V KK 547/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich wniesioną na korzyść skazanego S. J. Kasacja dotyczyła wyroku Sądu Okręgowego w K., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. w zakresie nałożenia na skazanego obowiązku naprawienia szkody w kwocie 59.159,47 zł na rzecz pokrzywdzonego P. Sp. z o.o. Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k., poprzez brak wyjścia poza granice zaskarżenia i podniesione w apelacji zarzuty. Kluczowym argumentem było niezłożenie przez pokrzywdzonego wniosku o naprawienie szkody w terminie prekluzyjnym wskazanym w art. 49a k.p.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że Sąd Okręgowy dopuścił się obrazy prawa procesowego i materialnego. Zgodnie z obowiązującymi przepisami w dacie popełnienia czynu, wniosek o naprawienie szkody musiał być złożony do zakończenia pierwszego przesłuchania pokrzywdzonego na rozprawie głównej. W analizowanej sprawie taki wniosek nie został złożony ani przez pokrzywdzonego, ani przez prokuratora w odpowiednim terminie. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej obowiązku naprawienia szkody oraz pkt III wyroku Sądu Rejonowego, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja terminu do złożenia wniosku o naprawienie szkody w postępowaniu karnym oraz zakresu kognicji sądu odwoławczego w kontekście rażącej niesprawiedliwości.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie popełnienia czynu i orzekania przez sądy niższych instancji, w szczególności art. 49a k.p.k. w brzmieniu sprzed nowelizacji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy obowiązek naprawienia szkody może zostać orzeczony w postępowaniu karnym, jeśli pokrzywdzony nie złożył wniosku w terminie określonym w art. 49a k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek naprawienia szkody nie może zostać orzeczony, jeśli wniosek nie został złożony w terminie prekluzyjnym określonym w art. 49a k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że termin na złożenie wniosku o naprawienie szkody jest terminem prekluzyjnym i nieprzekraczalnym. Niezłożenie wniosku w tym terminie uniemożliwia orzeczenie obowiązku naprawienia szkody w postępowaniu karnym.
Czy sąd odwoławczy rozpoznający apelację jest związany granicami zaskarżenia i podniesionymi zarzutami w zakresie obowiązku naprawienia szkody, jeśli doszło do rażącej niesprawiedliwości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy jest zobowiązany do weryfikacji prawidłowości wyroku w perspektywie rażącej niesprawiedliwości, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów, zgodnie z art. 440 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 440 k.p.k. pozwala sądowi odwoławczemu na wyjście poza granice zaskarżenia i podniesione zarzuty w celu usunięcia rażącej niesprawiedliwości, co miało miejsce w przypadku orzeczenia obowiązku naprawienia szkody bez wymaganego wniosku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. J. | osoba_fizyczna | skazany |
| P. Sp. z o.o. | spółka | pokrzywdzony |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | instytucja | wnioskodawca kasacji |
| Prokuratura Regionalna del. do Prokuratury Krajowej | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (17)
Główne
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy przestępstwa oszustwa.
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy obowiązku naprawienia szkody.
k.p.k. art. 433 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Granice rozpoznania sprawy przez sąd odwoławczy.
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
Możliwość wyjścia poza granice zaskarżenia i podniesione zarzuty w celu usunięcia rażącej niesprawiedliwości.
k.p.k. art. 49a
Kodeks postępowania karnego
Termin do złożenia wniosku o naprawienie szkody.
Pomocnicze
k.k. art. 270 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy fałszowania dokumentów.
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
Zastosowanie przepisów o zbiegu przepisów.
k.k. art. 12
Kodeks karny
Dotyczy popełnienia przestępstwa w krótkich odstępach czasu.
k.k. art. 11 § § 3
Kodeks karny
Zastosowanie przepisów o karze za najsurowsze przestępstwo.
k.k. art. 33 § § 1, 2 i 3
Kodeks karny
Dotyczy wymiaru kary grzywny.
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
Zasada stosowania ustawy względniejszej dla sprawcy.
k.p.k. art. 2 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.k. art. 193 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy dowodu z opinii biegłego.
k.p.k. art. 427 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Zakres środków odwoławczych.
k.p.k. art. 51 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Czynności procesowe za pokrzywdzonego - podmiot zbiorowy.
k.p.k. art. 392 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Uznanie za ujawnione bez odczytania dowodów.
k.p.k. art. 394 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
Uznanie za ujawnione bez odczytania dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezłożenie przez pokrzywdzonego wniosku o naprawienie szkody w terminie prekluzyjnym. • Obowiązek sądu odwoławczego do uwzględnienia rażącej niesprawiedliwości niezależnie od granic zaskarżenia.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. • Kasacja zasługuje na uwzględnienie. • Sąd odwoławczy powinien dostrzec opisane naruszenia prawa procesowego i materialnego. • wobec upływu terminu prekluzyjnego określonego w art. 49a k.p.k. nie ma obecnie procesowej możliwości orzekania w postępowaniu karnym o naprawieniu szkody wyrządzonej przestępstwem
Skład orzekający
Waldemar Płóciennik
przewodniczący-sprawozdawca
Jerzy Grubba
członek
Rafał Malarski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminu do złożenia wniosku o naprawienie szkody w postępowaniu karnym oraz zakresu kognicji sądu odwoławczego w kontekście rażącej niesprawiedliwości."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie popełnienia czynu i orzekania przez sądy niższych instancji, w szczególności art. 49a k.p.k. w brzmieniu sprzed nowelizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie terminów procesowych, nawet w kontekście naprawienia szkody. Pokazuje również rolę Rzecznika Praw Obywatelskich w korygowaniu błędów sądów.
“Czy można zasądzić naprawienie szkody, jeśli pokrzywdzony przegapił termin na złożenie wniosku?”
Dane finansowe
WPS: 59 159,47 PLN
naprawienie szkody: 59 159,47 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.