Orzeczenie · 2023-05-16

V KK 52/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2023-05-16
SNKarnewykroczenia drogoweWysokanajwyższy
wykroczenieprzestępstwowypadek drogowyprzekroczenie prędkościzwiązek przyczynowyodpowiedzialność karnaruch drogowypieszykierowcaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść obwinionego S.W., który został pierwotnie oskarżony o przestępstwo z art. 177 § 2 k.k., a następnie skazany przez Sąd Rejonowy w Kwidzynie za wykroczenie z art. 92a k.w. za przekroczenie prędkości o 18 km/h w strefie zamieszkania, co doprowadziło do potrącenia pieszego M.P. i spowodowania u niego ciężkich obrażeń. Sąd Okręgowy w Gdańsku utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 109 § 2 k.p.s.w., polegające na zaniechaniu wszechstronnej kontroli apelacji i nierozważeniu zarzutów dotyczących obrazy art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k. oraz błędu w ustaleniach faktycznych. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną. W pierwszej kolejności Sąd Najwyższy rozważył kwestię składu sądu odwoławczego, stwierdzając, że prawidłowy był skład trzech sędziów, mimo że sprawa została zakwalifikowana jako wykroczenie. Następnie Sąd Najwyższy wskazał, że sąd odwoławczy rażąco wadliwie ocenił związek przyczynowo-skutkowy. Sąd odwoławczy przyjął, że zachowanie pieszego było determinujące, a przekroczenie prędkości przez kierowcę nie było wystarczające do przypisania mu winy za wypadek, ignorując opinię biegłego wskazującą, że przy dozwolonej prędkości kierowca uniknąłby potrącenia. Sąd Najwyższy podkreślił, że nawet jeśli pieszy wywołał zagrożenie, kierowca ponosi odpowiedzialność za skutki, jeśli jego zgodne z prawem zachowanie mogłoby zapobiec wypadkowi lub zminimalizować jego skutki. Z tych powodów Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi okręgowemu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja związku przyczynowo-skutkowego w kontekście odpowiedzialności za wypadek drogowy, gdy pokrzywdzony przyczynił się do zdarzenia. Kwestia składu sądu odwoławczego w specyficznych sytuacjach procesowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd pierwszej instancji zakwalifikował czyn jako wykroczenie, a apelacja kwestionuje tę kwalifikację.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd odwoławczy prawidłowo ocenił związek przyczynowo-skutkowy między przekroczeniem prędkości przez kierowcę a potrąceniem pieszego, który wtargnął na jezdnię w miejscu niedozwolonym i w stanie nietrzeźwości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy rażąco wadliwie ocenił związek przyczynowo-skutkowy, ignorując możliwość uniknięcia wypadku przez kierowcę przy zachowaniu dozwolonej prędkości.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy skupił się na tym, kto wywołał stan zagrożenia, ignorując fakt, że przestrzeganie przez kierowcę zasad bezpieczeństwa, w tym ograniczenia prędkości, mogłoby zapobiec wypadkowi. Opinia biegłego wskazywała, że przy dozwolonej prędkości kierowca uniknąłby zderzenia.

Jaki powinien być skład sądu odwoławczego rozpoznającego sprawę, w której sąd pierwszej instancji zakwalifikował czyn jako wykroczenie, a apelacja kwestionuje tę kwalifikację i wnosi o uznanie czynu za przestępstwo?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W sytuacji, gdy w apelacji kwestionowany jest status czynu jako wykroczenia i wnoszony jest o zakwalifikowanie go jako przestępstwa, skład sądu odwoławczego powinien być zgodny z przepisami Kodeksu postępowania karnego, a nie Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

Uzasadnienie

Przepis art. 400 § 1 k.p.k. dotyczy kinetyki procesu i nie może kreować składu sądu odwoławczego. Skoro przedmiotem sporu w postępowaniu odwoławczym było rozstrzygnięcie co do charakteru czynu (wykroczenie czy przestępstwo), decydują regulacje Kodeksu postępowania karnego, a nie Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny (w sensie uwzględnienia kasacji)

Strony

NazwaTypRola
S. W.osoba_fizycznaobwiniony
M. P.osoba_fizycznapokrzywdzony
Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący
Prokuratura Krajowaorgan_państwowyinna

Przepisy (8)

Główne

k.w. art. 92a

Kodeks wykroczeń

Podstawa skazania przez sąd pierwszej instancji.

Pomocnicze

k.k. art. 177 § § 2

Kodeks karny

Sąd pierwszej instancji zakwalifikował czyn jako wykroczenie, podczas gdy prokurator wnosił o kwalifikację jako przestępstwo z tego artykułu.

k.p.k. art. 400 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy rozpoznania sprawy w tym samym składzie, gdy czyn zakwalifikowany jako przestępstwo okaże się wykroczeniem. Sąd Najwyższy analizował jego zastosowanie do składu sądu odwoławczego.

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obowiązku sądu odwoławczego do rozważenia zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów, naruszona zdaniem apelujących.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek uwzględnienia wszystkich dowodów przy wydawaniu orzeczenia, naruszony zdaniem apelujących.

k.p.s.w. art. 14 § § 1 i 4

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Określa skład sądu odwoławczego w sprawach o wykroczenia.

Prd art. 5 § ust. 1

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, w tym dotyczące prędkości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd odwoławczy nieprawidłowo ocenił związek przyczynowo-skutkowy między przekroczeniem prędkości a wypadkiem. • Sąd odwoławczy nie rozważył należycie zarzutów apelacji prokuratora i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego. • Kierowca, jadąc z dozwoloną prędkością, miałby możliwość uniknięcia potrącenia pieszego.

Odrzucone argumenty

Zarzut dotyczący nieprawidłowego składu sądu odwoławczego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd jako najwyższy biegły uznaje, że […] uznanie, iż zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy naruszeniem przez oskarżonego zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym a potrąceniem pieszego byłoby sprzeczne z prawidłowo ocenionym oraz zgromadzonym materiałem dowodowym. • Oskarżony mógł uniknąć wypadku, gdyby jechał z prędkością administracyjnie dozwoloną.

Skład orzekający

Jarosław Matras

przewodniczący-sprawozdawca

Andrzej Stępka

członek

Eugeniusz Wildowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja związku przyczynowo-skutkowego w kontekście odpowiedzialności za wypadek drogowy, gdy pokrzywdzony przyczynił się do zdarzenia. Kwestia składu sądu odwoławczego w specyficznych sytuacjach procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd pierwszej instancji zakwalifikował czyn jako wykroczenie, a apelacja kwestionuje tę kwalifikację.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności za wypadek drogowy z poważnymi skutkami, a Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące związku przyczynowego i przyczynienia się pokrzywdzonego, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy kierowca zawsze odpowiada za wypadek, gdy pieszy wtargnie na jezdnię? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst