III KK 419/15

Sąd Najwyższy2015-11-25
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
jazda po alkoholurecydywazatarcie skazaniakasacjaSąd Najwyższyprawo karneart. 178a k.k.skazanie bez rozprawy

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za jazdę pod wpływem alkoholu po wcześniejszym skazaniu, stwierdzając, że poprzednie skazanie uległo zatarciu.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku skazującego R.M. za jazdę pod wpływem alkoholu w warunkach recydywy (art. 178a § 4 k.k.). Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji nieprawidłowo przyjął kwalifikację prawną czynu, ponieważ poprzednie skazanie R.M. za jazdę pod wpływem alkoholu uległo zatarciu zgodnie z art. 76 § 1 k.k. W związku z tym, wyrok został uchylony i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczyła skazania R.M. za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, będąc wcześniej prawomocnie skazanym za podobne przestępstwo (art. 178a § 1 i 4 k.k.). Sąd Rejonowy wydał wyrok skazujący na podstawie wniosku prokuratora o wydanie wyroku bez rozprawy (art. 335 § 1 k.p.k.), uwzględniając uzgodnione kary. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego. Głównym zarzutem było nieuwzględnienie przez sąd faktu, że poprzednie skazanie R.M. z 2007 roku uległo zatarciu z mocy prawa (art. 76 § 1 k.k.) z uwagi na wykonanie orzeczonych kar i upływ okresu próby oraz czasu od jego zakończenia. W konsekwencji, R.M. w momencie popełnienia nowego czynu nie był osobą karaną w rozumieniu art. 178a § 4 k.k. Sąd Najwyższy przychylił się do argumentacji kasacji, podkreślając obowiązek sądu do kompleksowej kontroli wniosków o skazanie bez rozprawy, w tym prawidłowości kwalifikacji prawnej. Stwierdzono, że sąd pierwszej instancji zaniedbał ten obowiązek, co doprowadziło do wadliwego skazania. Wyrok został uchylony i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, skazanie ulega zatarciu, a tym samym nie można przypisać przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. w sytuacji, gdy poprzednie skazanie uległo zatarciu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że poprzednie skazanie R.M. z 2007 roku za czyn z art. 178a § 1 k.k. zostało wykonane w całości, a po upływie okresu próby i kolejnych 6 miesięcy nastąpiło zatarcia skazania zgodnie z art. 76 § 1 k.k. W związku z tym, R.M. w momencie popełnienia nowego czynu był osobą niekaraną w rozumieniu prawa, co uniemożliwiało przypisanie mu przestępstwa z art. 178a § 4 k.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

R. M.

Strony

NazwaTypRola
R. M.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (6)

Główne

k.k. art. 178a § § 4

Kodeks karny

k.k. art. 76 § § 1

Kodeks karny

Zatarcie skazania następuje po wykonaniu kary i upływie określonego czasu od zakończenia okresu próby, co skutkuje tym, że osoba skazana jest traktowana jako niekarana.

Pomocnicze

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 335 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 343 § § 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Poprzednie skazanie R.M. za czyn z art. 178a § 1 k.k. uległo zatarciu zgodnie z art. 76 § 1 k.k. Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo przyjął kwalifikację prawną czynu z art. 178a § 4 k.k., ponieważ R.M. w momencie popełnienia nowego czynu był osobą niekaraną. Sąd pierwszej instancji naruszył art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., nie przeprowadzając należytej kontroli danych dotyczących karalności oskarżonego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozpoznający wniosek z art. 335 k.p.k. nie jest zwolniony z obowiązku przeprowadzenia kompleksowej kontroli poprawności przedstawionych w nim uzgodnień Zaniedbanie Sądu Rejonowego polegające na przyjęciu zaproponowanej przez prokuratora kwalifikacji prawnej bez sprawdzenia danych dotyczących wcześniejszej karalności miało charakter rażący i niewątpliwie wpłynęło na treść wyroku.

Skład orzekający

Michał Laskowski

przewodniczący-sprawozdawca

Kazimierz Klugiewicz

członek

Jarosław Matras

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Należy cytować w sprawach dotyczących recydywy w przestępstwach komunikacyjnych, zwłaszcza w kontekście zatarcia skazania i obowiązków sądu przy skazywaniu bez rozprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zatarcia skazania i zastosowania art. 178a § 4 k.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie historii karalności, nawet w przypadku skazania bez rozprawy, i jak zatarcia skazania mogą wpływać na kwalifikację prawną czynu.

Czy jazda po alkoholu po zatarciu skazania to nadal recydywa? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 419/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 listopada 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Kazimierz Klugiewicz SSN Jarosław Matras Protokolant Łukasz Biernacki w sprawie R. M. skazanego z art. 178a § 4 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu na podstawie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 25 listopada 2015 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia 24 marca 2015 r., 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w C. do ponownego rozpoznania, 2. wydatkami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE R. M. oskarżony został o to, że w dniu 27 października 2014 r. w C., będąc w stanie nietrzeźwości (0,60 mg/dm³ alkoholu w wydychanym powietrzu) prowadził po drodze publicznej pojazd mechaniczny marki „Renault”, będąc wcześniej 2 prawomocnie skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z dnia 29 maja 2007 r., za czyn z art. 178a § 1 k.k., to jest o przestępstwo z art. 178a § 1 i 4 k.k. Prokurator Prokuratury Rejonowej załączył do aktu oskarżenia wniosek z art. 335 § 1 k.p.k. o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy i orzeczenie uzgodnionych z oskarżonym kar – 5 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby z zobowiązaniem do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu, grzywny w wysokości 70 stawek dziennych po 10 zł oraz środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres roku. Sąd Rejonowy, wyrokiem z dnia 24 marca 2015 r., uznał R. M. za winnego zarzucanego mu w akcie oskarżenia przestępstwa z art. 178a § 1 i 4 k.k. i uwzględniając wniosek z art. 335 § 1 k.p.k. wymierzył mu uzgodnione kary i środek karny, zaliczając na poczet orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 27 października 2014 r. Wyrok ten nie został zaskarżony i uprawomocnił się z dniem 1 kwietnia 2015 r. Kasację od tego wyroku na korzyść R. M. wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżył wyrok w całości i zarzucił mu rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, tj. art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., polegające na uwzględnieniu zawartego w akcie oskarżenia wniosku prokuratora i wydanie wobec R. M., bez przeprowadzenia rozprawy, wyroku skazującego za czyn z art. 178a § 1 i 4 k.k. w sytuacji niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności popełnienia przestępstwa, a w szczególności danych dotyczących karalności oskarżonego, w wyniku czego doszło do rażącej obrazy przepisu prawa karnego materialnego, tj. art. 178a § 4 k.k. poprzez wadliwe przyjęcie, iż R. M. był uprzednio prawomocnie skazany za czyn z art. 178a § 1 k.k., co skutkowało przypisaniem mu czynu z art. 178a § 1 i 4 k.k., podczas gdy prawidłowa subsumpcja winna skutkować przypisaniem sprawstwa występku z art. 178a § 1 k.k. Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego kasacją wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 3 Kasacja Prokurator Generalnego jest zasadna w stopniu oczywistym, co pozwoliło na jej rozpoznanie i uwzględnienie jej wniosku na posiedzeniu wyznaczonym na podstawie art. 535 § 5 k.p.k. Sąd rozpoznający wniosek z art. 335 k.p.k. nie jest zwolniony z obowiązku przeprowadzenia kompleksowej kontroli poprawności przedstawionych w nim uzgodnień i to zarówno pod względem zgodności ujawnionych dowodów z ustaleniami faktycznymi, jak i prawidłowości zaproponowanej kwalifikacji prawnej, a także wymiaru kary, środków karnych i wszelkich innych uzgodnionych rozstrzygnięć. Obowiązek taki wynika z treści art. 343 § 7 k.p.k. W razie powstania jakichkolwiek wątpliwości sąd zobowiązany jest do skierowania sprawy na rozprawę i wyjaśniania ich w trybie procesowym na zasadach ogólnych. W aktach sprawy znajdują się dane dotyczące wcześniejszej karalności R. M. (k. 34). Wynika z nich, że był on skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z dnia 29 maja 2007 r., za czyn z art. 178a § 1 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby. Ponadto w wyroku tym zobowiązano oskarżonego do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu, orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres roku, podanie wyroku do publicznej wiadomości i świadczenie pieniężne w kwocie 250 zł. Wyrok ten uprawomocnił się z dniem 2 czerwca 2007 r. Przedstawione dane skłonić powinny sąd rozpoznający sprawę do zapoznania się z aktami sprawy o sygn. VI K …8/07. Były to notabene akta sprawy rozpoznanej przez ten sam Sąd Rejonowy w C. Z akt tych wynika, że R. M. wykonał w całości wszelkie zobowiązania wynikające z wyroku i nie zarządzono wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności. Uznać należało, że wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia 29 maja 2007 r., sygn. akt VI K …8/07, wykonany został w całości i zgodnie z dyspozycją art. 76 § 1 k.k. z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby doszło do zatarcia tego skazania. Tym samym, w toku postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonego kasacją wyroku R. M. był osobą w świetle prawa niekaraną i nie można mu było przypisać przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. Zaniedbanie Sądu Rejonowego polegające na przyjęciu zaproponowanej przez prokuratora kwalifikacji prawnej bez sprawdzenia danych dotyczących 4 wcześniejszej karalności miało charakter rażący i niewątpliwie wpłynęło na treść wyroku. Doszło przy tym do naruszenia przepisów wskazanych w kasacji. W tym stanie rzeczy konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, w toku którego Sąd ten zbadać powinien dane dotyczące uprzedniej karalności R. M. i rozważyć, jaka powinna być kwalifikacja przypisanego mu czynu. kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI