V KK 546/19

Sąd Najwyższy2020-06-25
SNKarneprzestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemuŚrednianajwyższy
art. 300 k.k.oszustwokasacjaSąd Najwyższyścigane z urzęduwniosek pokrzywdzonegopostępowanie karne

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanych za czyny z art. 300 § 2 k.k. i art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 300 § 2 k.k., uznając ją za oczywiście bezzasadną, gdyż przestępstwo z art. 300 § 2 k.k. jest ścigane z urzędu.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy D. K. i D. K. od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący ich za czyny z art. 300 § 2 k.k. i art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 300 § 2 k.k. Obrońca zarzucił obrazę przepisów postępowania, w tym art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k., wskazując na brak wniosków pokrzywdzonych o ściganie. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, podkreślając, że przestępstwo z art. 300 § 2 k.k. jest ścigane z urzędu, a wola pokrzywdzonego nie ma wpływu na dopuszczalność procesu w takich przypadkach.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanych D. K. i D. K. od wyroku Sądu Okręgowego w S., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w M. skazujący ich za czyny z art. 300 § 2 k.k. oraz art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 300 § 2 k.k. Obrońca zarzucił obrazę przepisów postępowania, w szczególności art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k., argumentując, że postępowanie było prowadzone bez wymaganych wniosków pokrzywdzonych o ściganie lub bez dokumentów potwierdzających umocowanie osób składających te wnioski. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną i oddalił ją na podstawie art. 535 § 3 k.p.k. Kluczowym argumentem było stwierdzenie, że przestępstwo z art. 300 § 2 k.k. jest przestępstwem publicznoskargowym, ściganym z urzędu, a jego ściganie nie jest uzależnione od złożenia wniosku przez pokrzywdzonego. W związku z tym, wola pokrzywdzonego podmiotu w kwestii ścigania nie wpływa na dopuszczalność procesu. Sąd Najwyższy podkreślił, że zarzut obrońcy wskazywał na uchybienie wymienione w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., co pozwoliło na merytoryczne rozpoznanie kasacji, jednakże nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia. Skazanych zwolniono od kosztów postępowania kasacyjnego ze względów słuszności i ze względu na ich sytuację majątkową.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Przestępstwo z art. 300 § 2 k.k. jest ścigane z urzędu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 300 § 4 k.k. stanowi, iż ściganie przestępstwa z § 1 następuje na wniosek pokrzywdzonego, jeśli nie jest nim Skarb Państwa, natomiast przestępstwa z § 2 i 3 są ścigane z urzędu. W związku z tym, ściganie czynu z art. 300 § 2 k.k. nie jest uzależnione od złożenia wniosku o ściganie przez organy uprawnione do działania w imieniu podmiotów pokrzywdzonych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie_kasacji

Strona wygrywająca

Prokurator

Strony

NazwaTypRola
D. K.osoba_fizycznaskazany
D. K.osoba_fizycznaskazana
Obrońca skazanychinneobrońca
Prokurator Prokuratury Rejonowej w M.organ_państwowyinna

Przepisy (9)

Główne

k.k. art. 300 § § 2

Kodeks karny

Przestępstwo z tego przepisu jest ścigane z urzędu.

k.k. art. 300 § § 4

Kodeks karny

Określa, że ściganie przestępstwa z § 1 następuje na wniosek pokrzywdzonego, jeśli nie jest nim Skarb Państwa, podczas gdy przestępstwa z § 2 i 3 są ścigane z urzędu.

k.p.k. art. 523 § § 4

Kodeks postępowania karnego

Pozwala na wniesienie kasacji na korzyść od wyroku skazującego na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, w przypadku zarzutu uchybienia wymienionego w art. 439 § 1 k.p.k.

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.

Pomocnicze

k.k. art. 18 § § 3

Kodeks karny

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymienia bezwzględne przyczyny odwoławcze, których wystąpienie pozwala na wniesienie kasacji mimo ograniczeń.

k.p.k. art. 17 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa przesłanki umorzenia postępowania.

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Reguluje kwestię zwolnienia od kosztów sądowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przestępstwo z art. 300 § 2 k.k. jest ścigane z urzędu, a nie na wniosek pokrzywdzonego. Wola pokrzywdzonego nie ma wpływu na dopuszczalność procesu w sprawach ściganych z urzędu.

Odrzucone argumenty

Zarzut obrazy art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. z powodu braku wniosków pokrzywdzonych o ściganie. Zarzut braku dokumentów potwierdzających umocowanie osób składających wnioski o ściganie.

Godne uwagi sformułowania

kasacja obrońcy skazanych od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 19 marca 2019 r., sygn. akt IV Ka (…), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt II K (…) kasację obrońcy skazanych jako oczywiście bezzasadną Przestępstwo określone w art. 300 § 2 k.k. należy do kategorii publicznoskargowych, ściganych z urzędu. Wola pokrzywdzonego podmiotu w kwestii ścigania oskarżonego czy ewentualny brak żądania ścigania albo jego cofnięcie, pozostają bez wpływu na dopuszczalność procesu.

Skład orzekający

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ścigania przestępstwa z art. 300 § 2 k.k. jako przestępstwa ściganego z urzędu oraz dopuszczalności kasacji w przypadku warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności, gdy podniesiono zarzut z art. 439 § 1 k.p.k."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego typu przestępstwa (art. 300 § 2 k.k.) i specyficznych zarzutów kasacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą ścigania przestępstw z art. 300 k.k. oraz dopuszczalności kasacji, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Czy przestępstwo z art. 300 k.k. zawsze wymaga wniosku pokrzywdzonego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt V KK 546/19
POSTANOWIENIE
Dnia 25 czerwca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
w sprawie
D. K. ,
skazanego za czyny z art. 300 § 2 k.k.,
oraz
D. K. ,
skazanej za czyny z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 300 § 2 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 czerwca 2020 r.,
w trybie art. 535 § 3 k.p.k., kasacji obrońcy skazanych
od wyroku Sądu Okręgowego w S.
z dnia 19 marca 2019 r., sygn. akt IV Ka (…),
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w M.
z dnia 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt II K (…),
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację obrońcy skazanych jako oczywiście bezzasadną;
2. zwolnić skazanych od poniesienia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w M. wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt II K (…), uznał D. K. za winnego popełnienia czynów z art 300 § 2 k.k. i za te czyny, przy przyjęciu ciągu przestępstw, orzekł wobec niego karę 10 miesięcy pozbawienia wolność oraz grzywnę w wysokości 50 stawek dziennych, przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę 30 zł. Tym samym wyrokiem Sąd ten uznał D. K. za winną popełnienia czynów z art. 18 § 3 kk w zw. z art. 300 § 2 k.k., za które, przy przyjęciu ciągu przestępstw, wymierzył jej karę 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wymiarze 30 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 30 zł. Wymierzone kary pozbawienia wolności zostały warunkowo zawieszone na okresy 3 lat tytułem próby.
Po rozpoznaniu apelacji obrońcy D. K.  i D. K. , Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z dnia 19 marca 2019 r., sygn. akt IV Ka (…), utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (pkt I) oraz orzekł o kosztach postępowania (pkt II i III).
Od tego wyroku kasację na korzyść skazanych wywiódł ich obrońca, zarzucając mu „w oparciu o treść przepisu art. 523 § 4 pkt. 1 k.p.k. w związku z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. — obrazę przepisu postępowania mającą istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia, tj. art 17 § 1 pkt 10 k.p.k. poprzez procedowanie w sprawie i nie wydanie rozstrzygnięcia umarzającego postępowanie w sytuacji, w której:
1. co do wierzytelności przysługujących:
a. P. .a.r.l. z siedzibą w L.
b. oraz egzekwowanych wcześniej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w M.  brak jest wniosków pokrzywdzonych o ściganie oskarżonych,
2. odnośnie pozostałych pokrzywdzonych podmiotów, brak jest dokumentów, które w sposób obiektywny potwierdzałyby okoliczność umocowania osób składających w ich imieniu wnioski o ściganie oskarżonych w dacie złożenia tych wniosków - do reprezentowania tych podmiotów”.
Skarżący wniósł o uchylenie kwestionowanego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w S. , ewentualnie o uchylenie kwestionowanego wyroku oraz wyroku Sądu pierwszej instancji i w konsekwencji umorzenie postępowania w niniejszej sprawie prowadzonej przeciwko D. K.  i D. K. .
W odpowiedzi na kasację Prokurator Prokuratury Rejonowej w M. wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Wniesiona przez obrońcę skazanych kasacja jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym, co pozwoliło na jej oddalenie w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
Stosownie do dyspozycji art. 523 § 2 k.p.k. kasacja na korzyść może być wniesiona jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Wskazane ograniczenie nie dotyczy jednak kasacji wniesionej z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub w wypadku określonym w art. 521 k.p.k. (art. 523 § 4 k.p.k.). Tym samym strony mogą składać kasację na korzyść od wyroku skazującego na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, pod warunkiem jednak, że zawarto w niej zarzut wskazujący wprost na uchybienie wymienione w art. 439 § 1 k.p.k.
Wobec treści podniesionego w kasacji zarzutu, Sąd Najwyższy przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania, ponieważ zarzut ten wskazuje na uchybienie wymienione w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.
Z akt sprawy wynika, że Prokurator Rejonowy, który skierował do Sądu Rejonowego w M. akt oskarżenia przeciwko D. K. , zarzucił mu popełnienie czynów z art. 300 § 2 k.k., zaś D. K.  oskarżył o popełnienie czynów z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 300 § 2 k.k. Taką też kwalifikację prawną czynów przypisanych skazanym przyjął Sąd I instancji, co zostało zaaprobowane przez Sąd odwoławczy.
Przestępstwo określone w art. 300 § 2 k.k. należy do kategorii publicznoskargowych, ściganych z urzędu. Odrębne uregulowanie zawiera art. 300 § 4 k.k., stanowiący, że jeśli pokrzywdzonym nie jest Skarb Państwa, to ściganie przestępstwa z § 1 następuje na wniosek pokrzywdzonego. Przestępstwa z § 2 i 3 są więc ścigane z urzędu. W rezultacie, ściganie czynu z art. 300 § 2 k.k. nie jest uzależnione od złożenia wniosku o ściganie przez organy uprawnione do działania w imieniu podmiotów pokrzywdzonych. Wynika to wprost z brzmienia art. 300 § 4 k.k.
W przypadku przestępstw ściganych z urzędu, bez wniosku pokrzywdzonego, wola pokrzywdzonego podmiotu w kwestii ścigania oskarżonego czy ewentualny brak żądania ścigania albo jego cofnięcie, pozostają bez wpływu na dopuszczalność procesu.
Mając zatem na uwadze, że obrońca wniósł kasację od wyroku skazującego na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, zaś analiza akt sprawy nie pozwoliła na stwierdzenie zaistnienia uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k., kasację tę należało uznać za oczywiście bezzasadną i w oparciu o art. 535 § 3 k.p.k. jako taką oddalić.
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu w postępowaniu kasacyjnym wynika z treści art. 637a k.p.k. w zw. z art. 624 § 1 k.p.k. Kierując się względami słuszności, jak również ze względu na sytuację majątkową skazanych, zwolniono ich od poniesienia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI