V KK 56/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego, uznając, że nieprawidłowo zastosowano tryb nakazowy w sprawie dotyczącej prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu, ignorując wcześniejsze skazanie i obowiązujący zakaz prowadzenia pojazdów.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Wejherowie, którym A.J. został skazany za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.). Kasacja zarzucała wadliwe zastosowanie trybu nakazowego, mimo że czyn został popełniony po uprzednim skazaniu za podobne przestępstwo i w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów, co kwalifikuje go jako występek z art. 178a § 4 k.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, wskazując na rażące naruszenie przepisów procesowych i materialnych, które miało istotny wpływ na treść wyroku.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść A.J., skazanego wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Wejherowie z dnia 13 stycznia 2022 r. (sygn. akt II K 2730/21) za czyn z art. 178a § 1 k.k. Sąd Rejonowy wymierzył karę ograniczenia wolności w wymiarze 9 miesięcy nieodpłatnej pracy na cele społeczne. Wyrok ten uprawomocnił się bez zaskarżenia. Prokurator Generalny zarzucił wyrokowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w szczególności art. 500 § 1 i 3 k.p.k. oraz art. 178a § 4 k.k. Podniesiono, że wyrok nakazowy został wydany bez przeprowadzenia rozprawy, mimo iż okoliczności czynu i wina oskarżonego budziły wątpliwości, zwłaszcza w kontekście wcześniejszego prawomocnego skazania A.J. wyrokiem nakazowym z dnia 28 września 2021 r. (sygn. akt II K 1940/21) za ciąg czynów z art. 178a § 1 k.k. oraz orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Sąd Najwyższy przychylił się do argumentacji kasacji, stwierdzając, że przesłanka braku wątpliwości, wymagana do wydania wyroku nakazowego, nie została spełniona. Wskazano, że sprawstwo i okoliczności czynu nie były prawidłowo ustalone, a sąd nie uwzględnił faktu wcześniejszego skazania, obowiązującego zakazu prowadzenia pojazdów oraz tego, że czyn został popełniony w warunkach kwalifikowanych z art. 178a § 4 k.k. Naruszenie to miało istotny wpływ na treść wyroku, ponieważ skutkowałoby orzeczeniem surowszej kary, w tym dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów i wyższego świadczenia pieniężnego. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok nakazowy wymaga braku wątpliwości co do wszystkich okoliczności mających wpływ na ocenę prawną czynu, w tym sprawstwa, winy i pełnej realizacji znamion zarzucanego czynu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że przesłanka braku wątpliwości w trybie nakazowym obejmuje nie tylko sprawstwo, ale wszelkie aspekty prawnej oceny czynu. W niniejszej sprawie nie dopełniono tego obowiązku, ignorując wcześniejsze skazanie i zakaz prowadzenia pojazdów, co skutkowało wadliwym zastosowaniem trybu nakazowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.J. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 500 § § 1 i 3
Kodeks postępowania karnego
Przesłanka braku wątpliwości obejmuje nie tylko ustalenia w zakresie sprawstwa czynu, ale wszelkich okoliczności mających wpływ na dokonanie jego właściwej oceny prawnej, w tym co do tak zasadniczej kwestii, jak realizacja przez oskarżonego wszystkich znamion zarzuconego mu czynu.
k.k. art. 178a § § 1
Kodeks karny
Dotyczy prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego.
k.k. art. 178a § § 4
Kodeks karny
Kwalifikuje czyn jako występek, gdy sprawca był wcześniej prawomocnie skazany za podobne przestępstwo lub w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów.
Pomocnicze
k.k. art. 42 § § 3
Kodeks karny
Określa obowiązek orzeczenia dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w przypadku popełnienia czynu z art. 178a § 4 k.k.
k.k. art. 43a § § 2
Kodeks karny
Określa obowiązek orzeczenia świadczenia pieniężnego w wyższej kwocie w przypadku popełnienia czynu z art. 178a § 4 k.k.
k.p.k. art. 521 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Reguluje możliwość wniesienia kasacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwe zastosowanie trybu nakazowego bez przeprowadzenia rozprawy, mimo istnienia wątpliwości co do sprawstwa, winy i kwalifikacji prawnej czynu. Nieuwzględnienie wcześniejszego prawomocnego skazania za podobne przestępstwo. Nieuwzględnienie faktu popełnienia czynu w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku.
Godne uwagi sformułowania
„wskazana w art. 500 § 3 k.p.k. przesłanka braku wątpliwości obejmuje nie tylko ustalenia w zakresie sprawstwa czynu, ale wszelkich okoliczności mających wpływ na dokonanie jego właściwej oceny prawnej, w tym co do tak zasadniczej kwestii, jak realizacja przez oskarżonego wszystkich znamion zarzuconego mu czynu, wymienionych w konkretnym przepisie typizującym dane przestępstwo” „obowiązkiem Sądu jest uzyskanie wszelkich danych pozwalających na konstatację, że w sprawie nie ma tego rodzaju wątpliwości” „wobec powyższego zastosowano tryb nakazowy w sprawie, w której materiały w postępowaniu nie odzwierciedlały rzeczywistej sytuacji prawnej skazanego” „naruszenie wskazanych w zarzucie kasacji przepisów miało rażący charakter oraz istotny wpływ na treść wydanego prawomocnego wyroku nakazowego”
Skład orzekający
Włodzimierz Wróbel
przewodniczący, sprawozdawca
Andrzej Siuchniński
członek
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazanie na konieczność prawidłowego stosowania trybu nakazowego w sprawach karnych, zwłaszcza gdy istnieją wątpliwości co do stanu faktycznego lub prawnego, oraz podkreślenie konsekwencji prawnych popełnienia przestępstwa z art. 178a § 4 k.k."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. w warunkach kwalifikowanych z § 4 tego artykułu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest dokładne badanie stanu faktycznego i prawnego nawet w trybie nakazowym, a także jakie są poważne konsekwencje prawne popełnienia recydywy w prowadzeniu pojazdów pod wpływem alkoholu.
“Sąd Najwyższy: Wyrok nakazowy nie dla "niepewnych" spraw karnych o jazdę po alkoholu!”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN V KK 56/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 sierpnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Andrzej Siuchniński SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek Protokolant Agnieszka Niewiadomska w sprawie A.J. skazanego z art. 178a § 1 k. k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Jerzego Engelkinga, w dniu 3 sierpnia 2023 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Wejherowie z dnia 13 stycznia 2022 r., sygn. akt II K 2730/21, uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Wejherowie do ponownego rozpoznania. WZ UZASADNIENIE Wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Wejherowie z dnia 13 stycznia 2022 r. (sygn. akt II K 2730/21) A.J. został uznany winnym czynu z art. 178a § 1 k.k., za który wymierzono mu karę ograniczenia wolności w wymiarze 9 miesięcy wykonywania nieodpłatnej i kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie. Wyrok uprawomocnił się bez zaskarżenia. Od tego prawomocnego orzeczenia kasację w trybie art. 521 § 1 k.k. wniósł Prokurator Generalny, zarzucając wyrokowi „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, tj. art. 500 § 1 i 3 k.p.k. oraz art. 178a § 4 k.k., polegające na wadliwym przyjęciu, iż okoliczności czynu i wina oskarżonego A.J. nie budzą wątpliwości i w konsekwencji wydaniu, bez przeprowadzenia rozprawy, wyroku nakazowego, na mocy którego uznano oskarżonego za winnego popełnienia czynu z art. 178a § 1 k.k. w sytuacji, gdy zarzucony aktem oskarżenia A.J. występek został przez niego popełniony po uprzednim prawomocnym skazaniu go przez Sąd Rejonowy w Wejherowie wyrokiem nakazowym z dnia 28 września 2021 r. o sygn. akt II K 1940/21 za ciąg czynów z art. 178a § 1 k.k. oraz w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w tym wyroku nakazowym, a więc w warunkach określonych w art. 178a § 4 k.k.” Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Wejherowie do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się zasadna. Jak wskazuje Sąd Najwyższy w ugruntowanym już orzecznictwie „wskazana w art. 500 § 3 k.p.k. przesłanka braku wątpliwości obejmuje nie tylko ustalenia w zakresie sprawstwa czynu, ale wszelkich okoliczności mających wpływ na dokonanie jego właściwej oceny prawnej, w tym co do tak zasadniczej kwestii, jak realizacja przez oskarżonego wszystkich znamion zarzuconego mu czynu, wymienionych w konkretnym przepisie typizującym dane przestępstwo” (wyrok z 27 lutego 2023 r., IV KK 510/22, LEX nr 3556235). Oznacza to, że obowiązkiem Sądu jest uzyskanie wszelkich danych pozwalających na konstatację, że w sprawie nie ma tego rodzaju wątpliwości (tj. na podstawie zebranych dowodów okoliczności czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości). W niniejszej sprawie, jak wskazuje Prokurator Generalny w istocie nie dopełniono tego obowiązku i obiektywnie sprawstwo konkretnego typu czynu zabronionego nie było prawidłowo ustalone. A.J. został skazany wyrokiem nakazowym z dnia 28 września 2021 r. za ciąg czynów z art. 178a § 1 k.k., które popełnił w dniach: 15 czerwca 2021 r. i 21 sierpnia 2021 r. , za który wymierzono karę 2 lat ograniczenia wolności oraz orzeczono wobec niego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 8 lat, zaliczając na poczet orzeczonego środka karnego okres elektronicznego zatrzymania prawa jazdy od 15 czerwca 2021 r. do 28 września 2021 r. Orzeczenie to uprawomocniło się w dniu 3 listopada 2021 r. Jak wskazuje Prokurator Generalny z uwagi na najpewniej niedopatrzenie Sądu orzekającego w tej sprawie informacja o tym skazaniu nie została przekazana do Krajowego Rejestru Karnego. Jednak z zeznań funkcjonariuszki Policji złożonych w sprawie wynikało, że A.J. figuruje w systemie jako osoba, której zatrzymano prawo jazdy, w związku z uprzednim kierowaniem pojazdem w stanie nietrzeźwości. Wątek ten nie został jednak zbadany. Wobec powyższego zastosowano tryb nakazowy w sprawie, w której materiały w postępowaniu nie odzwierciedlały rzeczywistej sytuacji prawnej skazanego. A.J. zatem kierował pojazdem mechanicznym znajdując się w stanie nietrzeźwości, będąc wcześniej prawomocnie skazanym za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, a nadto dopuścił się on tego czynu w okresie obowiązywania go zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, co wyczerpuje ustawowe znamiona typu kwalifikowanego z art. 178a § 4 k.k. Rację ma Prokurator Generalny, że naruszenie wskazanych w zarzucie kasacji przepisów miało rażący charakter oraz istotny wpływ na treść wydanego prawomocnego wyroku nakazowego, ponieważ zastosowanie właściwego przepisu i zakwalifikowanie zachowania oskarżonego, jako wyczerpującego m.in. dyspozycję art. 178a § 4 k.k., rodziło po stronie Sądu meriti obowiązek orzeczenia nie czasowego, tylko dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych (art. 42 § 3 k.k.) oraz obowiązek orzeczenia świadczenia pieniężnego w wysokości wyższej niż zasądzona, bo w kwocie co najmniej 10.000 złotych (art. 43a § 2 k.k.). Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji. WZ [ł.n]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI