Orzeczenie · 2024-12-18

V KK 519/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-12-18
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚrednianajwyższy
opieka nad małoletnimiobóz survivalowyalkoholutonięcieodpowiedzialność karnazadośćuczynieniekasacjaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego M. W., który został skazany za narażenie małoletnich na niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu (art. 160 § 2 k.k. w zb. z art. 155 k.k.), nieudzielenie pomocy (art. 162 § 1 k.k.), podżeganie do składania fałszywych zeznań (art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 233 § 1 k.k.) oraz rozpijanie małoletnich (art. 208 k.k.). Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, m.in. uniewinniając skazanego od zarzutu nieudzielenia pomocy, podwyższając karę za rozpijanie małoletnich i zasądzając od skazanego na rzecz oskarżyciela posiłkowego R. Ż. kwotę 200.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Obrońca w kasacji zarzucił m.in. rażące naruszenie przepisów postępowania przez nienależyte rozpoznanie zarzutów apelacyjnych, a także naruszenie art. 46 § 1 k.k. poprzez zasądzenie zadośćuczynienia w kwocie nie miarkowanej. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, stwierdzając, że sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacyjne, a zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych nie mogą być przedmiotem kontroli kasacyjnej. Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd odwoławczy prawidłowo zinterpretował rolę oskarżonego jako opiekuna na obozie, a także prawidłowo zasądził zadośćuczynienie na rzecz pokrzywdzonego, uwzględniając wniosek oskarżyciela posiłkowego i nie stosując miarkowania kary ze względu na sytuację majątkową sprawcy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności za narażenie małoletnich na niebezpieczeństwo, zasad rozpoznawania zarzutów kasacyjnych oraz zasądzenia zadośćuczynienia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z organizacją obozu dla młodzieży.

Zagadnienia prawne (4)

Czy obóz survivalowy zorganizowany przez osobę prywatną, bez odpłatności, może być uznany za obóz, a organizator za opiekuna w rozumieniu przepisów prawa karnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nawet nieformalny i nieodpłatny wyjazd może być uznany za obóz, a jego organizator, który dobrowolnie przyjął obowiązek opieki, za opiekuna.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że rodzice uczestników byli przekonani o zorganizowanym charakterze wyjazdu i opiece sprawowanej przez oskarżonego, który był postrzegany jako opiekun, co potwierdzały wcześniejsze doświadczenia z zajęć paramilitarnych. Okoliczności te, w połączeniu z dobrowolnym przyjęciem roli opiekuna, przesądziły o uznaniu jego odpowiedzialności.

Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacyjne dotyczące obrazy przepisów postępowania, w tym dowolnej oceny dowodów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacyjne i nie dopuścił się uchybień mających wpływ na treść orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzuty obrońcy dotyczące naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. były próbą ponownej kontroli orzeczenia sądu pierwszej instancji, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Sąd odwoławczy wykazał, że rozpoznał wszystkie zarzuty apelacyjne i wyjaśnił powody ich nieuwzględnienia.

Czy zasądzenie zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego w kwocie 200.000 zł, bez miarkowania tej kwoty ze względu na sytuację majątkową sprawcy, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zasądzenie zadośćuczynienia bez miarkowania jego wysokości ze względu na sytuację majątkową sprawcy jest zgodne z prawem.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że miarkowanie zadośćuczynienia ze względu na sytuację majątkową sprawcy byłoby sprzeczne z istotą tej instytucji i nie może być stosowane na gruncie art. 46 § 1 k.k. Sąd odwoławczy prawidłowo zasądził zadośćuczynienie na wniosek oskarżyciela posiłkowego, uwzględniając rozmiar krzywdy.

Czy dziewczyna oskarżonego, która nie pozostaje z nim w związku małżeńskim, konkubinacie ani nie jest wstępnym/zstępnym, może być uznana za osobę najbliższą w rozumieniu art. 183 k.p.k. i art. 182 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, dziewczyna oskarżonego nie jest osobą najbliższą w rozumieniu przepisów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że definicja osoby najbliższej zawarta w art. 115 § 11 k.k. nie może być interpretowana rozszerzająco, a jedynie dziewczyna lub przyjaciółka nie spełnia warunku zaliczenia do osób najbliższych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznaskazany
R. Ż.osoba_fizycznaoskarżyciel posiłkowy
W. Ż.osoba_fizycznapokrzywdzony
K. P.osoba_fizycznapokrzywdzony
D. P.osoba_fizycznapokrzywdzony
Z. S.osoba_fizycznapokrzywdzony
K. S.osoba_fizycznapokrzywdzony
J. K.osoba_fizycznapokrzywdzony
J. A.osoba_fizycznapokrzywdzony
V. M.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (32)

Główne

k.k. art. 160 § 2

Kodeks karny

Narażenie małoletnich na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.

k.k. art. 162 § 1

Kodeks karny

Nieudzielenie pomocy osobie znajdującej się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.

k.k. art. 18 § 2

Kodeks karny

Podżeganie do popełnienia czynu zabronionego.

k.k. art. 208

Kodeks karny

Rozpijanie małoletniego lub udzielanie mu napoju alkoholowego.

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu w sytuacji, gdy jest ona oczywiście bezzasadna.

k.k. art. 46 § 1

Kodeks karny

Środki kompensacyjne.

Pomocnicze

k.k. art. 155

Kodeks karny

Nieumyślne spowodowanie śmierci.

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

Zbieg przepisów, gdy czyn wyczerpuje znamiona więcej niż jednego typu.

k.k. art. 233 § 1

Kodeks karny

Składanie fałszywych zeznań mających służyć za dowód w postępowaniu.

k.k. art. 12 § 1

Kodeks karny

Czyn ciągły.

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

Przedmiot zaskarżenia kasacją.

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymogi dotyczące zarzutów kasacyjnych.

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek rozpoznania zarzutów apelacyjnych przez sąd odwoławczy.

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wyrokowania.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Swobodna ocena dowodów.

k.p.k. art. 423 § 1

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sporządzenia uzasadnienia wyroku.

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

Prawo do rzetelnego procesu.

Konstytucja RP art. 42 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do obrony.

EKPC art. 6 § 3

Konwencja o Ochronie praw Człowieka i Podstawowych wolności

Prawo do rzetelnego procesu.

k.p.k. art. 183

Kodeks postępowania karnego

Prawo do odmowy zeznań.

k.p.k. art. 182

Kodeks postępowania karnego

Prawo do odmowy zeznań przez osoby najbliższe.

k.k. art. 115 § 11

Kodeks karny

Definicja osoby najbliższej.

k.p.k. art. 170 § 1

Kodeks postępowania karnego

Oddalenie wniosku dowodowego.

k.p.k. art. 200

Kodeks postępowania karnego

Opinia uzupełniająca biegłego.

k.k. art. 85 § 1

Kodeks karny

Łączenie kar.

k.k. art. 86 § 1

Kodeks karny

Kara łączna.

k.k. art. 41 § 1

Kodeks karny

Zakaz zajmowania stanowiska, wykonywania zawodu lub działalności.

k.k. art. 63 § 1

Kodeks karny

Zaliczenie tymczasowego aresztowania na poczet kary.

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

Koszty postępowania kasacyjnego.

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Koszty postępowania.

k.c. art. 440

Kodeks cywilny

Miarkowanie zadośćuczynienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest oczywiście bezzasadna. • Sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacyjne. • Zarzuty obrońcy dotyczące ustaleń faktycznych nie mogą być przedmiotem kontroli kasacyjnej. • Zasądzenie zadośćuczynienia bez miarkowania jego wysokości ze względu na sytuację majątkową sprawcy jest zgodne z prawem.

Odrzucone argumenty

Rażące naruszenie art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. polegające na nienależytym rozpoznaniu zarzutów apelacyjnych. • Naruszenie art. 46 § 1 k.k. poprzez zasądzenie zadośćuczynienia w kwocie nie miarkowanej.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest oczywiście bezzasadna • nieuprawnioną próbą spowodowania przed Sądem Najwyższym ponownej kontroli orzeczenia Sądu I instancji • pod pozorem podniesienia dopuszczalnych formalnie zarzutów naruszenia prawa procesowego, obrońca kwestionuje dokonane ustalenia faktyczne • miarkowanie zadośćuczynienia za doznaną krzywdę sytuacją majątkową sprawcy, czego najwyraźniej oczekuje w tej sprawie obrońca, byłoby natomiast sprzeczne z istotą rozważanej instytucji

Skład orzekający

Marek Siwek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności za narażenie małoletnich na niebezpieczeństwo, zasad rozpoznawania zarzutów kasacyjnych oraz zasądzenia zadośćuczynienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z organizacją obozu dla młodzieży.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy tragicznego wypadku podczas obozu dla młodzieży, odpowiedzialności opiekuna oraz wysokiego zadośćuczynienia. Pokazuje złożoność oceny prawnej w sytuacjach, gdy granice między organizacją a nieformalnym spotkaniem są zatarte.

Obóz survivalowy zakończony tragedią: Sąd Najwyższy rozstrzyga o odpowiedzialności opiekuna i zadośćuczynieniu.

Dane finansowe

zadośćuczynienie: 200 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst