Orzeczenie · 2024-04-04

V KK 516/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-04-04
SNKarneśrodki zabezpieczająceWysokanajwyższy
środek zabezpieczającyniepoczytalnośćpostępowanie wykonawczekasacjaSąd NajwyższyKodeks karnyKodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść oskarżonej M.G. w sprawie dotyczącej zastosowania środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym w postępowaniu wykonawczym. Sąd Rejonowy w Tczewie pierwotnie umorzył postępowanie karne wobec oskarżonej z powodu niepoczytalności, orzekając środek zabezpieczający w postaci terapii ambulatoryjnej oraz zakaz zbliżania się. W toku postępowania wykonawczego, na podstawie opinii biegłych, Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 6 maja 2022 r. orzekł wobec M.G. środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym, zastępując nim wcześniejszą terapię. Sąd Okręgowy w Gdańsku utrzymał to postanowienie w mocy, uznając za wątpliwy argument obrońcy o niedopuszczalności takiego działania w postępowaniu wykonawczym. Prokurator Generalny w kasacji zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, wskazując, że sąd okręgowy wadliwie rozpoznał zarzut obrazy art. 93b § 3 zd. 2 k.k. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska kasacji, podkreślając, że środek zabezpieczający w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym może być orzeczony wyłącznie w postępowaniu jurysdykcyjnym, a jego zmiana lub orzeczenie w postępowaniu wykonawczym jest niedopuszczalne, jeśli nie został on wcześniej orzeczony. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienia i umorzył postępowanie w tym zakresie, obciążając koszty postępowania kasacyjnego Skarb Państwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących środków zabezpieczających, w szczególności możliwości orzekania pobytu w zakładzie psychiatrycznym w postępowaniu wykonawczym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji orzekania środków zabezpieczających w postępowaniu wykonawczym w sprawach karnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w postępowaniu wykonawczym dopuszczalne jest orzeczenie środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym, jeżeli nie został on orzeczony w postępowaniu jurysdykcyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, orzeczenie środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym w postępowaniu wykonawczym jest niedopuszczalne, jeśli nie został on uprzednio orzeczony w postępowaniu jurysdykcyjnym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na przepisach Kodeksu karnego dotyczących środków zabezpieczających, w szczególności na art. 93a, 93b, 93c, 93d i 93g k.k., a także na utrwalonym orzecznictwie i piśmiennictwie. Podkreślono, że środek w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym ma charakter szczególny i jego orzekanie w postępowaniu wykonawczym jest ograniczone do sytuacji, gdy został już orzeczony w postępowaniu jurysdykcyjnym.

Czy sąd okręgowy prawidłowo rozpoznał zarzut naruszenia art. 93b § 3 zd. 2 k.k. w kontekście zmiany środka zabezpieczającego w postępowaniu wykonawczym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd okręgowy przeprowadził nierzetelną kontrolę odwoławczą, błędnie interpretując i stosując art. 93b § 3 zd. 2 k.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sąd okręgowy odniósł się pobieżnie i niewłaściwie do argumentacji obrońcy dotyczącej niedopuszczalności orzeczenia pobytu w zakładzie psychiatrycznym w postępowaniu wykonawczym, co stanowiło rażące naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 94 § 1 pkt 5 k.p.k. i art. 98 § 1 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie postanowienia i umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
oskarżona M.G.

Strony

NazwaTypRola
M. G.osoba_fizycznaoskarżona
A. G.osoba_fizycznapokrzywdzona

Przepisy (24)

Główne

k.k. art. 93a § § 1 pkt 2

Kodeks karny

k.k. art. 93b § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 93c § pkt 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 537 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 93b § § 3 zd. 2

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 212 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 216 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 414 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 31 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 93f § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 39 § pkt 2b

Kodeks karny

k.k. art. 41a § § 4

Kodeks karny

k.p.k. art. 98 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 458

Kodeks postępowania karnego

u.o.z.p. art. 29

Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego

k.k. art. 93g § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 93d § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 93d § § 6

Kodeks karny

k.k. art. 199a § § 1

Kodeks karny

k.k.w. art. 199a § § 1

Kodeks karny wykonawczy

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 94 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność orzeczenia w postępowaniu wykonawczym środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym, jeśli nie został on orzeczony w postępowaniu jurysdykcyjnym. • Nierzetelna kontrola odwoławcza sądu okręgowego.

Godne uwagi sformułowania

środek zabezpieczający w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym, może być orzeczony wyłącznie, gdy ustawa tak stanowi • w stosunku do sprawcy niepoczytalnego ustawodawca rozwinął tę przesłankę w art. 93g k.k., dodając, że musi istnieć wysokie prawdopodobieństwo ponownego popełnienia czynu zabronionego o znacznej społecznej szkodliwości w związku z chorobą psychiczną lub upośledzeniem umysłowym • w orzecznictwie Sądu Najwyższego, jak i w piśmiennictwie prawniczym, ugruntowany został pogląd, iż zmiana środka zabezpieczającego w toku postępowania wykonawczego może dotyczyć wyłącznie środków zabezpieczających określonych w art. 93a § 1 pkt 1-3 k.k. • stanowi ono wyraz powierzchownej li tylko analizy przepisów Rozdziału [XVIII] ustawy Kodeksu karnego - Środki zabezpieczające, z pominięciem szczególnego charakteru środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym i zdecydowanie zawężonych, w porównaniu z innymi środkami zabezpieczającymi, podstaw jego orzekania.

Skład orzekający

Dariusz Kala

przewodniczący

Antoni Bojańczyk

sprawozdawca

Anna Dziergawka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących środków zabezpieczających, w szczególności możliwości orzekania pobytu w zakładzie psychiatrycznym w postępowaniu wykonawczym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji orzekania środków zabezpieczających w postępowaniu wykonawczym w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej ze środkami zabezpieczającymi, która może mieć istotne znaczenie praktyczne dla prawników zajmujących się sprawami karnymi i wykonawczymi.

Sąd Najwyższy: Kiedy zakład psychiatryczny nie jest już opcją w postępowaniu wykonawczym?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst