania, co czyniło orzeczenie o dozorze obligatoryjnym. Brak takiego rozstrzygnięcia stanowił rażące naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w części i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
J. Z.osoba_fizycznaskazany
A. Z.osoba_fizycznapokrzywdzona

Przepisy (10)

Główne

k.k. art. 207 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 157 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 3

Kodeks karny

k.k. art. 69 § § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 70 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 72 § § 1 pkt 5

Kodeks karny

k.k. art. 46 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 73 § § 2

Kodeks karny

Dozór jest obligatoryjny wobec sprawcy przestępstwa popełnionego z użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej, któremu warunkowo zawieszono wykonanie kary.

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego środka probacyjnego w postaci dozoru kuratora, zgodnie z art. 73 § 2 k.k., stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku, gdy sprawca dopuścił się przestępstwa z użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego obligatoryjnego środka probacyjnego w postaci dozoru kuratora przestępstwa z użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkujące istotny jest stan występujący w czasie popełnienia przestępstwa, a nie w momencie wyrokowania kasacja okazała się oczywiście zasadna

Skład orzekający

Marek Motuk

przewodniczący

Dariusz Kala

sprawozdawca

Igor Zgoliński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 73 § 2 k.k. w kontekście obligatoryjnego dozoru kuratora przy warunkowo zawieszonej karze pozbawienia wolności za przestępstwa z użyciem przemocy wobec osób wspólnie zamieszkujących."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z obligatoryjnym środkiem probacyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego materialnego – stosowania środków probacyjnych i obowiązków sądu w przypadku przemocy domowej, co jest tematem budzącym społeczne zainteresowanie.

Sąd Najwyższy przypomina: Dozór kuratora jest obowiązkowy w sprawach o przemoc domową!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KK 560/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 czerwca 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Motuk (przewodniczący)
‎
SSN Dariusz Kala (sprawozdawca)
‎
SSN Igor Zgoliński
Protokolant Małgorzata Czartoryska
w sprawie
J. Z.
‎
skazanego z art. 207 § 1 k.k. i in.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron
‎
w dniu 22 czerwca 2023 r.,
‎
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego
‎
od wyroku Sądu Rejonowego we Włocławku
‎
z dnia 21 października 2021 r., sygn. akt II K 940/19,
uchyla zaskarżony wyrok w części niezawierającej
rozstrzygnięcia o oddaniu skazanego na podstawie art. 73 § 2
k.k. pod dozór i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi
Rejonowemu we Włocławku do ponownego rozpoznania
UZASADNIENIE
J. Z. został oskarżony
o to, że okresie od nieustalonego dnia i miesiąca 2016 roku do 16 grudnia 2018 roku w W. przy ul. […] znęcał się psychicznie i fizycznie nad swoja żoną A. Z. w ten sposób, że wielokrotnie wszczynał z nią awantury, w trakcie których używał wobec niej słów powszechnie uznawanych za obelżywe, dopuszczał się przemocy fizycznej w postaci szarpania za ręce i ciało, uderzania głowa o podłogę, przy czym w dniu 20 listopada 2018 r. poprzez zaciśnięcie jednej ręki na szyi dusił wymienioną oraz w dniu 15 grudnia 2018 r. poprzez potrząsanie za ręce, popychanie i uderzenie pięścią w klatkę piersiową spowodował u pokrzywdzonej obrażenia w postaci zasinienia klatki piersiowej i tułowia po stronie lewej, zasinienia obu przedramion i obu okolic łokciowych, zasinienia okolicy łopatkowej lewej, otarcia naskórka okolicy łopatkowej prawej, zasinienia okolicy biodrowej lewej tj. obrażenia inne niż określone w art. 156 kk i nie naruszają one prawidłowych funkcji narządów ciała na okres powyżej siedmiu dni, tj. o czyn z art. 207 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
Wyrokiem z dnia 21 października 2021 r., sygn. akt II K 940/19, Sąd Rejonowy we Włocławku:
1.
oskarżonego J. Z. uznał za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu aktem oskarżenia, tj. przestępstwa z art. 207 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to na podstawie art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu karę 5 (pięć) miesięcy pozbawienia wolności;
2.
na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 2 k.k. wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego J. Z. kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 2 (dwa) lata,
3.
na podstawie art. 72 § 1 pkt 5 k.k. w okresie próby zobowiązał oskarżonego J. Z. do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu;
4.
na podstawie art. 46 § 2 k.k. orzekł od oskarżonego J. Z. na rzecz A. Z. nawiązkę w kwocie 500,00 złotych;
5.
zwolnił oskarżonego J. Z. od uiszczenia opłaty, zaś obciążył go wydatkami poniesionymi przez Skarb Państwa od momentu wszczęcia postępowania w sprawie w kwocie 170 złotych.
Od powyższego wyroku żadna ze stron nie wywiodła apelacji i uprawomocnił się on w dniu 18 lutego 2022 r.
Od wyroku tego kasację wywiódł Prokurator Generalny, który zaskarżył powyższe orzeczenie w części dotyczącej orzeczenia o karze, na niekorzyść skazanego, zarzucając mu rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego - art. 73 § 2 k.k., polegające na tym, iż Sąd Rejonowy we Włocławku warunkowo zawieszając oskarżonemu J. Z., wymierzoną za czyn z art. 207 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., karę pozbawienia wolności, bezpodstawnie zaniechał orzeczenia wobec niego, jako sprawcy przestępstwa z użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej, obligatoryjnego środka probacyjnego w postaci dozoru kuratora.
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie wyroku w części, w jakiej nie zawiera rozstrzygnięcia o oddaniu skazanego pod dozór kuratora i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się oczywiście zasadna.
Zgodnie z art. 73 § 2 k.k., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 r., dozór stosowany w przypadku warunkowego zawieszenia wykonania kary
jest obowiązkowy wobec młodocianego sprawcy przestępstwa umyślnego, sprawcy określonego w art. 64 § 2, a także wobec sprawcy przestępstwa popełnionego w związku z zaburzeniami preferencji seksualnych oraz sprawcy, który popełnił przestępstwo z użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkujące
j. Odnosząc się do ostatniej z wyżej wymienionych przesłanek obligatoryjnego dozoru należy nadto przypomnieć, że dla oceny jej zaktualizowania się na gruncie konkretnej sprawy istotny jest stan występujący w czasie popełnienia przestępstwa, a nie w momencie wyrokowania (zob. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 lipca 2020 r., V KK 370/19). Z poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, znajdujących swoje odzwierciedlenie tak w opisie przypisanego oskarżonemu czynu, jak i uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w sposób jednoznaczny wynika zaś, że oskarżony dopuszczał się wobec pokrzywdzonej przypisanego mu przestępstwa znęcania się w miejscu ich wspólnego zamieszkania, tj. w W. przy ul. […]. W tym stanie rzeczy, brak rozstrzygnięcia o oddaniu oskarżonego, w okresie próby, pod dozór kuratora (lub innego podmiotu wymienionego w treści art. 73 § 1 k.k.), stanowiło rażące i bez wątpienia mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku naruszenie przepisu art. 73 § 2 k.k.
Kierując się powyższą argumentacją, Sąd Najwyższy uznał kasację Prokuratora Generalnego za oczywiście zasadną i uwzględniwszy ją na posiedzeniu, przeprowadzonym w trybie art. 535 § 5 k.p.k., uchylił
zaskarżony wyrok w
części niezawierającej rozstrzygnięcia o oddaniu skazanego na podstawie art. 73 § 2 k.k. pod dozór i sprawę w tym w zakresie przekazał Sądowi Rejonowemu we Włocławku do ponownego rozpoznania. Nie budzi bowiem wątpliwości, że w postępowaniu kasacyjnym dopuszczalne jest uchylenie zaskarżonego orzeczenia w części, w jakiej nie zawiera ono określonego rozstrzygnięcia, którego zamieszczenie w danym wypadku było obligatoryjne (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 marca 2022 r., IV KK 21/22).
Kierując się powyższą argumentacją, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku.
(M.K.)
[ł.n]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI