V KK 53/24

Sąd Najwyższy2024-04-04
SNKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwościŚrednianajwyższy
art. 244 k.k.środek karnyświadczenie pieniężneFundusz Pomocy PokrzywdzonymkasacjaSąd Najwyższyprawo karne materialneobowiązek orzeczenia

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej braku orzeczenia o środku karnym w postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Rejonowego w Radziejowie, który skazał P. M. za przestępstwo z art. 244 k.k. na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności. Kasacja dotyczyła braku obligatoryjnego orzeczenia środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym, zgodnie z art. 43a § 2 k.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając rażącą obrazę prawa materialnego przez sąd niższej instancji i uchylił wyrok w zaskarżonej części, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego P. M. od wyroku Sądu Rejonowego w Radziejowie z dnia 7 marca 2023 r., sygn. akt II K 30/23. Sąd Rejonowy uznał P. M. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 244 k.k. i wymierzył mu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności. Wyrok uprawomocnił się bez zaskarżenia. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie art. 43a § 2 k.k. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2023 r., polegające na zaniechaniu orzeczenia obligatoryjnego świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie co najmniej 5 000 zł. Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis ten nakładał obowiązek orzeczenia takiego świadczenia w przypadku skazania m.in. za art. 244 k.k., zarówno w czasie popełnienia czynu, jak i w czasie wyrokowania. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej braku rozstrzygnięcia o środku karnym i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd jest zobligowany do orzeczenia takiego świadczenia.

Uzasadnienie

Przepis art. 43a § 2 k.k. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2023 r. stanowi, że w razie skazania m.in. za przestępstwo z art. 244 k.k., sąd orzeka świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5 000 zł. Zaniechanie orzeczenia tego świadczenia stanowi rażącą obrazę prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w części i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny (w zakresie zarzutu)

Strony

NazwaTypRola
P. M.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (4)

Główne

k.k. art. 244

Kodeks karny

k.k. art. 43a § § 2

Kodeks karny

W razie skazania sprawcy m.in. za przestępstwo określone w art. 244 k.k. sąd orzeka świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5.000 zł do wysokości określonej w art. 43a § 1 k.k. Jest to obligatoryjne.

Pomocnicze

k.k. art. 39 § pkt 7

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 43a § 2 k.k. przez zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego świadczenia pieniężnego.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego skazując P. M. za występek określony w art. 244 k.k. Sąd meriti był zobligowany do orzeczenia przedmiotowego świadczenia pieniężnego.

Skład orzekający

Dariusz Świecki

przewodniczący-sprawozdawca

Kazimierz Klugiewicz

członek

Michał Laskowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 43a § 2 k.k. w kontekście przestępstwa z art. 244 k.k. oraz obligatoryjności orzekania świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu i rodzaju przestępstwa, ale może mieć zastosowanie analogiczne do innych przestępstw objętych art. 43a § 2 k.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego materialnego - obligatoryjności orzekania środków karnych, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Czy sąd zawsze musi orzec świadczenie pieniężne? Sąd Najwyższy wyjaśnia obowiązek z art. 43a § 2 k.k.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KK 53/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 kwietnia 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Świecki (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Kazimierz Klugiewicz
‎
SSN Michał Laskowski
w sprawie
P. M.
skazanego z art. 244 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 4 kwietnia 2024 r.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego
od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Radziejowie
z dnia 7 marca 2023 r., sygn. akt II K 30/23
uchyla zaskarżony wyrok w części, w jakiej nie zawiera rozstrzygnięcia o środku karnym w postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej z art. 43a § 2 k.k. i w tym tylko zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Radziejowie do ponownego rozpoznania.
[J.J.]
Kazimierz Klugiewicz      Dariusz Świecki     Michał Laskowski
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Radziejowie, wyrokiem z dnia 7 marca 2023 r., sygn. akt II K 30/23, uznał P. M.
za winnego popełnionego w dniu 13 stycznia 2023 r.
przestępstwa z art. 244 k.k.
, z wymierzeniem mu za to kary 3 miesięcy pozbawienia wolności. Ponadto, wyrokiem tym rozstrzygnął o kosztach sądowych.
Wyrok ten uprawomocnił się z dniem 15 marca 2023 r. bez zaskarżenia.
Kasację od prawomocnego wyroku wniósł Prokurator Generalny,
zaskarżając go w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym, w zakresie braku obligatoryjnego rozstrzygnięcia o świadczeniu pieniężnym, o którym stanowi przepis art. 43a § 2 k.k.,
na niekorzyść P. M.. Skarżący zarzucił mu
rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 43a § 2 k.k., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2023 r., polegające na zaniechaniu orzeczenia wobec oskarżonego P. M. — w związku ze skazaniem za popełniony w dniu 13 stycznia 2023 r. czyn zabroniony z art. 244 k.k. - świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie co najmniej 5 000 złotych, podczas gdy zgodnie z przywołanym przepisem, w razie skazania m.in. za przestępstwo określone w art. 244 k.k. orzeczenie świadczenia pieniężnego ma charakter obligatoryjny.
W konkluzji skarżący wniósł o
uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Radziejowie do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.
Kasacja ta jest w całości oczywiście zasadna i dlatego mogła zostać uwzględniona na posiedzeniu, o jakim mowa w art. 535 § 5 k.p.k., jako że słusznie podnosi obrazę wskazanego w jej zarzucie przepisu.
Przepis art. 43a § 2 k.k., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2022.1855) i obowiązującym od dnia 1 stycznia 2023 r. stanowi, że w razie skazania sprawcy m.in. za przestępstwo określone w art. 244 k.k. sąd orzeka świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5.000 zł do wysokości określonej w art. 43a § 1 k.k.
Zgodnie zatem z przywołanym przepisem, w jego brzmieniu obowiązującym zarówno w czasie popełnienia przypisanego skazanemu czynu, tj. w dniu 13 stycznia 2023 r., jak i w czasie wyrokowania w sprawie, tj. w dniu 7 marca 2023 r., skazując P. M. za występek określony w art. 244 k.k. Sąd
meriti
był zobligowany do orzeczenia przedmiotowego świadczenia pieniężnego.
Nie respektując tego obowiązku Sąd ten dopuścił się rażącej obrazy wskazanego przepisu, która miała przy tym istotny wpływ na treść jego wyroku.
Dlatego też Sąd Najwyższy
uchylił zaskarżony wyrok w części, w jakiej nie zawiera rozstrzygnięcia o środku karnym w postaci
świadczenia pieniężnego z art. 43a § 2 k.k. i w tym tylko zakresie przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Radziejowie do ponownego rozpoznania. W postępowaniu ponownym Sąd ten uwzględni powyższe wywody.
Z tych wszystkich względów orzeczono jak w wyroku
.
[J.J.]
(r.g.)
Kazimierz Klugiewicz      Dariusz Świecki     Michał Laskowski

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI