Orzeczenie · 2023-05-09

V KK 559/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2023-05-09
SNKarneśrodki zabezpieczająceWysokanajwyższy
środek zabezpieczającyzakład psychiatrycznykasacjaprawo karneSąd NajwyższyRzecznik Praw Obywatelskichnaruszenie prawa materialnego

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść skazanego R.K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Toruniu, m.in. orzekając wobec skazanego środek zabezpieczający w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym. Sąd Najwyższy w Izbie Karnej, rozpoznając sprawę na posiedzeniu, uznał kasację za oczywiście zasadną. Kluczowym zarzutem było rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 93g k.k. w zw. z art. 93c pkt 4 k.k. i art. 93b § 5 k.k., polegające na orzeczeniu środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym, mimo braku ustawowych przesłanek dla sprawcy określonego w art. 93c pkt 4 k.k. Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis art. 93g k.k. stanowi 'lex specialis' wobec ogólnych przepisów o środkach zabezpieczających i zawiera zamknięty katalog przesłanek. Wobec sprawcy z art. 93c pkt 4 k.k. dopuszczalne jest stosowanie jedynie środków określonych w art. 93a § 1 pkt 1-3 k.k. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w zaskarżonej części dotyczącej środka zabezpieczającego i przekazał sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących środków zabezpieczających w sprawach karnych, w szczególności stosowania art. 93g k.k. jako 'lex specialis'.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji sprawcy określonego w art. 93c pkt 4 k.k. i orzekania pobytu w zakładzie psychiatrycznym.

Zagadnienia prawne (1)

Czy sąd może orzec środek zabezpieczający w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym wobec sprawcy określonego w art. 93c pkt 4 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wobec sprawcy określonego w art. 93c pkt 4 k.k. nie jest dopuszczalne orzeczenie środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym (art. 93a § 1 pkt 4 k.k.).

Uzasadnienie

Przepis art. 93g k.k. stanowi 'lex specialis' wobec ogólnych przepisów o środkach zabezpieczających (art. 93c k.k.) i zawiera zamknięty katalog przesłanek dla orzeczenia internacji. Wnioskowanie 'a contrario' prowadzi do wniosku, że wobec sprawcy z art. 93c pkt 4 k.k. mogą być stosowane jedynie środki zabezpieczające określone w art. 93a § 1 pkt 1-3 k.k.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku w części orzekającej środek zabezpieczający i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
skazany R.K. (w zakresie środka zabezpieczającego)

Strony

NazwaTypRola
R.K.osoba_fizycznaskazany
Rzecznik Praw Obywatelskichinstytucjaskarżący (kasacja na korzyść skazanego)
K.B.osoba_fizycznapokrzywdzona/oskarżycielka posiłkowa
R.B.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (28)

Główne

k.k. art. 93g § § 1-3

Kodeks karny

Stanowi 'lex specialis' w zakresie środków zabezpieczających, określając zamknięty katalog przesłanek dla orzeczenia internacji.

k.k. art. 93a § § 1 pkt 4

Kodeks karny

Orzeczenie środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym.

Pomocnicze

k.k. art. 93a § § 1 pkt 4

Kodeks karny

Dotyczy orzeczenia środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym.

k.k. art. 93b § § 5

Kodeks karny

Wskazuje na brak możliwości orzeczenia środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym wobec sprawcy określonego w art. 93c pkt 4 k.k.

k.k. art. 93c § pkt 4

Kodeks karny

Określa sprawcę, wobec którego nie można orzec pobytu w zakładzie psychiatrycznym.

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wniesienia kasacji.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do rozpoznania kasacji na posiedzeniu.

k.k. art. 13 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy przygotowania do popełnienia przestępstwa.

k.k. art. 148 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy zabójstwa.

k.k. art. 189 § § 1 i 3

Kodeks karny

Dotyczy pozbawienia wolności.

k.k. art. 191 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy stosowania groźby bezprawnej.

k.k. art. 157 § § 2

Kodeks karny

Dotyczy naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia.

k.k. art. 11 § § 2 i 3

Kodeks karny

Dotyczy zbiegu przepisów.

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy recydywy.

k.k. art. 263 § § 2

Kodeks karny

Dotyczy nielegalnego posiadania broni.

k.k. art. 190 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy groźby karalnej.

k.k. art. 12

Kodeks karny

Dotyczy krótkich odstępów czasu.

k.k. art. 85 § § 1 i 2

Kodeks karny

Dotyczy kary łącznej.

k.k. art. 85a

Kodeks karny

Dotyczy kary łącznej.

k.k. art. 88

Kodeks karny

Dotyczy kary łącznej.

k.k. art. 77 § § 2

Kodeks karny

Dotyczy warunkowego przedterminowego zwolnienia.

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy zadośćuczynienia.

k.k. art. 41a § § 1

Kodeks karny

Dotyczy zakazu zbliżania się i kontaktowania.

k.k. art. 43 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy zakazu zbliżania się i kontaktowania.

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy kary łącznej.

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy zasady stosowania ustawy względniejszej.

k.k. art. 197 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy przestępstwa seksualnego.

k.k. art. 280 § § 2

Kodeks karny

Dotyczy rozboju.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym wobec sprawcy z art. 93c pkt 4 k.k. jest niedopuszczalne z uwagi na treść art. 93g k.k. stanowiącego 'lex specialis'.

Godne uwagi sformułowania

przepis powyższy stanowi lex specialis względem art. 93c k.k. • wnioskując a contrario należy wyrazić stanowisko, że wobec sprawcy określonego w art. 93c pkt 4 k.k. nie jest dopuszczalne orzeczenie środka zabezpieczającego, o którym mowa w art. 93a § 1 pkt 4 k.k.

Skład orzekający

Igor Zgoliński

przewodniczący-sprawozdawca

Dariusz Kala

członek

Marek Motuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących środków zabezpieczających w sprawach karnych, w szczególności stosowania art. 93g k.k. jako 'lex specialis'."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprawcy określonego w art. 93c pkt 4 k.k. i orzekania pobytu w zakładzie psychiatrycznym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie karnym – prawidłowego stosowania środków zabezpieczających, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy koryguje błędy sądów niższych instancji.

Sąd Najwyższy: Kiedy zakład psychiatryczny nie jest opcją dla sprawcy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst