V KK 532/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację obrońcy od wyroku Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 24 marca 2023 r., sygn. akt IX Ka 67/23, który z kolei zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w Chełmnie z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. akt II K 86/22. W pierwszej instancji K. N. został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 157 § 2 k.k. i postępowanie karne wobec niego warunkowo umorzono na okres 2 lat próby, z orzeczeniem obowiązku zapłaty na rzecz pokrzywdzonego. Sąd Okręgowy, uwzględniając częściowo apelację prokuratora, zmienił wyrok w ten sposób, że przypisał K.N. sprawstwo z art. 191 § 2 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zb. z art. 216 § 1 k.k. Kasację od tego wyroku wniósł obrońca, zarzucając bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (rozpoznanie sprawy w jednoosobowym składzie sądu apelacyjnego) oraz naruszenie reguł ne peius i in dubio pro reo. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Uzasadnił, że jednoosobowy skład sądu apelacyjnego był właściwy na mocy art. 14fa ust. 1 specustawy COVID-19, ze względu na okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i datę otwarcia przewodu sądowego. Sąd Najwyższy stwierdził również brak naruszenia reguły ne peius, gdyż warunkowe umorzenie postępowania nie jest objęte zakazem reformationis in peius w sposób, w jaki sugerował obrońca, a także nie doszło do naruszenia zasady in dubio pro reo ani art. 176 Konstytucji RP. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił kasację i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów specustawy COVID-19 dotyczących składu sądu w sprawach karnych oraz stosowanie zasady ne peius w kontekście warunkowego umorzenia postępowania.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z obowiązywaniem specustawy COVID-19, która może już nie być aktualna. Interpretacja zasady ne peius może być przedmiotem dalszych dyskusji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy rozpoznanie sprawy na rozprawie apelacyjnej w jednoosobowym składzie sądu, na podstawie specustawy COVID-19, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jednoosobowy skład sądu apelacyjnego był właściwy na mocy art. 14fa ust. 1 specustawy COVID-19, ze względu na okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i datę otwarcia przewodu sądowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przepisy specustawy COVID-19 dotyczące jednoosobowego składu sądu odwoławczego w sprawach o przestępstwa zagrożone karą pozbawienia wolności, której górna granica nie przekracza 5 lat, były właściwie zastosowane, ponieważ otwarcie przewodu sądowego na rozprawie apelacyjnej nastąpiło w czasie obowiązywania stanu epidemii.
Czy zmiana kwalifikacji czynu na niekorzyść oskarżonego, który otrzymał warunkowe umorzenie postępowania, narusza zasadę ne peius?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy nie naruszył zasady ne peius, ponieważ warunkowe umorzenie postępowania nie jest objęte zakazem reformationis in peius w sposób, w jaki sugerował obrońca, a sąd odwoławczy orzekł reformatoryjnie zgodnie z kierunkiem apelacji prokuratora.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że warunkowe umorzenie postępowania nie jest sytuacją, do której bezpośrednio stosuje się art. 454 k.p.k. w kontekście zakazu pogorszenia sytuacji oskarżonego. Ponadto, sąd odwoławczy działał w granicach apelacji wniesionej na niekorzyść skazanego, dokonując zmiany kwalifikacji czynu.
Czy naruszono zasadę in dubio pro reo oraz art. 176 Konstytucji RP (prawo do dwuinstancyjności) w związku ze zmianą kwalifikacji czynu przez sąd odwoławczy?
Odpowiedź sądu
Nie, nie wykazano naruszenia tych przepisów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że obrońca nie wykazał, aby sąd odwoławczy uchybił jakimkolwiek przepisom procedury karnej, co mogłoby prowadzić do naruszenia zasady domniemania niewinności (in dubio pro reo) lub prawa do dwuinstancyjności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. N. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (14)
Główne
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględna przyczyna odwoławcza - nienależyta obsada sądu.
specustawa COVID-19 art. 14fa § 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Umożliwia orzekanie w jednoosobowym składzie sądu apelacyjnego w sprawach o przestępstwa zagrożone karą pozbawienia wolności, której górna granica nie przekracza 5 lat, w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.
k.k. art. 157 § 2
Kodeks karny
Czyn przypisany oskarżonemu w pierwszej instancji.
k.k. art. 191 § 2
Kodeks karny
Czyn przypisany oskarżonemu przez Sąd Okręgowy.
k.k. art. 216 § 1
Kodeks karny
Czyn przypisany oskarżonemu przez Sąd Okręgowy.
k.k. art. 66 § 1
Kodeks karny
Warunkowe umorzenie postępowania.
k.k. art. 67 § 3
Kodeks karny
Obowiązek zapłaty na rzecz pokrzywdzonego jako środek probacyjny.
Pomocnicze
k.p.k. art. 29 § 1
Kodeks postępowania karnego
Ogólny przepis dotyczący składu sądu, który nie miał zastosowania w tej sprawie ze względu na specustawę COVID-19.
k.p.k. art. 449 § 2
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący składu sądu odwoławczego, który nie miał zastosowania w tej sprawie ze względu na specustawę COVID-19.
k.p.k. art. 454
Kodeks postępowania karnego
Zakaz reformationis in peius.
k.p.k. art. 5 § 2
Kodeks postępowania karnego
Zasada in dubio pro reo.
Konstytucja RP art. 176 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada dwuinstancyjności postępowania sądowego.
k.p.k. art. 636 § 1
Kodeks postępowania karnego
Obciążenie kosztami postępowania.
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
Obciążenie kosztami postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Jednoosobowy skład sądu apelacyjnego był zgodny ze specustawą COVID-19. • Nie doszło do naruszenia zasady ne peius w przypadku warunkowego umorzenia postępowania. • Nie wykazano naruszenia zasady in dubio pro reo ani prawa do dwuinstancyjności.
Odrzucone argumenty
Rozpoznanie sprawy w jednoosobowym składzie sądu apelacyjnego stanowiło bezwzględną przyczynę odwoławczą. • Zmiana kwalifikacji czynu na niekorzyść oskarżonego naruszyła zasadę ne peius. • Naruszenie art. 176 Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
kasacji obrońcy od wyroku Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 24 marca 2023 r., sygn. akt IX Ka 67/23, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Chełmnie z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. akt II K 86/22 • Kasacja okazała się oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k. • w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, oraz w okresie roku po ich odwołaniu, w sprawach rozpoznawanych według przepisów ustawy z 6 czerwca 1997 r. – k.p.k. o przestępstwa zagrożone karą pozbawienia wolności, której górna granica nie przekracza 5 lat, na rozprawie apelacyjnej sąd orzeka w składzie jednego sędziego • Ponieważ w przedmiotowej sprawie otwarcie przewodu sądowego na rozprawie apelacyjnej nastąpiło po dniu 26 stycznia 2023 r. (wyrok zapadł 24 marca 2023 r.), a więc w czasie obowiązywania stanu epidemii COVID-19 (...), to przy wyznaczaniu składu Sądu odwoławczego w grę wchodził wyłącznie przepis art. 14fa ust. 1 specustawy COVID-19, a nie przepis ogólny z art. 29 k.p.k. i właściwym do rozpoznania apelacji był skład jednoosobowy a nie kolegialny. […]
Skład orzekający
Michał Laskowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów specustawy COVID-19 dotyczących składu sądu w sprawach karnych oraz stosowanie zasady ne peius w kontekście warunkowego umorzenia postępowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z obowiązywaniem specustawy COVID-19, która może już nie być aktualna. Interpretacja zasady ne peius może być przedmiotem dalszych dyskusji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z funkcjonowaniem sądów w okresie pandemii COVID-19 oraz interpretacji zasady ne peius, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.
“Jednoosobowy skład sądu w pandemii: Sąd Najwyższy rozstrzyga kluczową kwestię proceduralną w sprawie karnej.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.