Orzeczenie · 2024-01-31

V KK 538/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-01-31
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚrednianajwyższy
kasacjasąd najwyższygroźba bezprawnaart. 191 k.k.społeczna szkodliwośćznikoma szkodliwośćumorzenie postępowaniapostępowanie karneoskarżyciel posiłkowy

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego i umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego R. T. S. o czyn z art. 191 § 1 k.k. (groźba bezprawna w celu zmuszenia do zapłaty). Sąd Okręgowy umorzył postępowanie, uznając społeczną szkodliwość czynu za znikomą. Kasacja zarzucała rażącą obrazę prawa procesowego i materialnego, w tym art. 437 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 191 § 1 k.k., argumentując, że szkodliwość czynu była większa niż znikoma i powinien zapaść wyrok skazujący. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 3 k.p.k., oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. W uzasadnieniu podkreślono, że postępowanie kasacyjne ma na celu eliminowanie orzeczeń dotkniętych rażącymi wadami, a nie ponowne badanie ustaleń faktycznych. Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzuty kasacji opierały się na kwestionowaniu oceny społecznej szkodliwości czynu przez Sąd Okręgowy, co stanowi błąd w ustaleniach faktycznych, niedopuszczalny w postępowaniu kasacyjnym. Nie wykazano również rażącej obrazy przepisów prawa materialnego ani procesowego. Kosztami postępowania kasacyjnego obciążono oskarżyciela posiłkowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ugruntowanie zasady niedopuszczalności kwestionowania ustaleń faktycznych w kasacji oraz kryteriów oceny rażącej obrazy prawa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego w sprawach karnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zarzuty kasacji dotyczące oceny społecznej szkodliwości czynu jako znikomej stanowią podstawę do uchylenia wyroku sądu odwoławczego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty kasacji oparte na kwestionowaniu ustaleń faktycznych dotyczących społecznej szkodliwości czynu nie są dopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie kasacyjne nie jest ponowną kontrolą odwoławczą i nie służy weryfikacji ustaleń faktycznych. Zarzuty skarżącego dotyczyły błędnej oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu, co jest kwestią faktyczną, a nie rażącą obrazą prawa.

Czy sąd odwoławczy dopuścił się rażącej obrazy prawa procesowego lub materialnego, umarzając postępowanie z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał rażącej obrazy prawa, a jego argumentacja opierała się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżący nie wykazał konkretnych przejawów rażącej obrazy przepisów prawa procesowego i materialnego, a jedynie polemizował z oceną sądu odwoławczego dotyczącą stopnia społecznej szkodliwości czynu. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 k.p.k. (swobodna ocena dowodów) były zbyt ogólnikowe.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (na rzecz oskarżonego)

Strony

NazwaTypRola
R. S.osoba_fizycznaoskarżony
R. P.osoba_fizycznaoskarżyciel posiłkowy
P. S.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (10)

Główne

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznawania kasacji jako oczywiście bezzasadnej.

k.k. art. 191 § 1

Kodeks karny

Przepis określający czyn zabroniony (groźba bezprawna w celu zmuszenia do zapłaty).

Pomocnicze

k.k. art. 115 § 2

Kodeks karny

Definicja społecznej szkodliwości czynu.

k.k. art. 1 § 2

Kodeks karny

Określenie, że nie stanowi przestępstwa czyn o znikomej społecznej szkodliwości.

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przesłanki umorzenia postępowania (w tym znikoma społeczna szkodliwość).

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

Zakres kontroli kasacyjnej (rażące naruszenie prawa).

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 5 § 2

Kodeks postępowania karnego

Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego.

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja opiera się na błędnych ustaleniach faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. • Skarżący nie wykazał rażącej obrazy prawa procesowego ani materialnego. • Zarzuty dotyczące oceny społecznej szkodliwości czynu są kwestią faktyczną, a nie prawną.

Odrzucone argumenty

Społeczna szkodliwość czynu przypisanego oskarżonemu jest znikoma i stanowi podstawę do umorzenia postępowania. • Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.

Godne uwagi sformułowania

celem postępowania kasacyjnego jest wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń dotkniętych poważnymi wadami w postaci bezwzględnych przyczyn odwoławczych lub innych naruszeń prawa, ale o charakterze rażącym, a jednocześnie takich, które mogły mieć istotny wpływ na treść orzeczenia • Postępowanie kasacyjne nie jest bowiem postępowaniem, które ma ponawiać kontrolę odwoławczą. • zarzuca organowi ad quem błąd w ustaleniach faktycznych, co – jak wskazano wyżej - w tym środku zaskarżenia jest niedopuszczalne.

Skład orzekający

Dariusz Kala

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady niedopuszczalności kwestionowania ustaleń faktycznych w kasacji oraz kryteriów oceny rażącej obrazy prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie przypomina o fundamentalnych zasadach postępowania kasacyjnego, co jest ważne dla praktyków prawa karnego, ale nie zawiera przełomowych interpretacji ani nietypowych faktów.

Kasacja nie jest drogą do ponownego badania faktów – Sąd Najwyższy przypomina o granicach kontroli kasacyjnej.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst