V KK 547/19

Sąd Najwyższy2020-01-09
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
kradzieżwykroczeniekodeks wykroczeńkodeks karnywartość mienianowelizacja prawasąd najwyższykasacja

Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu okręgowego w części dotyczącej kradzieży mienia o wartości poniżej 500 zł, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z uwagi na błędną kwalifikację prawną czynu jako przestępstwa zamiast wykroczenia.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku sądu okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok sądu rejonowego skazujący D.M. i J.Ł. za kradzież mienia o wartości 700 zł. Sąd okręgowy zmienił wyrok, uznając, że skradziono mienie o wartości 500 zł. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że zgodnie z nowelizacją Kodeksu wykroczeń, kradzież mienia do 500 zł stanowi wykroczenie, a nie przestępstwo. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej czynów o wartości 500 zł i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczy kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego w G., który częściowo zmienił wyrok Sądu Rejonowego w S. skazujący D. M. i J. Ł. za kradzież mienia. Pierwotnie oskarżeni zostali uznani winnymi kradzieży kamer i piły szablowej o łącznej wartości 700 zł, co zakwalifikowano jako przestępstwo z art. 278 § 3 k.k. Sąd Okręgowy zmniejszył wartość skradzionego mienia do 500 zł, uznając, że piła nie została skradziona. Prokurator Generalny zarzucił, że sąd odwoławczy rażąco naruszył prawo materialne, ponieważ w dacie orzekania obowiązywała już nowelizacja Kodeksu wykroczeń (ustawa z dnia 4 października 2018 r.), która stanowi, że kradzież mienia o wartości nieprzekraczającej 500 zł jest wykroczeniem, a nie przestępstwem. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Prokuratora Generalnego, stwierdzając, że ustalenie wartości skradzionego mienia na 500 zł obligowało sąd do zastosowania art. 4 k.k. i uznania czynu za wykroczenie. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej czynów o wartości 500 zł i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Kradzież mienia o wartości nieprzekraczającej 500 zł, dokonana po wejściu w życie nowelizacji Kodeksu wykroczeń, stanowi wykroczenie, a nie przestępstwo.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z nowym brzmieniem art. 119 § 1 k.w., kradzież mienia o wartości do 500 zł jest wykroczeniem. Zastosowanie prawa materialnego z uwzględnieniem nowelizacji, zgodnie z art. 4 k.k., obliguje do kwalifikowania takiego czynu jako wykroczenia, a nie przestępstwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

oskarżeni (w zakresie kwalifikacji prawnej czynu)

Strony

NazwaTypRola
D. M.osoba_fizycznaskazany
J. Ł.osoba_fizycznaskazany
A. Ł.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (5)

Główne

k.w. art. 119 § 1

Kodeks wykroczeń

Nowe brzmienie przepisu stanowi, że kto kradnie lub przywłaszcza sobie cudzą rzecz ruchomą, jeżeli jej wartość nie przekracza 500 złotych, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.

Pomocnicze

k.k. art. 4

Kodeks karny

Nakazuje stosowanie prawa materialnego obowiązującego w dacie orzekania, z uwzględnieniem nowelizacji.

k.k. art. 278 § 3

Kodeks karny

Dotyczy kradzieży, ale w kontekście sprawy zastosowanie ma nowelizacja Kodeksu wykroczeń.

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks wykroczeń oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 4 października 2018 r., która nadała nowe brzmienie art. 119 § 1 k.w.

k.p.k. art. 521

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wniesienia kasacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kradzież mienia o wartości 500 zł, dokonana po wejściu w życie nowelizacji Kodeksu wykroczeń, powinna być kwalifikowana jako wykroczenie, a nie przestępstwo.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego w dacie orzekania przez Sąd odwoławczy art. 119 § 1 k.w. obowiązywał już w nowym brzmieniu obligowało następnie do zastosowania prawa materialnego z zastosowaniem art. 4 k.k., czyli uznania, iż w sprawie doszło do popełnienia wykroczenia, a nie przestępstwa

Skład orzekający

Jerzy Grubba

przewodniczący

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

członek

Włodzimierz Wróbel

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kradzieży mienia o niskiej wartości oraz stosowania prawa materialnego po nowelizacjach."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego po nowelizacji z 4 października 2018 r. i wartości mienia do 500 zł.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest śledzenie zmian w prawie i ich prawidłowe stosowanie, nawet w pozornie drobnych sprawach, co ma bezpośrednie przełożenie na kwalifikację czynu i wymiar kary.

Czy kradzież za 500 zł to przestępstwo? Sąd Najwyższy wyjaśnia!

Dane finansowe

WPS: 700 PLN

wartość skradzionego mienia: 500 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt V KK 547/19
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 stycznia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba (przewodniczący)
‎
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
‎
SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca)
Protokolant Justyna Kryńska-Szufnara
w sprawie
D. M. i J. Ł. ,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 9 stycznia 2020 r.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanych,
od wyroku Sądu Okręgowego w G.
z dnia 12 marca 2019 r.,
sygn. akt IV Ka (…), zmieniającego w części wyrok Sądu Rejonowego w S.
z dnia 9 listopada 2018 r., sygn. akt II K (…),
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej czynów określonych w pkt I tego wyroku i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w G. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 9 listopada 2018 r. (sygn. akt II K (…)) D. M. oraz J. Ł. zostali uznani winnymi tego, że
„w dniu 31 maja 2017 r. w miejscowości P., gm. S., woj. (…), działając wspólnie i w porozumieniu z terenu posesji dokonali zaboru w celu przywłaszczenia dwóch kamer o łącznej wartości 500 zł oraz piły szablowej marki Skill o wartości 200 złotych, czym spowodowali łączne straty w wysokości 700 zł na szkodę A. Ł. tj. czynu z art. 278 § 3 k.k.”
(pkt II i XI wyroku). Obu oskarżonym wymierzono kary łączne (uznani zostali winnymi także innych czynów, ale irrelewantnych z punktu widzenia niniejszego postępowania kasacyjnego) – D. M. karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na okres próby 2 lat; J. Ł. karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na okres próby 2 lat.
Sąd Okręgowy w G. wyrokiem z dnia 12 marca 2019 r. (sygn. akt IV Ka (…)) zmienił wyrok Sądu I instancji w ten sposób, że uznał, iż oskarżeni nie dokonali zaboru piły, a wobec tego wartość skradzionego mienia wynosiła 500 zł. W pozostałym zakresie utrzymał wyrok w mocy.
Od powyższego prawomocnego orzeczenia kasację w trybie art. 521 k.p.k. wniósł Prokurator Generalny, zarzucając przedmiotowemu wyrokowi
„rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 119 § 1 k.w. polegające na zaniechaniu dokonania przez Sąd odwoławczy zmiany kwalifikacji prawnej czynów przypisanych oskarżonym D. M. i J. Ł. - w punkcie II i XI zaskarżonego wyroku Sądu meriti, w wyniku czego przypisano im popełnienie przestępstw stypizowanych w art. 278 § 3 k.k., pomimo dokonanej w wyniku kontroli odwoławczej zmiany opisu tych czynów i ustalenia, że oskarżeni, działając wspólnie i w porozumieniu, zabrali w celu przywłaszczenia mienie o wartości 500 zł, co nastąpiło z naruszeniem zasad określonych przepisem art. 4 § 1 k.k., albowiem w dacie orzekania Sądu Okręgowego obowiązywała już ustawa nowelizująca treść przepisu art. 119 § 1 k.w. ustalająca kwotową wartość skradzionego mienia w wysokości nie przekraczającej 500 zł stanowiącej wykroczenie, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że zachowanie obu oskarżonych nie wyczerpywało znamion przestępstwa kradzieży mienia.”
Podnosząc powyższy zarzut Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w G. w postępowaniu odwoławczym.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Kasacja okazała się zasadna.
W dacie orzekania przez Sąd odwoławczy art. 119 § 1 k.w. obowiązywał już w nowym brzmieniu nadanym ustawą z dnia 4 października 2018 r. o zmianie ustawy - Kodeks wykroczeń oraz niektórych innych ustaw, statuując, iż kto kradnie lub przywłaszcza sobie cudzą rzecz ruchomą, jeżeli jej wartość nie przekracza 500 złotych, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny. Dlatego też ustalenie faktyczne poczynione przez Sąd II instancji w zakresie wartości zabranego mienia obligowało następnie do zastosowania prawa materialnego z zastosowaniem art. 4 k.k., czyli uznania, iż w sprawie doszło do popełnienia wykroczenia, a nie przestępstwa (nawet wypadku mniejszej wagi). W istocie zatem doszło do rażącego naruszenia wskazanych przez Prokuratora Generalnego przepisów prawa materialnego, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia (skazanie za przestępstwo zamiast wykroczenia).
W ponownym postępowaniu Sąd zobligowany będzie ocenić charakter prawny czynu przypisanego oskarżonym w pkt II i XI wyroku Sądu
meriti
.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI