II KK 294/21

Sąd Najwyższy2021-08-25
SNKarneprzestępstwa przeciwko zdrowiu i życiuWysokanajwyższy
kasacjaSąd Najwyższyustawa o przeciwdziałaniu narkomaniiwymiar karyniewspółmierność karyprawo procesowe karnegranice swobodnego uznania sędziowskiego

Podsumowanie

Sąd Najwyższy pozostawił kasację obrońcy skazanego bez rozpoznania, uznając ją za opartą na niedopuszczalnych podstawach, tj. zarzucie niewspółmierności kary, zamiast rażącego naruszenia prawa.

Obrońca skazanego wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, który zmienił wyrok Sądu Rejonowego i wymierzył karę 2 lat pozbawienia wolności. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa procesowego oraz rażącą niewspółmierność kary. Sąd Najwyższy uznał, że kasacja opiera się na zarzutach niedopuszczalnych w postępowaniu kasacyjnym, tj. kwestionowaniu wymiaru kary, a nie na uchybieniach wymienionych w art. 523 § 1 k.p.k. W związku z tym kasacja została pozostawiona bez rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kwestię dopuszczalności kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego D. S. od wyroku Sądu Okręgowego w W., który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w G. w części dotyczącej kary. Sąd Rejonowy pierwotnie wymierzył karę 6 miesięcy pozbawienia wolności i 2 lat ograniczenia wolności. Prokurator wniósł apelację, zarzucając rażącą niewspółmierność kary na niekorzyść oskarżonego. Sąd Okręgowy uwzględnił apelację i wymierzył karę 2 lat pozbawienia wolności. Obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego (art. 7 k.p.k. poprzez przekroczenie granic swobodnego uznania sędziowskiego) oraz rażącą niewspółmierność kary. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 523 § 1 k.p.k., stwierdził, że kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, a nie wyłącznie z powodu niewspółmierności kary. Sąd uznał, że zarzuty podniesione w kasacji, mimo formalnego powołania się na naruszenie prawa procesowego, w istocie kwestionują wymiar orzeczonej kary, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. W związku z tym Sąd Najwyższy postanowił pozostawić kasację bez rozpoznania i obciążyć skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 523 § 1 k.p.k. jasno określa podstawy dopuszczalności kasacji, wyłączając możliwość jej wniesienia jedynie z powodu niewspółmierności kary. Zarzuty dotyczące oceny okoliczności wpływających na wymiar kary należą do sfery swobodnego sędziowskiego uznania, a nie obrazy prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawić kasację bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
D. S.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 531 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do pozostawienia kasacji bez rozpoznania w zw. z art. 530 § 2 k.p.k.

k.p.k. art. 530 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do pozostawienia kasacji bez rozpoznania w zw. z art. 531 § 1 k.p.k.

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa podstawy dopuszczalności kasacji, wyłączając możliwość wniesienia jej wyłącznie z powodu niewspółmierności kary.

u.p.n. art. 62 § ust. 2

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Przepis określający czyn zabroniony, z którego skazano D. S.

Pomocnicze

k.k. art. 53 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy dyrektyw wymiaru kary, które nie mogą być przedmiotem zarzutu naruszenia prawa w kasacji.

k.k. art. 53 § § 2

Kodeks karny

Dotyczy dyrektyw wymiaru kary, które nie mogą być przedmiotem zarzutu naruszenia prawa w kasacji.

k.k. art. 37b

Kodeks karny

Dotyczy możliwości orzekania kary sekwencyjnej.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy granic swobodnego uznania sędziowskiego, które nie mogą być podstawą zarzutu naruszenia prawa w kasacji, jeśli nie prowadzą do rażącego naruszenia prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja oparta na zarzutach niedopuszczalnych w postępowaniu kasacyjnym (niewspółmierność kary zamiast rażącego naruszenia prawa).

Odrzucone argumenty

Zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego (art. 7 k.p.k.) poprzez przekroczenie granic swobodnego uznania sędziowskiego. Zarzut rażącej niewspółmierności kary wymierzonej skazanemu.

Godne uwagi sformułowania

kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa kasacja nie może być natomiast wniesiona wyłącznie z powodu niewspółmierności kary przepisy art. 53 § 1 czy 2 k.k. nie mają charakteru norm stanowczych płaszczyzna swobodnego sędziowskiego uznania

Skład orzekający

Dariusz Świecki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do niedopuszczalności kasacji opartej wyłącznie na zarzucie niewspółmierności kary oraz interpretacji przepisów dotyczących dyrektyw wymiaru kary."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowania kasacyjnego w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie precyzuje istotne granice dopuszczalności kasacji w sprawach karnych, co jest kluczowe dla praktyków prawa karnego. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje przepisy dotyczące wymiaru kary i podstawy zaskarżenia.

Kasacja tylko z powodu rażącego naruszenia prawa, nie niewspółmierności kary – Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady.

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt II KK 294/21
POSTANOWIENIE
Dnia 25 sierpnia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Świecki
w sprawie
D. S.
skazanego z art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii z 2005 r.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 25 sierpnia 2021 r.,
kwestii dopuszczalności kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w W.
z dnia 18 listopada 2020 r., sygn. akt IX Ka [...],
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w G.
z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt II K [...]
na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k.
postanowił:
1.
pozostawić kasację bez rozpoznania;
2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 4 marca 2020 r. D. S. został uznany za winnego przestępstwa z art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii z 2005 r., za co wymierzono mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności i karę 2 lat ograniczenia wolności wraz z obowiązkiem świadczenia nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 40 godzin miesięcznie. Wyrokiem tym zaliczono również oskarżonemu na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie, a nadto orzeczono nawiązkę w wysokości 15.000 zł, wreszcie rozstrzygnięto o dowodach rzeczowych i kosztach procesu.
Apelację od tego orzeczenia w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze, na niekorzyść oskarżonego, wniósł prokurator, zarzucając mu rażącą niewspółmierność wymierzonej kary i wnosząc o wymierzenie oskarżonemu kary bezwzględnego pozbawienia wolności w wymiarze 2 lat i 8 miesięcy.
Po rozpoznaniu tej apelacji, Sąd Okręgowy w W., wyrokiem z dnia 18 listopada 2020 r., zmienił wyrok w zaskarżonej części w ten sposób, że wymierzył oskarżonemu karę 2 lat pozbawienia wolności, na poczet której zaliczył okres tymczasowego aresztowania oskarżonego, utrzymując w mocy zaskarżony wyrok w pozostałej części.
Z kasacją od prawomocnego orzeczenia wystąpił obrońca skazanego. Zarzucił w niej rażące naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to:
1.
rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 7 k.p.k. poprzez
przekroczenie przez Sąd Okręgowy granic swobodnego uznania sędziowskiego
, wyrażające się w pominięciu zasad określonych przepisem art. 53 § 1 i 2 k.k., w tym w szczególności istotnych okoliczności związanych z warunkami osobistymi skazanego i okoliczności podmiotowych go dotyczących, a także skutkujące nieprawidłowym uznaniem, że kara 2 lat pozbawienia wolności jest karą adekwatną do stopnia zawinienia i stopnia społecznej szkodliwości czynu i tylko kara o charakterze izolacyjnym będzie zgodnie z dyrektywami z art. 53 § 1 k.k. adekwatna do popełnionego przestępstwa i spełni cele zarówno w zakresie prewencji indywidualnej, jak i społecznego oddziaływania kary, podczas gdy Sąd pierwszej instancji wymierzając karę sekwencyjną na podstawie art. 37b k.k., dopuszczalną w świetle ustawowego zagrożenia czynu przypisanego skazanemu, należycie uwzględnił dyrektywy ogólne i szczególne wymiaru kary;
2.
rażącą niewspółmierność kary wymierzonej skazanemu w stosunku do stopnia zawinienia oskarżonego oraz w odniesieniu do celów, jakie winna spełnić kara w zakresie prewencji indywidualnej i jej społecznego oddziaływania, polegającą na wymierzeniu oskarżonemu przez Sąd drugiej instancji kary 2 lat pozbawienia wolności jako rażąco niewspółmiernie wysokiej w odniesieniu do kary sprawiedliwej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniesioną kasację należało pozostawić bez rozpoznania, jako że oparto ją na powodach innych niż wskazane w art. 523 § 1 k.p.k.
Przypomnieć zatem należy, że stosownie do art. 523 § 1 k.p.k., kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Kasacja nie może być natomiast wniesiona wyłącznie z powodu niewspółmierności kary.
Odnosząc powyższe wywody do realiów rozpatrywanej sprawy zauważyć należy, że wniesiona kasacja pod pozorem naruszenia prawa atakuje w istocie wyłącznie orzeczenie o karze. Nie zawiera ona bowiem
de facto
zarzutów obrazy prawa, lecz wbrew przepisowi art. 523 § 1 k.p.k., kwestionuje wymiar orzeczonej kary, a więc podnosi się w niej niewspółmierność orzeczonej sankcji karnej.
Wskazać trzeba, że wymienione w pierwszym zarzucie kasacji przepisy art. 53 § 1 czy 2 k.k. nie mają charakteru norm stanowczych, gdyż nie zobowiązują sądu do określonego zachowania. Natomiast pozostawiają sądowi swobodę orzekania w zakresie zastosowanego stopnia represji karnej (por. wyrok SN z dnia 1 kwietnia 2009 r., III KK 314/08; postanowienia SN: z dnia 7 października 2011 r., III KK 36/11 czy z dnia 18 stycznia 2007 r., II KK 390/06). Nie mogą więc być one przedmiotem zarzutu naruszenia prawa. Niczego w powyższej ocenie zmienić nie może formalne zarzucenie obrazy art. 7 k.p.k., skoro uzasadnia się je przez przekroczenie jakoby przez Sąd Okręgowy granic swobodnego uznania sędziowskiego, co skutkować miało „nieprawidłowym uznaniem, że kara 2 lat pozbawienia wolności jest karą adekwatną”. Również w uzasadnieniu kasacji obrońca wywodzi, że: „Zmiana wyroku [...] przez Sąd II instancji doprowadziła do sytuacji, w której wymierzenie kary 2 lat pozbawienia wolności wskutek zarzucenia przez Prokuraturę rażącej niewspółmierności kary orzeczonej w stosunku do skazanego, stanowi wymierzenie D. S. kary nadmiernie surowej” (str. 7). W efekcie, jak podnosi obrońca: „zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego dotknięty jest zarzutem nieprawidłowej oceny okoliczności, od których zależy wymiar kary w stosunku do skazanego [...], a w konsekwencji także zarzutem rażącej niewspółmierności kary” (str. 8). Zarówno więc treść zarzutu pierwszego, jak i uzasadnienie kasacji wskazują, że obrońca kwestionuje w istocie to, że Sąd odwoławczy wydając orzeczenie o karze w niewystarczający sposób uwzględnił podnoszone przez niego okoliczności podmiotowe związane ze skazanym oraz warunki osobiste sprawcy. Innymi słowy, w ocenie skarżącego przy wymiarze kary Sąd ten nadał tym okolicznościom zbyt małe znaczenie. W żadnym razie nie świadczy to więc o naruszeniu prawa. Jest to bowiem płaszczyzna swobodnego sędziowskiego uznania, a zatem ewentualnie zarzutu dotyczącego niewspółmierności kary (art. 438 pkt 4 k.p.k.), a nie sfera obrazy prawa.
Również zarzut drugi kasacji musi być uznany za niedopuszczalny, skoro wprost podnosi się w nim rażącą niewspółmierność kary.
Powyższe uwagi dobitnie wskazują, że wniesioną w niniejszej sprawie kasację oparto na innych podstawach niż wskazane w art. 523 § 1 k.p.k. Dlatego też Sąd Najwyższy zobligowany był do pozostawienia jej bez rozpoznania (art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k.).
Z tych wszystkich względów, orzeczono, jak w postanowieniu.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę